သင်္ချာ
သင်္ချာ (အင်္ဂလိက်: Mathematics) ဝွံ ဒှ်ဘာသာရပ် မလ္ၚတ်ဗွဲမနွံကဵု ယုတ္တိဗေဒ ဆေင်စပ်ကု လၟိဟ်၊ ဗီုပြင်၊ ဟဝ်ကေုာံ (Structure) ကေုာံ နေရာဌာန (Space) ရ။ တၠပညာသင်္ချာဂမၠိုင်ဂှ် ဂၠာဲသ္ၚဳကေတ် သၞောတ်ဝတ် (Patterns) တုဲ ဒက်ပတန်ကေတ် တင်ဒုင်ဒါန် (Theorems) နကဵုနဲကဲတော်ဂၞန် ဇေတ်ဇေတ်ရ။
ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ သိပ္ပံဗေဒ မ္ဂး သင်္ချာဝွံ ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။
- ဂၞန်သင်္ချာ (Arithmetic): လ္ၚတ်ပရူလၟိဟ် ကေုာံ နဲကဲတော်ဂၞန်သဇိုင် (ပံင်၊ နုက်၊ ပၟဝ်၊ ပါ်)။
- အက္ခရသင်္ချာ (Algebra): သုင်စောဲအက္ခရ် (ဥပမာ - $x, y$) သွက်ဂွံတော်ဂၞန် တင်ဂၞန်မဟွံတီလၟိဟ်။
- ဂြာပ် (Geometry): လ္ၚတ်ပရူဗီုပြင်၊ အရံင်၊ ဗၞတ်ဗ္ဗတ် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန်။
- ကဲကုလ (Calculus): လ္ၚတ်ပရူပရေင်ပြံင်လှာဲ (Change) ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင်။
- သမ္ဘာဝေဒ (Statistics): လ္ၚတ်ပရူပကောံတင်ဂၞန် ကေုာံ ပွမသ္ၚဳဂၠေပ်သွဟ်။
ဝေတ်မတ်တၠပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ ယုတ္တိဗေဒ မ္ဂး သင်္ချာဝွံ နွံကဵုလက်သဏ်တၟေင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ:
- Abstractness: သင်္ချာဝွံ ဟွံဗၟံက်ထ္ၜးကု အရာမညာတ်ကေတ်နကဵုမတ်ဟေင်၊ ဆဂး ဗၟံက်ထ္ၜးကု ဒုင်ဒါန်မနွံပ္ဍဲစိုတ်။
- Precision: သွဟ်သင်္ချာမွဲမွဲ ဒးနွံကဵုတင်ဒုင်ဒါန်မတိုင်ခိုင် တုဲ ဒးဍာံစှ်ေဗီု ဇေတ်ဇေတ် ရ။
- Universality: သင်္ချာဝွံ ဒှ်အရေဝ်ဘာသာဂၠးကဝ် မသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲဇၟာပ်ဍုင် ကေုာံ ဇၟာပ်နဲပညာ။
သုင်စောဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သင်္ချာဝွံ ဒှ်သဇိုင် သွက်အရာခေတ်တၟိဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
- သိပ္ပံ ကေုာံ နဲပညာ
- ခမ်ပျူတာ ကေုာံ အီလက်ထရွန်နန္ဒ
- ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်စီရေင်
- ပရေင်သြိုင်ခၞံ (Engineering)