ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၅. ဨပြဳ
/ ၁၅ ဨပြဳ
၁၅ ဨပြဳ (April 15) ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၁၀၅ ပ္ဍဲသၞာံ (၁၀၆ ပ္ဍဲသၞာံမထပ်ထောံ) ပ္ဍဲပြက္ကဒါန်ဂရဳဂေါရဳယာန်။ သှ်ေဒၟံင်ၚ ၂၆၀ တ္ၚဲတုဲ သၞာံဂှ် အိုတ်အာ။
သဘာဝရာသဳ
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သၞံင် သၟဝ်ကျာ: Aries (မၞိဟ်သၠပ်) – စိုပ်သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုဨပြဳ ၁၅ ဂှ် မၞိဟ်သၠပ်ဂမၠိုင် (Aries) ကတဵုဒှ်မာန်။
အရာမဒှ်လဝ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကၠာနူသၞာံ ၁၉၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၇၅၅ – လိက်အဘိဓာန် "A Dictionary of the English Language" မချူလဝ် နကဵု Samuel Johnson ဂှ် တိတ်ကၠုင် ပ္ဍဲဍုင်လန်ဒန်။
- ၁၈၆၁ – သမ္မတ Abraham Lincoln ကဵုအသံ ကောံဒပ်ပၞာန် ၇၅,၀၀၀ တၠ ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ၜါဗွဲ (American Civil War) စပ္တံ။
- ၁၈၇၄ – ပေါဲထ္ၜးလဟီု (Impressionist) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပံက်ပ္ဍဲပါရေတ် (Paris)၊ ပါလုပ် သၟာလဟီု Claude Monet, Edgar Degas, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro ကေုာံ Berthe Morisot။
- ၁၈၇၇ – တ္ၚဲဏအ် စက်တဝ်ဖုန်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိသၟတ်မွဲ ပ္ဍဲဍုင် Somerville, Massachusetts (ညးမဒှ်တမ်ဂှ် Charles Williams Jr.)။
သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၉၁၂ – က္ၜင်ဇၞော် RMS Titanic ဗၠိုက်စှ်ေ ပ္ဍဲအခိင်ဂယးစေင် ဒၞာဲသမၠုင်ၜဳ Newfoundland; မၞိဟ်ချိုတ် အကြာ ၁,၄၉၀ စဵုစိုပ် ၁,၆၃၅ တၠ။
- ၁၉၄၇ – Jackie Robinson ဒှ်မၞိဟ် အဖရိက-အမေရိကာန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဆောက်ဒဂိုန် ပ္ဍဲဂကောံဘေ့စ်ဘေ (Major League Baseball) သွက် ဒေါက်ဂျာဘရွတ်က်လိန်။
- ၁၉၈၉ – ဒဒိုက် Hillsborough: ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ဘာလုံး ပ္ဍဲဍုင် Sheffield, England (FA Cup semi-final အကြာ Liverpool ကဵု Nottingham Forest) မၞိဟ် ၉၆ တၠ ဒးဒုင်ဂစိုတ်၊ ၇၆၆ တၠ ဒးဒုင်ဒဏ်။
သၞာံ ၂၀၀၀ နူဂှ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၂၀၁၃ – ပေါဲဂြိပ်မာရာသုန်ဍုင် Boston (Boston Marathon) ပ္ဍဲအခိင်စိုပ်ကၞောတ် ဒးဒုင်ဗဂဵုပၟတ်ဗဒဲါ; မၞိဟ်ချိုတ် ၃ တၠ၊ ဒဏ် ၂၆၄ တၠ။
- ၂၀၁၉ – ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ဇၞော် နဝ်တာဒမ် (Notre-Dame de Paris) ပ္ဍဲပါရေတ် ဒးဒုင်ပၟတ်စုတ် ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သ္ၚိ၊ လီုအာဗွဲမဂၠိုင်။
- ၂၀၂၀ – ပၞာန် COVID-19 ဂှ် ဒှ်ကၠုင်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ် ပ္ဍဲအလုံလိုက် စိုပ် ၁၀၀,၀၀၀။
- ၂၀၂၃ – ကလာပ်ရုပ် (spacecraft) JUICE မကၠောန်လဝ် နူဂကောံပရေင်အကာသ ဥရောပ (ESA) ဂှ် ဗလးဏာ သွက်ဂွံစံၜတ် သၞံင်ဂျူပဳတာ (Jupiter)။
မၞိဟ်မကတဵုဒှ်မၞိဟ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကၠာနူသၞာံ ၁၈၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၄၅၂ – Leonardo da Vinci (သၟာလဟီု၊ ကလေဝ်၊ သၟာသိပ္ပံ အီတလဳ) (စုတိ ၁၅၁၉)
- ၁၇၀၇ – Leonhard Euler (သၟာသင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ သွိတ်သာလာန်) (စုတိ ၁၇၈၃)
