ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ဗဟုသုတ

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
📚 ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ဗဟုသုတ (Wikipedia: Knowledge Policy)

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ဗဟုသုတ ဝွံ ဒှ်မူဝါဒအဓိက သွက်ဂွံစဳရေင်၊ မင်မွဲ ကေုာံ တြးပတိတ်တင်ဂၞင်ပညာရပ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ညံင်ဂွံနွံကဵုအဆင့် Academic Legitimacy ကေုာံ Scientific Rigor ရ။ သၞောတ်ဝွံ ရီုဗင်ကဵုပွမဒက်ပ္တန် Institutional Framework ညံင်ဂကူမန် ဂွံကလိဂွံဗဟုသုတမခိုင်ဗိုန်ရ။

       📜 မာတိကာ မူဝါဒ

၁. သ္ဇိုင်အဓိက ဗဟုသုတ (Core Knowledge Principles)

[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

နကဵုလညာတ် Professionalization၊ မုက်လိက်သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဒးကိတ်ညဳကဵု သ္ဇိုင်အဓိက ၃ သာ်:

  1. ဗဗွဲဓဝ် ကေုာံ သက်သဳ (Verifiability): တင်ဂၞင်သီုဖအိုတ် ဒးနွံကဵု Academic Integrity ကေုာံ တံမူနိဿဲမခိုင်ဗိုန် (ဥပမာ- လိက်ပရးပညာရပ် Amartdein Journal ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်သုတေသနတက္ကသိုလ်ဂမိုင်)။
  2. လညာတ်လဒေါဝ် (Neutral Point of View): ချူခၞံဗဒှ်လိက် နကဵုစိုတ် Equanimity (ဥပက္ခာ) သီုဟွံဗက်စွံလညာတ်လ္ပာ်မွဲ။ ပွမသောင်ကလး ဒးနွံကဵု Scientific Rigor
  3. ပွမဟွံမဲကဵု သုတေသနတၟိ (No Original Research): ဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမပကောံဗဟုသုတမနွံတုဲတုဲရ၊ ဟွံသေင်ဒၞာဲမတြးပတိတ် လညာတ်သုတေသနတၟိမဟွံဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီဏီရ။

၂. ပွမစီမံဗဟုသုတဂကူ (Mon Knowledge Management)

[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

သွက်သုတေသန ကေုာံ ပွမမင်မွဲ Cultural Identity ဂှ်၊ ပွမစဳရေင်ဗဟုသုတ ဒးနွံကဵု Institutional Order။ ပွမစကာထာမ်ပလိက်နာနာ (ဥပမာ- `Infobox`, `Citation_Style`) ဝွံ ရီုဗင်ကဵု Efficiency Optimization ညံင်ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံလ္ၚတ်တင်ဂၞင်ဗွဲမပြဟ်ရ။ ဗဟုသုတမဆေင်ကဵု Mon Sangha ကေုာံ လိက်ပတ်မန်တအ် ဒးဒုင်သဇိုင် ကုသက်သဳဝင်မခိုင်ဗိုန်ရ။

၃. ဇယာင်သရုပ် စဳရေင်ဗဟုသုတ (Knowledge Governance Framework)

[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အစိတ်အပိုင်းသရုပ် (Function)အစောံစိုတ် (System)
Academic Legitimacyပွမဒုင်စၟတ်သမ္တီ အဆင့်ဗဟုသုတ မနွံကဵုသက်သဳ။Legitimacy
Information Flowပွမတြးပတိတ်ဗဟုသုတ အလုံဂၠးကဝ် ကေုာံ ဂကူမန်။Efficiency Optimization
Standardizationပွမစဳရေင်တင်ဂၞင် ညံင်ဂွံတူသၟဟ်အလုံဝဳကဳ။Professionalization
Cultural Powerပွမမင်မွဲအာဲကၟာဲလိက်ပတ် နကဵုနဲကဲသိပ္ပံ။Symbolic Power