ဝဳကဳပဳဒဳယာ:သၞောတ်အစာံ

သၞောတ်အစာံ (အၚ်္ဂလိက်: Manual of Style ဟွံသေင်မ္ဂး MoS) ဝွံ ဒှ်သၞောတ်ဝ် ကေုာံ စေဝ်ပၞောန် အဓိက သွက်ဂွံ ချူ၊ ပြင်ဆင် ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် လိက်ပရေင် လတူ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ညံင်ဂွံ စှ်ေသၞောတ်ဝ်၊ တုပ်သၟဟ်ရေင်သကအ် ကေုာံ ဗှ်လောဲသွာ သွက် ကောန်ဂကူမန် သီုဖအိုတ်ရ။

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သၞောတ်အစာံဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် လိက်ပရေင် မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သၠုင် ကေုာံ မၞုံကဵု ဗီုပြင် မတုပ်သၟဟ် (Consistency) အလုံမွဲ ဝက်ဆိုက်ရ။ ညးမပလေဝ်လိက် (Editors) တအ် သီုဖအိုတ် သ္ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် စေဝ်ပၞောန် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

၁. အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ သဒ္ဒါ (Language and Grammar)

• စကာ အရေဝ်မန် စှ်ေသၞောတ်: လိက်ပရေင်တအ်ဂှ် ဒးချူ နကဵု ဝေါဟာရမန် မစှ်ေသၞောတ် (Standard Mon) ရ။ ဝေင်ပါဲ ပွမစကာ အရေဝ်ဒေသနာ (Dialects) ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်ဟီု (Colloquialisms) အပ္ဍဲ လိက်ပရေင် ပရူပရာ အဓိကတအ်ညိ။
• ယၟု ကေုာံ ဝေါဟာရ မကၠုင်နူ ဘာသာတၞဟ်: ယၟုဍုင်၊ ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကပေါတ် မကၠုင်နူ ဘာသာအင်္ဂလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာသာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဖန်ချူ နကဵု ရမ္သာင်မန် ညံင်ဂွံ ကြပ်အိုတ်တုဲ၊ စုတ်ကဵု ယၟုတြေံ ပ္ဍဲကဵု ဍောင်ကၟာတ် `()` ညိ။ ဥပမာ - နယူးယံက် (New York)။
• လညာတ် အဒေါဝ် (Neutral Point of View - NPOV): လိက်ပရေင် သီုဖအိုတ် ဒးချူ နကဵု လညာတ်အဒေါဝ် (ဟွံဗက်စ လပါ်လဵုမွဲ) ကေုာံ ဟွံပါလုပ် ကဵု စိုတ်စရိုတ် ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပါ်ပဲါ သာမည။

၂. ဗီုပြင် ပွမချူ (Formatting)

• က္ဍိုပ်လိက်ပရေင် (Article Titles): က္ဍိုပ်လိက်ပရေင်ဂှ် ဒးဒှ် နကဵု နာမ် (Noun) တုဲ၊ ဒးစကာ ဝေါဟာရ မပြာကတ်အိုတ်ရ။
• ပိုဒ်လိက် ပထမ (Lead Section): ပ္ဍဲကဵု ပိုဒ်လိက် ပထမဂှ် ယၟု လိက်ပရေင်ဂှ် ဒးချူ နကဵု လိက်တီု (Bold) တွဵုရ။ ဥပမာ - "အေန်တာနေတ် (Internet) ဟီုမ္ဂးဂှ်..."
• က္ဍိုပ်သၟတ် (Headings): သွက်ဂွံ ပါ် ကဏ္ဍသၟတ်တအ်ဂှ် စကာ က္ဍိုပ်သၟတ် အဆံင် ၂ `== က္ဍိုပ်လိက် ==` ရ။ (ဝေင်ပါဲ ပွမစကာ အဆင့် ၁ `= က္ဍိုပ်လိက် =` မဒှ် က္ဍိုပ်လိက် အဓိက မုက်လိက်ဂှ်ညိ)။ လၟေင်အဆံင်ဂှ် ဆက်စကာအာ `=== အဆံင် ၃ ===` ဟွံသေင်မ္ဂး `==== အဆံင် ၄ ====` မာန်ရ။

