သလဝ်ဗာကဳယျာ
| သမ္မတဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ Slovenská republika | |
|---|---|
 အလာံ
 တဆိပ်
| |
| ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ပ္ဍဲကဵု ရးဥရောပ ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ပ္ဍဲကဵု ရးဥရောပ | |
| ဍုင်ဇၞော် | ဗရတ္တဳသလာဗာ 48°08′N 17°06′E |
| ဇၞော်အိုတ်ဍုင် | ဗရတ္တဳသလာဗာ |
| အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင် | ဘာသာ သလဝ်ဗာကဳယျာ |
| အလဵုအသဳ | သၞောတ်ပါလဳမာန် သမ္မတ |
• သမ္မတ | ပဳတာ ပေလဳဂရဳနဳ |
• သကိုပ်ဝန်ဇၞော် | ရဝ်ဗတ် ဖဳကဝ် |
| မပိုင်ပြဳလဝ် | |
• သီုဖအိုတ် | [convert: invalid number] |
| လၟိဟ်မၞိဟ် | |
• တၟော် | ၅.၄ မဳလဳယာန် (သၞာံ ၂၀၂၃) |
| လှုဲ | ယူရဝ် (EUR) |
| ဇြောမ်အခိင် | CET (UTC+1) |
သလဝ်ဗာကဳယျာ (အၚ်္ဂလိက်: Slovakia)၊ ယၟု အလဵုအသဳ သမ္မတဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဟွံမွဲကဵု ဇိုင်ၜဳ မွဲ မနွံ ပ္ဍဲကဵု လဒေါဝ် ရးဥရောပ ရ။ ပယျဵု ဍုင် ဏအ် ဝွံ လပါ်ဗာယပ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ဍုင် ချေက်သဳယျာ၊ လပါ်သၟဝ်ကျာ ဆက်စပ် ကု ဍုင် ပဝ်လာန်၊ လပါ်ဗမံက် ဆက်စပ် ကု ဍုင် ယူကရေန်၊ လပါ်သၠုင်ကျာ ဆက်စပ် ကု ဍုင် ဟန်ဂေရဳ၊ ကေုာံ လပါ်နေရတိ ဆက်စပ် ကု ဍုင် အဝ်သထရဳယျာ ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဍုင် ဗရတ္တဳသလာဗာ ရ။
၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တိဍာ် သလဝ်ဗာကဳယျာ ဝွံ ဍေံ ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ဒဵု သၠုင်သၠုင် ကေုာံ ခလံက် တိ မကျေဝ်ဂေါဝ် ဗွဲမလောန် ရ။
- ဒဵု ကေုာံ ၜဳ: လပါ် သၟဝ်ကျာ ကဵု လဒေါဝ် ဍုင် ဂှ် ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ဓရိုင်ဒဵု ကာပါသဳယေန် ရ။ ဒဵု တာထရာ သၠုင် ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မသၠုင် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် တုဲ ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် နကဵု သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် ရ။ လပါ် သၠုင်ကျာ ကဵု နေရတိ ဂှ် ဒှ် တွိုက်တိ သဝ် တုဲ ၜဳ ဒါန်ညု ဇွောဝ် ဖြတ် အာ ရ။
- ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် တုဲ၊ ကသီု မ္ဂး ဂံက်သြိုဟ် တုဲ ဍိုတ်စှ်ေ ဒၟံင် နကဵု ဗြဲစၟိန် ရ။ ကညင် မ္ဂး ကမ္တဴ တုဲ ဗြဲ ဂူ နွံ စ ညိနာင် ရ။ ဒေသ ဒဵု သၠုင်သၠုင် တအ် ဂှ် နွံ ကု ဥတု အာလ်ป์ မဂံက်သြိုဟ် ရ။
၂။ သယံဇာတ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဂြိုပ်ဆု: ၜိုတ် ၄၀% အလုံ မွဲ ဍုင် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဂြိုပ်ဆု မတၞဟ်ဟ် သာ် ရ။ ပရေင် ပတိတ် ဆု ကေုာံ ကမၠောန် စက္ခော တအ် ဂှ် ဒှ် ကမၠောန် ကိစ္စဇၞော် မွဲ ရ။
- သတ္တု ကေုာံ ဍာ်: ဍုင် ဏအ် နွံ ကု သယံဇာတ ပသဲ၊ ဗရိုတ် ကေုာံ ခဲ ညိနာင် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် နွံ ကု ဍာ်ဂမ္တဴ သဘာဝ ကေုာံ သယံဇာတ ဍာ် သ္အးဇ္ၚး ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
၃။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဒေသ အာဲကၟာဲ: အလဵုအသဳ တအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ဥယျာဉ် သဘာဝ အလုံကောန်ဂကူ ၉ ဒၞာဲ သွက်ဂွံ မင်မဲ သဘာဝ ရ။ ဥယျာဉ် သဘာဝ တာထရာ ဂှ် ဒှ် ဥယျာဉ် သဘာဝ မတြေံ အိုတ် ကေုာံ ပြာကတ် အိုတ် မွဲ တုဲ၊ ဂကောံ ယူနေတ်သကဝ် တအ် လေဝ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ဒေသ ထီု သဘာဝ ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် နဒဒှ် ဒေသ အာဲကၟာဲ သဘာဝ ဂၠးကဝ် ရ။
- ပရေင် စဵုဒၞာ: လၟုဟ် မ္ဂး ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ ဂစာန် ဖ္အောန် ဖျေဟ် ပွမသုင်စောဲ တၟအ်ဆု တုဲ ပြံင်လှာဲ စကာ ဒြဟတ် ညူကလဳယျာ ကေုာံ ဒြဟတ် သ္အးဇ္ၚး သွက်ဂွံ ဖ္အောန် ပရေင် ဓါတ်ဂျိ လတူ ကျာ ရ။
