သလဝ်ဗဳနဳယျာ
| သမ္မတဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ Republika Slovenija | |
|---|---|
 အလာံ
 တဆိပ်
| |
| ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ပ္ဍဲကဵု ရးဥရောပ ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ပ္ဍဲကဵု ရးဥရောပ | |
| ဍုင်ဇၞော် | လူဗလျာနာ 46°03′N 14°30′E |
| ဇၞော်အိုတ်ဍုင် | လူဗလျာနာ |
| အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင် | ဘာသာ သလဝ်ဗဳနဳယျာ |
| အလဵုအသဳ | သၞောတ်ပါလဳမာန် သမ္မတ |
• သမ္မတ | နာတာရှာ ပဳရက် မူသာ |
• သကိုပ်ဝန်ဇၞော် | ရဝ်ဗတ် ဂဝ်လဝ်ဗ် |
| မပိုင်ပြဳလဝ် | |
• သီုဖအိုတ် | [convert: invalid number] |
| လၟိဟ်မၞိဟ် | |
• တၟော် | ၂.၁ မဳလဳယာန် (သၞာံ ၂၀၂၃) |
| လှုဲ | ယူရဝ် (EUR) |
| ဇြောမ်အခိင် | CET (UTC+1) |
သလဝ်ဗဳနဳယျာ (အၚ်္ဂလိက်: Slovenia)၊ ယၟု အလဵုအသဳ သမ္မတဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မနွံ ပ္ဍဲကဵု လဒေါဝ် ဥရောပ ကေုာံ ဒေသ ဗော်လ်ကန် သကုတ် အဂၞဲ ရးဥရောပ ရ။ ပယျဵု ဍုင် ဏအ် ဝွံ လပါ်ပလိုတ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ဍုင် အဳတလဳ၊ လပါ်သၟဝ်ကျာ ဆက်စပ် ကု ဍုင် အဝ်သထရဳယျာ၊ လပါ်ဗမံက် ကဵု အဂၞဲ ဆက်စပ် ကု ဍုင် ဟန်ဂေရဳ ကေုာံ ခရဝ်အေရှာ ရ။ ဍုင် ဏအ် ဝွံ နွံ ကု ဇိုင်ၜဳ မဆက်စပ် ကု ၜဳ အေဒရဳယာတေတ် ညိနာင် ၜိုတ် ၄၆ ကဳလဝ်မဳတာ လပါ် နေရတိ ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဍုင် လူဗလျာနာ ရ။
၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တိဍာ် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဝွံ ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ဒဵု သၠုင်သၠုင် ကေုာံ ဂြိုပ်ဆု မကျေဝ်ဂေါဝ် ဗွဲမလောန် ရ။
- ဒဵု ကေုာံ ကၟာဍာ်: ဒေသ လပါ်သၟဝ်ကျာ ကဵု ဗာယပ် ဂှ် ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ဓရိုင်ဒဵု အာလ်ป์ မပ္တံကဵု ဒဵု အာလ်ป์ ဂျူလဳယေန် ရ။ ဒဵု တရဳဂလာဗ် ဂှ် ဒှ် ဒဵု မသၠုင် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။ ကၟာဍာ် ဗလေတ် မၞုံကဵု တကအ် သၟတ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍာ် ဂှ် ဍေံ ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် ရ။
- ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု တၞဟ်ခြာ ပိ သာ် ရ။ ဒေသ ဇိုင်ၜဳ ဂှ် နွံ ကု ဥတု မေဒဳတေရာနဳယေန်၊ ဒေသ ဒဵု သၠုင်သၠုင် ဂှ် နွံ ကု ဥတု အာလ်ป์ မဂံက်သြိုဟ်၊ တုဲ ဒေသ လဒေါဝ် ကဵု ဗမံက် ဂှ် နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် ရ။
၂။ သယံဇာတ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု သယံဇာတ သဘာဝ ကေုာံ ဂြိုပ်ဆု ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ဂြိုပ်ဆု: ၜိုတ် ၆၀% အလုံ မွဲ ဍုင် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဂြိုပ်ဆု တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ဂြိုပ်ဆု ဂၠိုင် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ရးဥရောပ ရ။ ကမၠောန် ပတိတ် ဆု ကေုာံ ကပေါတ် ဆု တအ် ဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ရ။
- ဒြဟတ်လလဳ ဍာ်: ဟိုတ်နူ ၜဳ ဇွောဝ် စှ်ေ နူ ဒဵု အာလ်ป์ နွံ ဂၠိုင် တုဲ၊ ဍေံတအ် ပတိတ် ဒြဟတ်လလဳ နူကဵု ဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် သတ္တု မပ္တံကဵု ခဲ ကေုာံ ဇေန် တအ် လေဝ် နွံ ညိနာင် ရ။
၃။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍုင် သ္အးဇ္ၚး: သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် နကဵု ပရေင် မင်မဲ သဘာဝ တုဲ၊ ဍုင်ဇၞော် လူဗလျာနာ ဂှ် ကလိဂွံ လဝ် လာပ် "ဍုင်ဇၞော် သ္ၚေက် ဥရောပ" ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၆ တေအ် ရ။
