ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ:လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ်

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ

လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Vital articles) ဝွံ ဍေံ ဒှ် စရင် မပကောံ လဝ် လိက်ပရေၚ် မကိစ္စဇၞော် အိုတ် ကေုာံ မဒး နွံ ပ္ဍဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ အရေဝ် ဘာသာ သီုဖအိုတ် ရ။ တၚ် ရန်တၟအ် အဓိက သွက် မုက်လိက် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် သွက်ဂွံ ကဵု လမ်းညွှန် ကု ညး မပါလုပ် ချူ ဇန် (Contributors) တအ် ညံၚ် ဂွံ တီ ဒဒှ်ရ လိက်ပရေၚ် လဵု မဒး ချူ ကိုပ်ကၠာ ကေုာံ မဒး ပလေဝ် ပလေတ် ညံၚ် ဂွံ စိုပ် ကဆံၚ် ခိုဟ် အိုတ် ရ။

စရင် လိက်ပရေၚ် တအ် ဏအ် ဍေံ ပါ် ခြာ လဝ် အတိုၚ် ကဆံၚ် မဇၞော်မောဝ် (Levels) ကေုာံ အတိုၚ် ကဏ္ဍ ပရူပရာ (Categories) ရ။ လၟိဟ် လိက်ပရေၚ် ပ္ဍဲ ကဆံၚ် မွဲမွဲ ဂှ် ဍေံ ဟွံတုပ် ညးသကအ် ရ။

ကဆံၚ် လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် (Levels of Vital Articles)

[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

စရင် လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ဂှ် ဍေံ ပါ် ခြာ လဝ် ၅ ကဆံၚ် အဓိက ရ-

  • ကဆံၚ် ၁ (Level 1): လိက်ပရေၚ် မကိစ္စဇၞော် အိုတ် ၁၀ ပရူ (ဥပမာ - ဂၠးတိ၊ မၞိဟ်၊ ဝင်၊ သိပ္ပံ)။
  • ကဆံၚ် ၂ (Level 2): လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ၁၀၀ ပရူ မဒှ် တၚ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အဓိက သွက် ပရေၚ် ပညာ သီုဖအိုတ်။
  • ကဆံၚ် ၃ (Level 3): လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ၁,၀၀၀ ပရူ မဒှ် သဇိုၚ် အလုံ ဂၠးတိ ကေုာံ အလုံ ယေန်သၞာၚ် မၞိဟ် သီုဖအိုတ်။
  • ကဆံၚ် ၄ (Level 4): လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ၁၀,၀၀၀ ပရူ (ပကောံ ဒၟံၚ် လၟုဟ်)။
  • ကဆံၚ် ၅ (Level 5): လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ၅၀,၀၀၀ ပရူ (ပကောံ ဒၟံၚ် လၟုဟ်)။

ကဏ္ဍ ပရူပရာ အဓိက (Main Categories)

[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

သွက်ဂွံ ဂၠာဲ ကေုာံ လ္ၚတ် လောဲသွာ မ္ဂး၊ လိက်ပရေၚ် တအ် ဏအ် ဍေံ ပါ် လဝ် အတိုၚ် ကဏ္ဍ ဇၞော် ၁၁ သာ် ဗွဲသၟဝ် ဝွံ ရ-

  1. ပူဂိုလ် (People)
  2. ဝင် (History)
  3. ပထဝဳ (Geography)
  4. ယေန်သၞာၚ် ကေုာံ အနုသုခုမ (Arts and Culture)
  5. ဒဿန ကေုာံ ဘာသာ (Philosophy and Religion)
  6. ပရေၚ် မၞိဟ် ကေုာံ ပရေၚ် ဍုၚ်ကွာန် (Society and Politics)
  7. ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ ပရေၚ် ထတ်ယုက် (Biology and Health)
  8. ရူပဗေဒ ကေုာံ ဓါတုဗေဒ (Physics and Chemistry)
  9. သင်္ချာ (Mathematics)
  10. နဲပညာ ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာ (Technology and Engineering)

ဗီုလဵု ဂွံ ပါလုပ် ရီုဗၚ်? (How to help?)

[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ညး လဵု မွဲ ဟွံဟီု မာန် ပါလုပ် ရီုဗၚ် ပ္ဍဲ ပရေၚ် ကမၠောန် လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ဏအ် မာန် ရ။ ဗီုလဵု ဂွံ ရီုဗၚ် မာန် ရော-

  • ခၞံဗဒှ် လိက်ပရေၚ် တၟိ: ယဝ်ရ လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် မွဲမွဲ (မၞုံ ကု လေန် ဗကေတ်) ဟွံမွဲ ဏီ မ္ဂး، မာန် ကၠာဲ စၠောအ် နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ အၚ်္ဂလိက် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ချူ ဇန် တၟိ မာန် ရ။
  • ပတိုန် ကဆံၚ် လိက်ပရေၚ်: ယဝ်ရ လိက်ပရေၚ် ဂှ် ဍေံ ဂၠေံ ဒၟံၚ် (Stub) ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဟွံမွဲ ကု တၚ် နိဿဲ မ္ဂး، မာန် ဆက် ထပ် စုတ် တၚ်ဂၞၚ်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ တၚ် နိဿဲ ညံၚ် ဂွံ ဒှ် လိက်ပရေၚ် မဍိုက်ပေၚ် မာန် ရ။
  • စၟတ်သမ္တီ ကဆံၚ်: မာန် ကဵု သမ္တီ လတူ မုက်လိက် ဓရီုကျာ သွက် လိက်ပရေၚ် တအ် နကဵု ထာမ်ပလိက် `
    လက်သဏ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia Vital Article)
    လိက်ပရေၚ် ဝွံ ဍေံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် မဒှ် လိက်ပရေၚ် မကိစ္စဇၞော် အိုတ် သွက် ဇၟာပ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ သီုဖအိုတ် ရ။ ယဝ်ရ နာဲ မိက်ဂွံ ပါလုပ် ရီုဗၚ် မ္ဂး، မာန် လုပ် ပလေဝ် ပလေတ် လိက်ပရေၚ် ဏအ် ညံၚ် ဂွံ စိုပ် ကဆံၚ် ခိုဟ် အိုတ် မာန် ရ။
    • ကဆံၚ် လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ်: ဟွံစၟတ်သမ္တီ လဝ် ဏီ
    • ကဆံၚ် အရည်အသွေး: ဟွံစၟတ်သမ္တီ လဝ် ဏီ


` ဟွံသေၚ်မ္ဂး ထာမ်ပလိက် ကဏ္ဍ မဆေၚ်စပ် တအ် မာန် ရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]