၄။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ခေတ် ကိုပ်ကၠာ: ပ္ဍဲ ၉ ဗွဝ်ကၠံ တေအ် ဍုင် ဏအ် ဒှ်လဝ် ဗဟဵု အေန်ပါယာ မဝ်ရာဗဳယျာ မဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ရ။ ကြဴနူ ဂှ် လုကဴ လ္ၚီ သၞာံ ပြင်၊ တိဍာ် သလဝ်ဗာကဳယျာ ဝွံ ဒးဒုင် အုပ်ဓလံက် လဝ် သၟဝ် ကၟိုန်ဍုင် ဨကရာဇ် ဟန်ဂေရဳ ကေုာံ အေန်ပါယာ အဝ်သထရဳယျာ-ဟန်ဂေရဳ ရ။
- ချေက်သလဝ်ဗာကဳယျာ: ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ပထမ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၈၊ ဍေံ ပံင်ကောံ ကု ချေက် တုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုင် ချေက်သလဝ်ဗာကဳယျာ ရ။ ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ဒုတိယ၊ ဍုင် ဏအ် ဒးဒုင် အုပ်ဓလံက် လဝ် နကဵု သၞောတ်ဝ် ကောန်မျူနေတ် ရ။
- ပရေင် ပါ် ဍုင်: ကြဴနူ ပၠန်ဂတး ဗဲလ်ဗေတ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၈၉ တုဲ သၞောတ်ဝ် ကောန်မျူနေတ် လီုလာ် အာ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ် ဍုင် ချေက်သလဝ်ဗာကဳယျာ ဝွံ ပါ်တိတ် အာ နဒဒှ် ဍုင် ချေက်သဳယျာ ကေုာံ ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ နကဵု ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် ရ။ လၟုဟ် ဍုင် ဏအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ နေတဝ် ကေုာံ သမဂ္ဂ ဥရောပ စနူ သၞာံ ၂၀၀၄ ရ။
၅။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဂကူ ကေုာံ သာသနာ: လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် အိုတ် (ၜိုတ် ၈၃%) ဂှ် ဒှ် ဂကူ သလဝ်ဗာကဳယျာ တုဲ၊ ဒုတိယ ဂၠိုင် အိုတ် (ၜိုတ် ၈%) ဂှ် ဒှ် ဂကူ ဟန်ဂေရဳ မမံင် ပ္ဍဲ ဒေသ လပါ် သၠုင်ကျာ ရ။ သၟေဟ် တအ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ ရဝ်မာ ကေုာံ ဂကူ ချေက် တအ် ရ။ သာသနာ ခရေတ်ယာန် ကဲသလိတ် ဂှ် ဒှ် သာသနာ မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင် အိုတ် ရ။
- ယေန်သၞာင်: ဍုင် ဏအ် ပြာကတ် နကဵု လှ်ေ ဒယှ်ေ အခိုက်ကၞာ တြေံ (Folk culture) ကေုာံ နန် ကျာ်ဇၞော် တြေံတြဟ် မၞုံ ပ္ဍဲ လတူ ဒဵု တအ် ရ။
၆။ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပရေင်ပညာ သဇိုင်: ဘာတန် မူလ ကေုာံ တန် လဒေါဝ် ဂှ် ဒှ် အခေါင်အရာ မဒး ဗ္တောန် အခမဲ့ သွက် ကောန်င္ၚာ် ဍုင် သီုဖအိုတ် ရ။ ကဆံင် မၞိဟ်လေပ်လိက် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ဍေံ သၠုင် ဗွဲမလောန် ရ။
- တက္ကသိုလ်: တက္ကသိုလ် ကဝ်မဳနဳယတ်သ် မနွံ ပ္ဍဲ ဍုင်ဇၞော် ဗရတ္တဳသလာဗာ ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် မတြေံ အိုတ် (ဒက်ပ္တန် သၞာံ ၁၉၁၉) ကေုာံ ဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။
၇။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သလဝ်ဗာကဳယျာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကဆံင် သၠုင် ကေုာံ ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ကမၠောန် စက်ယန္တရား ပ္ဍဲ ဥရောပ လဒေါဝ် ရ။
- ကမၠောန် ပတိတ် ကွဳစက်: ဍုင် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မပတိတ် ကွဳစက် ဂၠိုင် အိုတ် လတူ ဂၠးကဝ် (ယဝ်ရ ရိုဟ် နကဵု အချိုး လၟိဟ်မၞိဟ် မ္ဂး) ရ။ ရုင်စက် ဇၞော် မပ္တံကဵု Volkswagen, Kia, Peugeot, ကေုာံ Jaguar Land Rover တအ် နွံ ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။
- ကမၠောန် အဓိက တၞဟ်: ပါဲနူ ကွဳစက် တုဲ ကမၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် အဳလေတ်ထရဝ်နေတ် ကေုာံ ကပေါတ် ပသဲ တအ် လေဝ် ဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန် ရ။
- သြန် ကေုာံ ဇိုင်တရဴ: ဍုင် ဏအ် စကာ သြန် ယူရဝ် စနူကဵု သၞာံ ၂၀၀၉ တေအ် ရ။ ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ ပ္ဍဲ ဒေသ ဒဵု တာထရာ ဂှ် လေဝ် ဒှ် တမ်ရိုဟ် အဓိက မွဲ ကီု ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Slovakia Profile". BBC News.
- "World Factbook: Slovakia". CIA.
- Slovakia, Wikipedia.