သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ
| သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ | |
|---|---|
| Computer Science (CS) | |
| ပရူပရာ သဇိုင် | |
| သဘဴဓရ် အဓိက | အလဂဝ်ရဳတမ် (Algorithms) တင်စၟတ် ဒေတာ (Data Structures) ဉာဏ်ပညာ ဇန်ဗဒှ် (Artificial Intelligence) |
| ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် | သော့ဝဲ အေန်ဂျေန်နဳယာ (Software Engineering) ပရေင်စဵုဒၞာ ကွန်ရက် (Cybersecurity) ပရေင်လ္ၚတ် အနာဂတ် (Futures Studies) |
| ဘာသာ မဆက်စပ် | သင်္ချာ (Mathematics) ပရေင်မၞိဟ် (Sociology) နဲပညာ တင်ဂၞင် (Information Technology) |
သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ (အၚ်္ဂလိက်: Computer Science ဟွံသေင်မ္ဂး CS) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံ ကေုာံ သင်္ချာ မဆေင်စပ် ကု သၞောတ်ဝ် လၟေင်ကမၠောန် တင်ဂၞင် (Information processing)၊ အလဂဝ်ရဳတမ်၊ ကေုာံ ပွမဖန်ဇန် သောပ်ဝဲ (Software) ကေုာံ ဟာတ်ဝဲ (Hardware) ရ။
ပ္ဍဲ ခေတ်လၟုဟ်၊ သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ ဝွံ ဍေံ ဟွံသေင် ဆ ပရေင်လ္ၚတ် ပရူ "စက်" သၟး ယျ။ နူကဵု လညာတ် ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ ဍေံ ဒှ် ဒြဟတ် အဓိက မဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ လဒက်ပ္တန် ဌာန်ကောံမၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ကေုာံ ယေန်သၞာင် အလုံဂၠးကဝ် ရ။ ဍေံ ဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ စိုပ်အာ ကဆံင် ပရေင်တၟေင် နဲပညာ (Technological Singularity) ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။
၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Evolution)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝင် သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ ဝွံ ဍေံ စပ္တံ က္တဵုဒှ်လဝ် ကၠာ ဟွံဂွံ ဖန်ဗဒှ် စက် ကောန်ပျူတာ အဳလက်ထရဝ်နေတ် ဏီ ရ။
- အာလာန် တူရဳင် (Alan Turing): ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ ဂှ်၊ တၠပညာ သင်္ချာ အာလာန် တူရဳင် ဖန်ဗဒှ်လဝ် လညာတ် "Turing Machine" ရ။ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓဝ် သ္ဇိုင် သွက်ဂွံ ချပ်ဂမၠတ် ဒဒှ်ရ စက် မွဲ ဍေံ သှ်ပလး ပြသၞာ သင်္ချာ မာန် ရောၚ်။
- ခေတ် အေန်တာနက် ကေုာံ ဒေတာ (Internet and Big Data Era): ပ္ဍဲ လက္ကရဴ ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ ကေုာံ စပ္တံ ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ ဂှ်၊ ဍေံ ဇၞော်မောဝ် စိုပ်အာ ကဆံင် ပရေင်ဆက်စပ် ကွန်ရက် အလုံဂၠးကဝ် ရ။ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု "ခေတ် တင်ဂၞင်" (Information Age) မဒှ် အခိင် ဒေတာ ဝွံ ဍေံ မၞုံကဵု ၚုဟ်မး ညံင်ရဴ ထဝ် ကေုာံ ကၠေင်ဒဳဇြေဝ် ကီု ရ။
၂။ ကဏ္ဍ သုတေသန အဓိကဂမၠိုင် (Major Areas of Study)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ ဝွံ ဍေံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကဏ္ဍ အဓိက ဗွဲမဂၠိုင် ရ -
- အလဂဝ်ရဳတမ် ကေုာံ တင်စၟတ် ဒေတာ (Algorithms and Data Structures): ဍေံ ဒှ် နဲကဲ လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ သှ်ပလး ပြသၞာ ဗွဲမစိစောန် တုဲ ဍေံ ဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက် ပရဝ်ဂရာမ် သီုဖအိုတ် ရ။
- ဉာဏ်ပညာ ဇန်ဗဒှ် (Artificial Intelligence - AI): ဍေံ ဒှ် ပွမဖန်ဇန် စက် ညံင် ဂွံ ချပ်ဂမၠတ် ကေုာံ လ္ၚတ် ကေတ်တ် မာန် ရ။ (ဥပမာ - Machine Learning, NLP)။
