ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၉. မာတ်
မံက်ပြာကတ်
/ ၉ မာတ်
၉ မာတ် (March 9) ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၆၈ ပ္ဍဲသၞာံ (၆၉ ပ္ဍဲသၞာံမထပ်ထောံ) ပ္ဍဲပြက္ကဒါန်ဂရဳဂေါရဳယာန်။ သှ်ေဒၟံင် ၂၉၇ တ္ၚဲတုဲ သၞာံဂှ် အိုတ်အာ။
သဘာဝရာသဳ
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သၞံင် သၟဝ်ကျာ: Pisces (မၞိဟ်က) – စိုပ်သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုမာတ် ၉ ဂှ် မၞိဟ်ကဂမၠိုင် (Pisces) ကတဵုဒှ်မာန်။
အရာမဒှ်လဝ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကၠာနူသၞာံ ၁၉၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၄၉၆ – Amerigo Vespucci တိတ်နူဍုင်သပိန် သွက်ဂွံအာ ဍုင်တၟိ (New World)။
- ၁၈၄၁ – တရုတ်သမုဒ္ဒရာ (Supreme Court of the United States) ပါ်ပရအ်လဝ် ပရူကၠဳ (Amistad)။
- ၁၈၆၂ – ပၞာန်ၜါဗွဲ (American Civil War) ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲ Hampton Roads (USS Monitor vs CSS Virginia)။
- ၁၈၉၆ – သၟာဗ္တောန် (Prime Minister of Italy) Francesco Crispi သလးထောံနန်။
သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၉၀၈ – ဂကောံဘာသာ Inter Milan ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲအီတလဳ။
- ၁၉၁၆ – ဍုင်ဂျာမနဳ ပ္တီပၞာန် လတူ ပဝ်တူဂြဲ (ပၞာန်ဂၠးတိပထမ)။
- ၁၉၃၃ – သၞာံဇၞော် Depression (US): President Franklin D. Roosevelt စပ္တံ "New Deal"။
- ၁၉၄၅ – ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ: ဍုင်ဂျပန် ဗတိုက် ပ္ဍဲဒေသ French Indochina (ဗဳယေန်နာမ်၊ လဴ၊ ခမာ)။
- ၁၉၅၇ – ဍုင်ဂျပန် ပ္တိတ် က္ၜင်လိုန် (bullet train) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်။
- ၁၉၆၀ – စက် Dr. Belter (contraceptive) ဂွံအခေါင်သုင်စောဲ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန်။
- ၁၉၇၆ – က္ၜင်ကျာ Concorde ပဝ် နူပါရေတ် စဵုစိုပ် ရေအ်ဒျေန်ဇြဳယာ (Rio de Janeiro)။
သၞာံ ၂၀၀၀ နူဂှ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၂၀၀၈ – ဒဒိုက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Stock market) ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် စပ္တံ။
- ၂၀၁၁ – က္ၜင်အာကာသ Discovery (Space Shuttle Discovery) ပဝ်လုပ်အလန်လက္ကရဴအိုတ်။
- ၂၀၂၂ – က္ၜင်အာကာသ (SpaceX) ဗလးဏာ မၞိဟ်စှ် (၁၀) သွက်ဂွံအာ International Space Station (ISS)။
မၞိဟ်မကတဵုဒှ်မၞိဟ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကၠာနူသၞာံ ၁၈၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၄၅၄ – Amerigo Vespucci (စုတိ ၁၅၁၂)
- ၁၇၅၃ – Jean-Baptiste Kléber (စုတိ ၁၈၀၀)
သၞာံ ၁၈၀၀ စဵုစိုပ် ၁၉၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၈၁၄ – Taras Shevchenko (သၟာကဗျ) (စုတိ ၁၈၆၁)
- ၁၈၂၄ – Leland Stanford (စုတိ ၁၈၉၃)
- ၁၈၉၀ – Vyacheslav Molotov (စုတိ ၁၉၈၆)
သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၉၁၀ – Samuel Barber (သၟာတွိင်ဂီု) (စုတိ ၁၉၈၁)
- ၁၉၁၈ – Mickey Spillane (သၟာချူလိက်) (စုတိ ၂၀၀၆)
- ၁၉၂၀ – Franjo Mihalić (သၟာဂြိပ်) (စုတိ ၂၀၁၅)
- ၁၉၃၄ – Yuri Gagarin (သၟာအကာသ) (စုတိ ၁၉၆၈)
- ၁၉၄၃ – Bobby Fischer (သၟာစသြင်) (စုတိ ၂၀၀၈)
- ၁၉၆၄ – Juliette Binoche (သၟာဇာတ် ပြင်သေတ်)
- ၁၉၇၂ – Jodey Arrington (သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် အမေရိကာန်)
- ၁၉၇၅ – Juan Sebastián Verón (သၟာဘာလုံး အာဂျေန်တေန်)
သၞာံ ၂၀၀၀ နူဂှ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၂၀၀၄ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်ကတဵုဒှ် နွံတၟေၚ်)
မၞိဟ်မစုတိအာ
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကၠာနူသၞာံ ၁၉၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၆၄၉ – Henry Rich, 1st Earl of Holland (ကတဵုဒှ် ၁၅၉၀)
- ၁၈၅၁ – Hans Christian Ørsted (သၟာရူပဗေဒ) (ကတဵုဒှ် ၁၇၇၇)
သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၁၉၁၈ – Henry J. Heinz (ကတဵုဒှ် ၁၈၄၄)
- ၁၉၆၇ – Charles B. McVay III (ကတဵုဒှ် ၁၈၉၈)
- ၁၉၇၄ – Earl Wilbur Sutherland Jr. (ကတဵုဒှ် ၁၉၁၅)
- ၁၉၈၉ – Robert M. Pirsig (သၟာချူလိက်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၂၈)
- ၁၉၉၂ – Menachem Begin (ကတဵုဒှ် ၁၉၁၃)
သၞာံ ၂၀၀၀ နူဂှ်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ၂၀၀၃ – Bernard Dowiyogo (ကတဵုဒှ် ၁၉၄၆)
- ၂၀၁၅ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
- ၂၀၂၁ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
တ္ၚဲကၟာဲ (Holidays and Observances)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Teacher's Day (လေဗနုန်) – တ္ၚဲကၟာဲ သွက်ဂွံသမ္တီ အစာဘာ။
- National Barbie Day (US) – တ္ၚဲကၟာဲ သွက်ဂွံသမ္တီ ရုပ်ဘာဗဳ (Barbie doll)။
စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- [March 9 – Wikipedia (English)](https://en.wikipedia.org/wiki/March_9)
- [March 9 – Simple English Wikipedia](https://simple.wikipedia.org/wiki/March_9)
- [9 March – On This Day](https://www.onthisday.com/day/march/9)