ဝဳကဳပဳဒဳယာ:လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ်/ဝင်
လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ / ဝင် (Vital articles/History) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ကဏ္ဍ မွဲ မပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် အဓိက သွက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ သီုဖအိုတ် ရ။ မုက်လိက် ဏအ် ဍေံ ပကောံ ထ္ၜး လဝ် စရင် လိက်ပရေၚ် မဆေၚ်စပ် ကု ဝင် ကောန်မၞိဟ်၊ ခေတ် ကာလ နာနာ သာ်၊ ယေန်သၞာၚ် တြေံ ကေုာံ ပရေၚ် က္တဵုဒှ် ဝင် မကိစ္စဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။
စရင် ဗွဲသၟဝ် ဝွံ ဍေံ ပါ် ခြာ လဝ် အတိုၚ် ကဏ္ဍ မပ္တံကဵု ခေတ် ကာလ၊ ဝင် အတိုၚ် ဒေသ၊ ကေုာံ ပရေၚ် က္တဵုဒှ် အဓိက တအ် ရ။ ညး လဵု မွဲ ဟွံဟီု မာန် ပါလုပ် ချူ ဇန် ကေုာံ ပလေဝ် ပလေတ် လိက်ပရေၚ် တအ် ဏအ် ညံၚ် ဂွံ စိုပ် ကဆံၚ် ခိုဟ် အိုတ် မာန် ရ။
၁။ ဝင် အလုံ ဂၠးတိ ကေုာံ ခေတ် ကာလ အဓိက (World History and Time Periods)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]စရင် လိက်ပရေၚ် မဆေၚ်စပ် ကု ဝင် ကောန်မၞိဟ် အလုံ ဂၠးတိ ကေုာံ ပွမပါ် ခြာ ခေတ် ကာလ အဓိက-
- ဝင် ဂၠးတိ (History of the world / Human history)
- ဝင် ကိုပ်ကၠာ အက္ခရ် (en) (Prehistory)
- ဝင် ခေတ် တြေံ (en) (Ancient history)
- ခေတ် အလယ်ပိုင်း (en) (Middle Ages)
- ဝင် ခေတ် လၟုဟ် (en) (Modern history)
၂။ ဝင် အတိုၚ် ဒေသဂမၠိုၚ် (History by Region)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]စရင် လိက်ပရေၚ် မဆေၚ်စပ် ကု ဝင် မပါ် ခြာ လဝ် အတိုၚ် တိုက် အဓိက ပ္ဍဲ ဂၠးတိ-
- ဝင် အာဖရိက (en) (History of Africa)
- ဝင် အမေရိက (en) (History of the Americas)
- ဝင် အာရှ (en) (History of Asia)
- ဝင် ယူရောပ် (en) (History of Europe)
- ဝင် အဝ်ရှေနဳယျာ (en) (History of Oceania)
၃။ ယေန်သၞာၚ် တြေံ ကေုာံ အေန်ပါယာဂမၠိုၚ် (Ancient Civilizations and Empires)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]စရင် ယေန်သၞာၚ် သဇိုၚ် ကေုာံ အေန်ပါယာ မကိစ္စဇၞော် အိုတ် မကေၚ် က္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဝင်-
- အဳဂျေပ် ခေတ် တြေံ (en) (Ancient Egypt)
- မေသဝ်ပဝ်တေးမဳယျာ (en) (Mesopotamia)
- ယေန်သၞာၚ် ဇရေၚ် ၜဳ အေန်ဒတ် (en) (Indus Valley Civilization)
- ဂရိတ် ခေတ် တြေံ (en) (Ancient Greece)
- ရဝ်မ ခေတ် တြေံ (en) (Ancient Rome)
- အေန်ပါယာ ပါသျှာ (en) (Persian Empire)
- အေန်ပါယာ ရဝ်မ (en) (Roman Empire)
- ယေန်သၞာၚ် မာယာ (en) (Maya civilization)
- အေန်ပါယာ အေန်ကာ (Inca Empire)
- အေန်ပါယာ မောန်ဂေါလ် (en) (Mongol Empire)
- အေန်ပါယာ ဩတ္တိုမန် (en) (Ottoman Empire)
- အေန်ပါယာ ဗြိတိန် (en) (British Empire)
၄။ ပရေၚ် က္တဵုဒှ် အဓိက ကေုာံ ပရေၚ် ပြံၚ်လှာဲ (Major Events and Revolutions)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]စရင် ပရေၚ် က္တဵုဒှ် မပြံၚ်လှာဲ လဝ် လဒက်ပ္တန် ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေၚ် မၞိဟ်-
- ပရေၚ် ပုန်တဝ်စၞေဟ် တဵုလွဳ (en) (Neolithic Revolution / Agricultural Revolution)
- ခေတ် ကလေၚ် ဂျိုၚ် (en) (Renaissance)
- ခေတ် ပွမဂၠာဲ ညာတ် (en) (Age of Discovery)
- ပရေၚ် ပုန်တဝ်စၞေဟ် သိပ္ပံ (en) (Scientific Revolution)
- ပရေၚ် ပုန်တဝ်စၞေဟ် စက်မှု (en) (Industrial Revolution)
- ပရေၚ် ပုန်တဝ်စၞေဟ် ပြၚ်သေတ် (en) (French Revolution)
- ပရေၚ် ပုန်တဝ်စၞေဟ် ရုရှား (en) (Russian Revolution)
၅။ ပၞာန် ကေုာံ ပရေၚ် တဝ်စၞေဟ်ဂမၠိုၚ် (Wars and Conflicts)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]စရင် ပၞာန် မကိစ္စဇၞော် ကေုာံ မဇီုကပိုက် လဝ် ဂၠးတိ ဗွဲမဇၞော်ကၠေၚ်-
- ပၞာန် ကရူးသိတ် (en) (Crusades)
- ပၞာန် သၞာံ ၃၀ (en) (Thirty Years' War)
- ပၞာန် နပဝ်လဳယောန် (en) (Napoleonic Wars)
- ပၞာန် အပ္ဍဲ ဍုၚ် အမေရိကာန် (en) (American Civil War)
- ပၞာန် ဂၠးတိ မရနုက်ကဵု မွဲ (en) (World War I)
- ပၞာန် ဂၠးတိ မရနုက်ကဵု ၜါ (en) (World War II)
- ပၞာန် လၜိုဟ် (en) (Cold War)
- ပၞာန် ဗဳယေတ်နာမ် (en) (Vietnam War)
၆။ ပရေၚ် မၞိဟ် ကေုာံ ခေတ် လၟုဟ် (Social Movements and Modern Era)
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]စရင် ပရေၚ် ပြံၚ်လှာဲ ပရေၚ် မၞိဟ် ကေုာံ ပရေၚ် ဍုၚ်ကွာန် လက္ကရဴ အိုတ်-
- ပွမသွံ ရာန် ဍိက် အလုံ ဂၠးတိ (en) (Atlantic slave trade)
- ပွမပလီုပလာ် ဂကူ ယဟုဒီ (en) (The Holocaust)
- ပရေၚ် ဖျေဟ် ကဝ်လဝ်နဳ (en) (Decolonization)
- ပရေၚ် အခေါၚ်အရာ ညးဍုၚ်ကွာန် (en) (Civil rights movement)
- ပရေၚ် ပံၚ်ကောံ ဂၠးတိ (en) (Globalization)
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဝဳကဳပဳဒဳယာ:လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် (Vital articles main page)
- ဝဳကဳပဳဒဳယာ:လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ်/ပူဂိုလ် (Vital articles/People)
- Category:လိက်ပရေၚ် သဇိုၚ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