၃. ပွမဆက်လာင် (Linking)

• လာင် အပ္ဍဲ (Internal Links): သွက်ဂွံ ဆက်အာ မုက်လိက်တၞဟ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်မ္ဂး စကာ `ယၟု မုက်လိက်` ရ။ ဆက်လာင် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲ ဝေါဟာရဂှ် မမံက်ကၠုင် ပထမအိုတ် ဓဝ်ရ။ စကာလာင် ဂၠိုင်လောန်အာမ္ဂး လိက်ပရေင် ဟွံကျေဝ်ရ။
• လာင် မ္ၚး (External Links): လာင် မ္ၚး ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် စွံ ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ `== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==` လက္ကရဴအိုတ်တေအ်ညိ။ ဗီုပြင် စကာ - `ယၟုဝက်ဆိုက်`

၄. တင်နိဿဲ ကေုာံ သက်သဳ (Citations)

ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒုင်သဇိုင် လတူ သက်သဳ မခိုင်ကၠိုက်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တင်ဂၞင် မချူလဝ်တအ် ဒးနွံကဵု တင်နိဿဲ တွဵုရ။

• ပ္ဍဲ လက္ကရဴ စာပိုဒ် ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်ဂှ် စုတ်ကဵု `` ညိ။
• ပ္ဍဲ လက္ကရဴအိုတ် လိက်ပရေင်ဂှ် ဒးနွံကဵု ကဏ္ဍ `== တင်နိဿဲ ==` တုဲ စုတ်လဝ် ကုဒ် `` ဟွံသေင်မ္ဂး `

` တွဵုညိ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင်မ္ဂး တင်နိဿဲတအ် မံက်ကၠုင် ဟွံမာန်ရ။

၅. ကဏ္ဍဂမၠိုင် (Categorization)

လိက်ပရေင် ဇၟာပ်ပ်မုက်ဂှ် အောန်အိုတ် ဒးပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ (Category) မွဲ တွဵုရ။

• စုတ်ကဵု ကုဒ် `` ပ္ဍဲ သၟဝ်အိုတ် နူ လိက်ပရေင်ဂှ်ညိ။ ဥပမာ - လိက်ပရေင် ပရူ တက္ကသိုလ်မ္ဂး စုတ်ကဵု ``။
• ယဝ်ရ မုက်လိက်ဂှ် ဆက်စပ် ကု ကဏ္ဍဂၠိုင်မ္ဂး စုတ် ကဏ္ဍ ဂၠိုင်ကဵုသာ် မာန်ရ။

၆. ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ရုပ်တၟအ် (Templates and Images)

• ထာမ်ပလိက်: စကာ ထာမ်ပလိက် လိက်သ္ကုတ် (Infoboxes) မပ္တံကဵု `

  သၞောတ်အစာံ

  `, `

  သၞောတ်အစာံ

  ` တအ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး တင်ဂၞင် ခ္ဍန် ပ္ဍဲ လပါ်သတုံ လိက်ပရေင်ညိ။
• ရုပ်တၟအ်: ရုပ်တၟအ် မပတိုန်စုတ်တအ်ဂှ် ဒးဒှ် ရုပ်တၟအ် မၞုံကဵု လာင်ဇြေန် သၠးပွး (Free license ဥပမာ - CC BY-SA) ဟွံသေင်မ္ဂး မကေတ်နူ ဝဳကဳမဳဒဳယာ ကောမ်မောန် (Wikimedia Commons) ရ။ ဗီုပြင် စကာ - `

  ဝှာင်:Image Name.jpg

  စာတန် သၟဝ်ရုပ်

  `