- ပရေင်စဵုဒၞာ ကွန်ရက် (Cybersecurity): ကာလ တင်ဂၞင် သီုဖအိုတ် ပြံင်ဆုဲ အာ လတူ ဒဳဂျဳတေဝ် မ္ဂး၊ ဍေံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက်ဂွံ မင်မဲ ဒေတာ နူကဵု ပရေင်ကၠတ်ဇီု (Hacking) ရ။
- သၞောတ်ဝ် ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Operating Systems) ကေုာံ ကွန်ရက် (Networks): ဍေံ ဒှ် သ္ဇိုင် သွက် စက် ကောန်ပျူတာ နာနာ ဂွံ ဆက်ဆောံ ရေင်သ္ကအ် မာန် ရ။
၃။ အဆက်အစပ် ကု ဌာန်ကောံမၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Sociological and Cultural Context)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ရံင် နူကဵု လညာတ် ပရေင်လ္ၚတ် ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural Studies) မ္ဂး၊ သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ ဝွံ ဍေံ ဟွံသေင် ဆ အရာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သၟး ရ။ ဍေံ ပြံင်လှာဲ ထောအ် သဘာဝ ဂကူမၞိဟ် ရ -
- ဂၠးကဝ် မဟွံမွဲ ကု ပယျဵု (Borderless World): နဲပညာ အေန်တာနက် ဝွံ ဍေံ ပလီုပလာ် ထောအ် ပယျဵုတိဍာ် ရးနိဂီု ရ။ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဗီုပြင် သၞောတ်ဝ် မဏ္ဍလ ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital Mandala)၊ မဒှ် ဒၞာဲ ဌာန်ကောံမၞိဟ် ဂကူကောန်ဍုင်အရင် (ဥပမာ - မန်) တအ် ဍေံတအ် မာန် ဒက်ပ္တန် ဍုင် စိတ်ကူး (Imagined Communities) လတူ ကွန်ရက် သီု ဟွံဒး နွံ ကု တိဍာ် ဇေတ်တ် ရ။
- ပရေင်ပါ်ကဆံင် ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital Divide): ၜိုန်ရ ဍေံ ဖန်ဗဒှ် အခေါင်အရာ ကီုလေဝ်၊ ဍေံ သီု ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပြသၞာ ပရေင်မၞိဟ် တၟိ ရ။ မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင် မဟွံမွဲ ကု ပညာ သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ တအ်ဂှ် ဍေံတအ် ဒးဒုင် ကၟာတ်လဒဵု လဝ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အတိုင် တြေံ တုဲ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ် လောန်ကာဲ ရ။
၄။ အနာဂတ် သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ (The Future of Computer Science)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် အနာဂတ် မ္ဂး၊ သိပ္ပံ ဏအ်ဝွံ ဍေံ မင်စၟတ် ဒၟံင် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဇၞော်ဇၞော် ၜါ သာ် ရ -
- ကောန်ပျူတာ ကွမ်တမ် (Quantum Computing): ဍေံ သုင်စောဲ သဘဴဓဝ် ရူပဗေဒ ကွမ်တမ် (Quantum mechanics) သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် စက် မမာန် သှ်ပလး ပြသၞာ သင်္ချာ မဝါတ်ဂါတ်အိုတ် ပ္ဍဲ အခိင် မအောန်အိုတ် ရ။ ဍေံ မာန် ပြံင်လှာဲ ထောအ် သၞောတ်ဝ် စဵုဒၞာ (Cryptography) သီုဖအိုတ် ရ။
- AGI ကေုာံ ပရေင်တၟေင် နဲပညာ: ကာလ သိပ္ပံ ကောန်ပျူတာ ဍေံ ဖန်ဗဒှ် မာန် ဉာဏ်ပညာ ဇန်ဗဒှ် အလုံ (AGI) မ္ဂး၊ ဍေံ ဂွံ စိုပ်အာ ကဆံင် "ပရေင်တၟေင် နဲပညာ" (Singularity) တုဲ စက် ဝွံ ဍေံ ဂွံ ဖန်ဇန် ဉာဏ် ဍေံ ကဵု ဍေံ ဗွဲမပြဟ် (Intelligence Explosion) မာန် ရောၚ်။
ဆက်ဗှ်ညိ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဉာဏ်ပညာ ဇန်ဗဒှ် (Artificial Intelligence)
- ပရေင်မာန်ဒှ် အနာဂတ် လောန်ကာဲ (Deep Future)
- ကဆံင် ပရေင်တၟေင် နဲပညာ (Technological Singularity)
- တဴတက်ဒှ်မာန် သ္ဂောံ အနာဂါတ်ဟွံမွဲပယျဵုဒၞက် (Borderless Future)
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Brookshear, J. G., & Brylow, D. (2014). Computer Science: An Overview. Pearson.
- Turing, A. M. (1936). On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem. Proceedings of the London Mathematical Society.
- Castells, M. (1996). The Rise of the Network Society. Blackwell Publishers.