- ဒေသ အာဲကၟာဲ: အလဵုအသဳ တအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ဂြိုပ်သဘာဝ အလုံကောန်ဂကူ ဒဵု တရဳဂလာဗ် မဒှ် ဂြိုပ်သဘာဝ ဇၞော် အိုတ် တုဲ၊ ဍေံ မင်မဲ လဝ် တိရစ္ဆာန် ကေုာံ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် တအ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် ရ။
၄။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဝွံ ဍေံ ၜိုဟ်သြိုဟ် တုဲ ဇၞော်မောဝ် တိုန် ဗွဲမပြဟ် ရ။
- ခေတ် ယူဂဝ်သလာဗဳယာ: ကိုပ်ကၠာ တေအ် ဍေံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ကၟိုန်ဍုင် ပံင်ကောံ ယူဂဝ်သလာဗဳယာ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ်လဝ် တွဵုရး မဇၞော်မောဝ် အိုတ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခိုဟ် အိုတ် ရ။
- ပရေင် သၠးပွး: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၁ ဍုင် သလဝ်ဗဳနဳယျာ လလောင်တြး ပရေင်သၠးပွး ရ။ ပၞာန် သၠးပွး က္တဵုဒှ် လုကဴ စှ် တ္ၚဲ ဓဝ် တုဲ (ပၞာန် စှ် တ္ၚဲ)၊ ဍေံ ကလိဂွံ သၠးပွး ဗွဲမအံင်ဇၞး ကေုာံ ဟွံဒး လီုလာ် ဂၠိုင် ရ။
- ပရေင် ဆက်စပ် ဂၠးကဝ်: လၟုဟ် ဍုင် ဏအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံ နေတဝ် ကေုာံ သမဂ္ဂ ဥရောပ စနူ သၞာံ ၂၀၀၄ တုဲ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံ OECD သွက် ပရေင် ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် ရ။
၅။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဂကူ ကေုာံ သာသနာ: လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် အိုတ် (ၜိုတ် ၈၃%) ဂှ် ဒှ် ဂကူ သလဝ်ဗဳနဳယျာ တုဲ၊ သၟေဟ် တအ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ သာဗဳယာ၊ ခရဝ်အေရှာ ကေုာံ ဗဝ်သနဳယျာ တအ် ရ။ သာသနာ ခရေတ်ယာန် ကဲသလိတ် ဂှ် ဒှ် သာသနာ မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင် အိုတ် ရ။
- ယေန်သၞာင်: ယေန်သၞာင် ဍုင် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ယေန်သၞာင် မပံင်နှဴ အကြာ အခိုက်အလိုက် အာလ်ป์၊ မေဒဳတေရာနဳယေန် ကေုာံ သလာဗ် ရ။ လိက်ပတ် ကေုာံ ကွတ် ဂဳတ တအ် ဍေံ ဇၞော်မောဝ် လဝ် ဗွဲမလောန် ရ။
၆။ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သၞောတ်ဝ် ပရေင်ပညာ ပ္ဍဲ သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဝွံ ဍေံ နွံ ကု ကဆံင် သၠုင် ကေုာံ လၟိဟ် မၞိဟ်လေပ်လိက် ၉၉% ပြင် ရ။
- ပရေင်ပညာ သဇိုင်: ဘာတန် မူလ ကေုာံ တန် လဒေါဝ် ဂှ် ဒှ် အခေါင်အရာ မဒး ဗ္တောန် အခမဲ့ သွက် ကောန်င္ၚာ် ဍုင် သီုဖအိုတ် ရ။
- တက္ကသိုလ်: တက္ကသိုလ် လူဗလျာနာ မဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၉ ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် အလဵုအသဳ မဇၞော် အိုတ် ကေုာံ အဓိက အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။
၇။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သလဝ်ဗဳနဳယျာ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကဆံင် သၠုင် အိုတ် ပ္ဍဲ အကြာ ဍုင် ကောန်မျူနေတ် တြေံ တအ် သီုဖအိုတ် ရ။
- ကမၠောန် အဓိက: ကမၠောန် ပတိတ် ဂဥုဲ (Pharmaceuticals)၊ ကမၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် ကွဳစက်၊ ကေုာံ ကွတ်ပညာ သၟတ် တအ် ဂှ် ဒှ် ကမၠောန် အဓိက အိုတ် ရ။
- ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ: ဟိုတ်နူ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် တုဲ၊ ပရေင် ဇိုင်တရဴ လေဝ် ဇၞော်မောဝ် ဒၟံင် ဗွဲမပြဟ် ရ။
- သြန်: ဍုင် ဏအ် ဒှ် ဍုင် ကၠာ အိုတ် နူကဵု ဂကောံ ဍုင် ယူဂဝ်သလာဗဳယာ တြေံ မပါလုပ် သုင်စောဲ သြန် ယူရဝ် စနူကဵု သၞာံ ၂၀၀၇ တေအ် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Slovenia Profile". BBC News.
- "World Factbook: Slovenia". CIA.
- Slovenia, Wikipedia.