ဝါသဝ်
| ဍုင် ဝါသဝ် Warszawa | ||
|---|---|---|
| Skyline of ဍုင် ဝါသဝ် | ||
| ||
| ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် ဝါသဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပဝ်လာန် ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် ဝါသဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပဝ်လာန် | ||
| ဍုင် | ပဝ်လာန် | |
| အလဵုအသဳ | ||
| • ကိုပ်ဍုင် (Mayor) | ရာဖာဝ် ချာတ်သကဝ်သကဳ (Rafał Trzaskowski) | |
| ဨရိယာ | ||
| လၟိဟ်မၞိဟ် | ||
| • သီုဖအိုတ် | ၁,၈၆၂,၀၀၀ (သၞာံ ၂၀၂၃) | |
| ဒၞာဲအပိုင်အခြာ အခိင် | CET (UTC+1) | |
ဝါသဝ် (အၚ်္ဂလိက်: Warsaw) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပဝ်လာန် ရ။ ဍုင် ဏအ် ဝွံ နွံ ပ္ဍဲကဵု လဒေါဝ် ဍုင် ပဝ်လာန် ကွက်က် တုဲ ၜဳ ဗဳသတူလာ (Vistula) ဂှ် ဇွောဝ် ဖြတ် လဒေါဝ် ဍုင် ရ။ ဝါသဝ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင် ယေန်သၞာင်၊ ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက် ဍုင် ပဝ်လာန် အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။ ဍုင် ဏအ် ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် နဒဒှ် "ဍုင် ဟင်္သာ" (Phoenix City) ဟိုတ်နူ ဍေံ ကလေင် ဒက်ပ္တန် လဝ် ဍုင် တၟိ အလုံ မွဲ ဍုင် ကြဴနူ မဒးဒုင် ပလီုပလာ် လဝ် ပ္ဍဲ ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ဒုတိယ တုဲ ရ။
၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တိဍာ် ဍုင် ဝါသဝ် ဝွံ ဍေံ ဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ တွိုက်တိ သဝ် မာဇဝ်ဗဳယျာ (Mazovia) ရ။
- ဒဵု ကေုာံ ၜဳ: ဍုင် ဏအ် ဒှ် တွိုက်တိ သဝ် မလှဲလး တုဲ ဒဵု သၠုင်သၠုင် ဟွံမွဲ ရ။ ၜဳ ဗဳသတူလာ မဒှ် ၜဳ အဓိက သွက် ဍုင် ပဝ်လာန် ဂှ် ဇွောဝ် ဖြတ် လဒေါဝ် ဍုင် တုဲ ပါ် လဝ် ဍုင် ဏအ် ၜါ ကရေက် ရ။
- ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် တုဲ၊ ကသီု မ္ဂး ဂံက်သြိုဟ် ဗွဲမလောန် တုဲ သြောတ် စှ်ေ ဒၟံင် နကဵု မာတ် ရ။ ကညင် မ္ဂး ဥတု ကမ္တဴ တုဲ ဗြဲ ဂူ အခိင် လဒေါဝ် တ္ၚဲ နွံ စ ညိနာင် ရ။
၂။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍုင်ဇၞော် သ္ၚေက်: ဝါသဝ် ဝွံ ဍေံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် ဍုင်ဇၞော် မၞုံကဵု သဘာဝ ဥယျာဉ် ကေုာံ ဒၞာဲ သ္ၚေက် ဂၠိုင် အိုတ် ပ္ဍဲ ဥရောပ ရ။ ၜိုတ် မွဲ စတုတ္ထ အလုံ တိ ဍုင် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဥယျာဉ် ဍုင် ရ။ ဥယျာဉ် ဝါဇဳယေန်ကဳ (Łazienki Park) ဂှ် ဒှ် ဥယျာဉ် မဇၞော် အိုတ် ကေုာံ ကျေဝ်ဂေါဝ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။
- သဘာဝ ဇိုင် ၜဳ: ပြင် ၜဳ ဗဳသတူလာ လပါ် ဗမံက် ဂှ် အလဵုအသဳ တအ် ဟွံကဵု သြိုင် သ္ၚိ ဇၞော်ဇၞော် တုဲ မင်မဲ လဝ် နဒဒှ် သဘာဝ ဂြိုပ် ဍောတ်တ် သွက် တိရစ္ဆာန် ကေုာံ ဂစေံ တအ် ရ။
၃။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝင် ဍုင် ဝါသဝ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဝင် မၞုံကဵု ဇြဟတ် မဇၞော် ကေုာံ ပရေင် ဒးဒုင် လီုလာ် မဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ရ။
- ဒှ် ဍုင်ဇၞော်: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၅၉၆ ဂှ် ဨကရာဇ် သိဂိတ်သမာန် အလန် ပိ (Sigismund III) ပြံင် ကေတ် ဍုင်ဇၞော် နူကဵု ဍုင် ကရာကဝ် (Kraków) တုဲ စွံ လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဝါသဝ် ဏအ် ရ။
- ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ဒုတိယ: ပ္ဍဲ အခိင် ပၞာန်၊ ဍုင် ဏအ် ဒးဒုင် သီ ကေတ် လဝ် နကဵု ဂျာမနဳ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၄ ဂှ် ကောန်ဍုင် ဝါသဝ် တအ် က္တဵု ပၠန်ဂတး (Warsaw Uprising) သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကု ဒပ် ဂျာမနဳ ကီု လေဝ် ကျ အာ တုဲ၊ ဒပ် ဂျာမနဳ တအ် ဗတိုက် ပလီု ထောအ် လဒက်ပ္တန် ဍုင် ၜိုတ် ၈၅% ရ။
- ကလေင် ဒက်ပ္တန်: ကြဴနူ ပၞာန်၊ မှာဇန် ပဝ်လာန် တအ် ဂစာန် ကလေင် ဒက်ပ္တန် လဝ် ဍုင် တြေံ (Old Town) ဏအ် ညံင် ဂွံ တုပ် ဗီုပြင် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဒှ် ပၞာန် တေအ် မွဲ ဝါ ပၠန် တုဲ၊ ဂကောံ ယူနေတ်သကဝ် (UNESCO) တအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ဒေသ ဍုင် တြေံ ဏအ် နဒဒှ် ဒေသ အာဲကၟာဲ သဘာဝ ဂၠးကဝ် ရ။
၄။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သင်္ကေတ ဍုင်: သင်္ကေတ အဓိက သွက် ဍုင် ဝါသဝ် ဂှ် ဒှ် "ကဝက် မၞိဟ်ဗြဴ ကဝက် က မၞုံကဵု သၞာ်" (Mermaid of Warsaw / Syrenka) ရ။ ရုပ် တၟအ် ဏအ် နွံ ဒၟံင် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင် တြေံ ရ။
- မှာဇန်: လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ ပဝ်လာန် တုဲ သာသနာ ခရေတ်ယာန် ကဲသလိတ် (Catholic) ဂှ် ဒှ် သာသနာ မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင် အိုတ် ရ။
- ယေန်သၞာင်: ဝါသဝ် ဂှ် ဒှ် ဍုင် သၠးဂၠံဂဝ် အစာ ကွတ်ဂဳတ ဒယှ် ဖရေတ်ဒရေတ် ချဝ်ပေန် (Frédéric Chopin) ရ။ ဍုင် ဏအ် ပြာကတ် နကဵု တိုက်ထ္ၜးပျး ဝင်၊ တိုက်ထ္ၜးပျး ချဝ်ပေန် ကေုာံ နန် ဨကရာဇ် (Royal Castle) တအ် ရ။
၅။ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- တက္ကသိုလ် ဝါသဝ်: "တက္ကသိုလ် ဝါသဝ်" (University of Warsaw) မဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၁၆ ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် မဇၞော် အိုတ် ကေုာံ ပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပဝ်လာန် ရ။
- ကွတ်ပညာ: "တက္ကသိုလ် ကွတ်ပညာ ဝါသဝ်" (Warsaw University of Technology) လေဝ် ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ကမၠောန် အေန်ဂျေန်နဳယျာ ကေုာံ သုတေသန သိပ္ပံ ပ္ဍဲ ရးဥရောပ လဒေါဝ် ကီု ရ။ လၟိဟ် ကွးဘာ အလုံ မွဲ ဍုင် ဏအ် နွံ ၜိုတ် ၂၀၀,၀၀၀ ပြင် ရ။
၆။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝါသဝ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဥရောပ လဒေါဝ် ကေုာံ ဗမံက် ရ။
- ကမၠောန် အဓိက: ဍုင် ဏအ် ဒှ် ဗဟဵု သြန်ဘဏ္ဍာ အဓိက တုဲ၊ ရုင် သွံရာန် သြန် ပဝ်လာန် (Warsaw Stock Exchange) ဂှ် ဒှ် ရုင် မဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဒေသ ဏအ် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် ကမၠောန် ကွတ်ပညာ သၟတ် (IT)၊ ကမၠောန် ဘဏ်၊ ကေုာံ ကမၠောန် ပရေင် ဆက်ဆောံ တအ် ဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန် ရ။
- လဒက်ပ္တန် ဍုင်: လဒေါဝ် ဍုင် ဝါသဝ် ဂှ် ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု သ္ၚိ ဇၞော် မသၠုင်သၠုင် (Skyscrapers) ဗွဲမဂၠိုင် တုဲ၊ "Varso Tower" ဂှ် ဒှ် သ္ၚိ မသၠုင် အိုတ် ပ္ဍဲ သမဂ္ဂ ဥရောပ ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Warsaw". Encyclopedia Britannica.
- "History of Warsaw". Official Tourist Website of Warsaw.
- Warsaw, Wikipedia.