သၞာံ ၁၈၀၀ စဵုစိုပ် ၁၉၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၈၄၃ – Henry James (သၟာချူလိက် အမေရိကာန်-ဗြိတိန်) (စုတိ ၁၉၁၆)
- ၁၈၈၉ – Thomas Hart Benton (သၟာလဟီု အမေရိကာန်) (စုတိ ၁၉၇၅)
- ၁၈၉၄ – Nikita Khrushchev (ညးအုပ်ကာ သိုဗျေတ်) (စုတိ ၁၉၇၁)
သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၉၀၇ – Þórbergur Þórðarson (သၟာချူလိက် အေစ်လာန်) (စုတိ ၁၉၇၄)
- ၁၉၁၂ – Kim Il-sung (ညးအုပ်ကာ ကိုဝ်ရျာ သၟဝ်ကျာ) (စုတိ ၁၉၉၄)
- ၁၉၃၁ – Tomas Tranströmer (သၟာချူကဗျ သွိတ်သာလာန်) (စုတိ ၂၀၁၅)
- ၁၉၃၉ – Claudia Cardinale (သၟာဇာတ် အီတလဳ)
- ၁၉၅၈ – Emma Thompson (သၟာဇာတ်၊ သၟာချူလိက် ဗြိတိန်)
- ၁၉၆၀ – Pedro Delgado (သၟာကွဳစက် သပိန်)
- ၁၉၇၀ – Marthinus van Schalkwyk (သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် သူတ်အဖရိက)
- ၁၉၉၀ – Emma Watson (သၟာဇာတ် ဗြိတိန်)
- ၁၉၉၇ – Maisie Williams (သၟာဇာတ် ဗြိတိန်)
မၞိဟ်မစုတိအာ
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကၠာနူသၞာံ ၁၉၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၈၆၅ – Abraham Lincoln (သမ္မတ ဍုင်အမေရိကာန် အလန် ၁၆) (ကတဵုဒှ် ၁၈၀၉)
- ၁၈၈၈ – Matthew Arnold (သၟာချူလိက် ဗြိတိန်) (ကတဵုဒှ် ၁၈၂၂)
- ၁၈၉၈ – Te Keepa Te Rangihiwinui (သကိုပ်ပၞာန် မလိ) (ကတဵုဒှ် ၁၈၂၃)
သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၉၁၂ – မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် မဒးစုတိအာ ပ္ဍဲက္ၜင် RMS Titanic (လၟိဟ် ချိုတ် အကြာ ၁,၄၉၀ စဵုစိုပ် ၁,၆၃၅ တၠ)
- ၁၉၄၂ – Robert Musil (သၟာချူလိက် ဩသတြဳယျာ) (ကတဵုဒှ် ၁၈၈၀)
- ၁၉၈၀ – Jean-Paul Sartre (သၟာပညာဒဿန၊ သၟာချူလိက် ပြင်သေတ်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၀၅)
- ၁၉၉၀ – Greta Garbo (သၟာဇာတ် သွိတ်သာလာန်-အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၀၅)
သၞာံ ၂၀၀၀ နူဂှ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၂၀၁၃ – Richard LeParmentier (သၟာဇာတ် အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၄၆)
- ၂၀၂၀ – Lee Konitz (သၟာဇြ (jazz) အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၂၇)
- ၂၀၂၁ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
- ၂၀၂၂ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
- ၂၀၂၃ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
တ္ၚဲကၟာဲ (Holidays and Observances)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Titanic Remembrance Day – သွက်ဂွံသမ္တီ က္ၜင်ဇၞော် RMS Titanic မဗၠိုက်စှ်ေ။
- သၞာံတၟိမန် – တ္ၚဲဏအ် ဒှ်တ္ၚဲကၟာဲ သွက်ဍုင်မန် (ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ် ၁၃ ဨပြဳ စဵုစိုပ် ၁၆ ဨပြဳ)၊ ညးကော်စ Thingyan (Myanmar New Year)။
- သၞာံတၟိ ခမာ (Choul Chnam Thmey) – တ္ၚဲကၟာဲ သၞာံတၟိခမာ ဒှ်ဒၟံင် အကြာ ၁၃–၁၆ ဨပြဳ။
- သၞာံတၟိ သေံ (Songkran) – ဒှ်ဒၟံင် အကြာ ၁၃–၁၆ ဨပြဳ။
- သၞာံတၟိအိန္ဒိယ (Vishu) – ဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ၁၄ ဝါ ၁၅ ဨပြဳ။
စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- [April 15 – Wikipedia (English)](https://en.wikipedia.org/wiki/April_15)
- [April 15 – Simple English Wikipedia](https://simple.wikipedia.org/wiki/April_15)
- [15 April – On This Day](https://www.onthisday.com/day/april/15)