ဝေါဟာရသဇိုင် သွက်ပရေင်ကတ်လ္ၚတ်
ဝေါဟာရသဇိုင် သွက်ပရေင်ကတ်လ္ၚတ် ဂှ် ဒှ်အရာမကေတ်နိဿဲနူ အဘိဓာန်မန်-ဗၟာ (နာဲသက်လောန်) သွက်ဂွံစကာသုင်စောဲ ပ္ဍဲကဏ္ဍပညာ၊ သိပ္ပံ ကေုာံ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ခေတ်လၟုဟ်ရ။
ဝေါဟာရဂမၠိုင် (List of Terms)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁။ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analysis)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (အၚ်္ဂလိက်: Analysis) ဂှ် ဒှ်ပွမပါ်ခြာ၊ ပွမစၟဳစၟတ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် သွက်ဂွံကၠိုဟ်ကေတ် အဝဲအလုံအိုတ်သီု။
- ဝေါဟာရဗေဒ: "သ္ၚေဝ်" (မဂး ပွမရံင်ဗွဲမဗ္တဳ) + "ဂၠေပ်" (မဂး ပွမပၠုပ်စိုတ်)။
၂။ ဗဟုသုတ (Knowledge)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဗဟုသုတ (အၚ်္ဂလိက်: Knowledge) ဂှ် ဒှ်တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပညာ မကလိဂွံလဝ် နူကဵုပွမဗှ်၊ ပွမကလင် ကေုာံ ပွမညာတ်။
- တမ်ဝေါဟာရ: ကၠုင်နူ ပါဠိ (Bahu + Suta) မဂးဂှ် "အရာမကလင်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်"။
၃။ ပညာ (Science/Wisdom)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပညာ (အၚ်္ဂလိက်: Education/Science) ဂှ် ဒှ်အစောံစရာဲ မကၠိုဟ်ခလိုင် အရာအိုတ်သီု အတိုင်သဘာဝ။ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် သုင်စောဲဒၟံင် နဒဒှ် "ပညာသိပ္ပံ" (Science) ရ။
၄။ ဝေါဟာရ (Vocabulary/Terminology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ (အၚ်္ဂလိက်: Terminology) ဂှ် ဒှ်မအရေဝ် မသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲဘာသာမွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဏ္ဍတၟေင်မွဲမွဲရ။
၅။ သိပ္ပံ (Science)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သိပ္ပံ (အၚ်္ဂလိက်: Science) ဂှ် ဒှ်ပညာမလ္ၚတ် သဘာဝ ကေုာံ အရာမနွံကဵု သက်သဳဗွဲမကလး။
၆။ နဲကဲ (Method/Technique)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နဲကဲ (အၚ်္ဂလိက်: Methodology) ဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုပြင် သွက်ဂွံကၠောန်အရာမွဲမွဲ ညံင်ဂွံစိုပ်တိုင်ပ္ကဴ။
ဇယိုင်ပံင်ဗစပ် (Summary Table)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]| မန် | ရမျာင်ကၠာဲ | အင်္ဂလိက် | နိဿဲ (အဘိဓာန်) |
|---|---|---|---|
| သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် | Analysis | Analysis | မုက်လိက် ၁၁၃၀ |
| ဗဟုသုတ | Bahuthuta | Knowledge | မုက်လိက် ၇၁၄ |
| ပညာ | Panna | Wisdom/Science | မုက်လိက် ၆၂၉ |
| ဝေါဟာရ | Wohara | Terminology | မုက်လိက် ၁၀၆၅ |
| သိပ္ပံ | Sippa | Science | မုက်လိက် ၁၀၁၇ |
| နဲကဲ | Naikai | Technique | မုက်လိက် ၅၂၅ |
ရံင်အဏအ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သက်လောန်၊ နာဲ။ အဘိဓာန် မန်-ဗၟာ။ ရန်ကုန်၊ ၁၉၉၇။