ဝါကျဗေဒဗၟာ
ဝါကျဗေဒဗၟာ (အၚ်္ဂလိက်: Burmese Syntax) ဝွံ ဒှ်ပွမလ္ၚတ်သၞောဝ်ပွမစဳရေၚ်မလိက် ပ္ဍဲဘာသာဗၟာ (Burmese language) ရ။ ဝါကျဗေဒဗၟာဝွံ နွံကဵုသၞောတ်မတၟေၚ်ခြာ ကေုာံ လၟေၚ်မလိက် (Word order) မဒှ်ဂကောံဘာသာ တိဗေတ်-ဗၟာ (Tibeto-Burman) တုဲ တၞဟ်ခြာဒၟံၚ်နူ ဝါကျဗေဒမန် မဒှ်ဂကောံဘာသာ မန်-ခမာ ရ။[၁]
သ္ဇိုၚ်လၟေၚ်မလိက် (Basic Word Order)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာသာဗၟာဝွံ အသုံးပြုသၞောတ် **SOV** (Subject-Object-Verb) ရ။
- S: ကမ္မကတု (Subject)
- O: ကမ် (Object)
- V: ကြိယာ (Verb)
| ကမ္မကတု (S) | ကမ် (O) | ကြိယာ (V) | အဓိပ္ပါယ် |
|---|---|---|---|
| ကျွန်တော် (အဲ) | ထမင်း (ပုၚ်) | စားသည် (စရ) | I eat rice. |
| သူ (ညး) | စာ (လိက်) | ဖတ်သည် (ဗှ်ရ) | He/She reads a book. |
တၚ်တၟေၚ်ဝါကျဗေဒဗၟာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁. မလိက်လက်ကရဴနာမ် (Postpositions)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဝါကျဗေဒဗၟာမ္ဂး ညးတအ်အသုံးပြု မလိက်လက်ကရဴနာမ် (Particles) သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး ဝတ် (Function) နာမ်ဂှ် ပ္ဍဲဝါကျ။
- -က (Subject marker): ဗၟံက်ထ္ၜးကမ္မကတု။
- -ကို (Object marker): ဗၟံက်ထ္ၜးကမ်။
- -မှာ (Locative marker): ဗၟံက်ထ္ၜးဒၞာဲ။
၂. ပွမဗၟံက်ထ္ၜးအခိၚ် (Tense and Aspect)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကြိယာဗၟာ ဗွဲမဂၠိုၚ် ဒးနွံကဵုမလိက်လက်ကရဴကြိယာ (Verb suffixes) အမြေအ္စာ။
- ပစ္စုပ္ပန်/အတိတ်: "-သည်" (စားသည်)
- အနာဂတ်: "-မည်" (စားမည်)
- ပွမအာတ်မိက်: "-ပါ" (စားပါ)
၃. နာမဝိသေသန (Adjectives)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဝါကျဗေဒဗၟာမ္ဂး နာမဝိသေသန (Adjective) ဒးနွံဂတနာမ် (Noun) ဟွံသေၚ်မ္ဂး စိုပ်အာကဆံၚ်ကြိယာရ။
- ဥပမာ: "လှပသော (Adj) ပန်း (N)" (Beautiful flower)
ပွမပတုပ်သၞောတ်ဝါကျ (Mon vs Burmese Syntax)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တၚ်တၟေၚ်အဓိကအကြား ဝါကျဗေဒမန် ကေုာံ ဗၟာဂှ်:
| အရာ | ဝါကျဗေဒမန် | ဝါကျဗေဒဗၟာ |
|---|---|---|
| လၟေၚ်မလိက် | **SVO** (အဲ စ ပုၚ်) | **SOV** (အဲ ပုၚ် စ) |
| နာမဝိသေသန | နာမ် + Adj (သ္ၚိ ဇၞော်) | Adj + နာမ် (ဇၞော်သော သ္ၚိ) |
| သၞောတ်ဘာသာ | Head-initial | Head-final |
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Bradley, D. (2026). "Burmese Grammar and Syntactic Structure". Retrieved 2026-04-01.