သိရယေဗဝ်
| ဍုင် သိရယေဗဝ် Sarajevo / Сарајево | ||
|---|---|---|
| Skyline of ဍုင် သိရယေဗဝ် | ||
| ||
| ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် သိရယေဗဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဗဝ်သနဳယျာ ကေုာံ ဟာဇဳဂဝ်ဗဳနာ ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် သိရယေဗဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဗဝ်သနဳယျာ ကေုာံ ဟာဇဳဂဝ်ဗဳနာ | ||
| ဍုင် | ဗဝ်သနဳယျာ ကေုာံ ဟာဇဳဂဝ်ဗဳနာ | |
| အလဵုအသဳ | ||
| • ကိုပ်ဍုင် (Mayor) | ဗေန်ဂျာမဳနာ ကာရဳတ် | |
| ဨရိယာ | ||
| လၟိဟ်မၞိဟ် | ||
| • သီုဖအိုတ် | ၂၇၅,၅၂၄ (သၞာံ ၂၀၁၃) | |
| ဒၞာဲအပိုင်အခြာ အခိင် | CET (UTC+1) | |
သိရယေဗဝ် (အၚ်္ဂလိက်: Sarajevo) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဗဝ်သနဳယျာ ကေုာံ ဟာဇဳဂဝ်ဗဳနာ ရ။ ဍုင် ဏအ် ဝွံ နွံ ပ္ဍဲကဵု ခလံက် ဒဵု သိရယေဗဝ် ပ္ဍဲ ဒေသ ဓရိုင်ဒဵု ဒဳနာရေတ် တုဲ၊ ၜဳ မဳလျတ်ကာ ဂှ် ဇွောဝ်ဖြတ် အာ လဒေါဝ် ဍုင် ရ။ ဍုင် သိရယေဗဝ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် နကဵု လဒက်ပ္တန် ယေန်သၞာင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် ကေုာံ ဝင် သာသနာ မဇြိုဟ်နက် တုဲ၊ ဍေံ ကလိဂွံ လဝ် ယၟု တၟေင် "ယေရုသလေမ် ရးဥရောပ" ရ။
၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တိဍာ် ဍုင် သိရယေဗဝ် ဝွံ ဍေံ ဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ခလံက် ဒဵု တုဲ ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ဒဵု သၠုင်သၠုင် ရ။
- ဒဵု ကေုာံ ၜဳ: ဍုင် ဏအ် ဒးဒုင် ဗိုင် လဝ် နကဵု ဒဵု အဝ်လံမ်ပေတ် မသုန် မ မပ္တံကဵု ဒဵု တရေဗေဗဳတ်၊ ဒဵု အဳဂမာန် ကေုာံ ဒဵု ဗယေလာတ်သနဳကာ တအ် ရ။ ၜဳ မဳလျတ်ကာ ဂှ် ဒှ် ၜဳ အဓိက မဇွောဝ် ဖြတ် လဒေါဝ် ဍုင် ဏအ် ရ။
- ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် တုဲ၊ ကသီု မ္ဂး ဂံက်သြိုဟ် ဗွဲမလောန် တုဲ ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ဗြဲစၟိန် ရ။ ကညင် မ္ဂး ကမ္တဴ တုဲ ဍိုတ်စှ်ေ ဒၟံင် နကဵု လမၠိုင် ဥတု ရ။
၂။ သယံဇာတ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍာ် ကေုာံ ဂြိုပ်ဆု: ဟိုတ်နူ နွံ အကြာ ဒဵု သၠုင်သၠုင် တုဲ၊ ဍုင် ဏအ် နွံ ကု သယံဇာတ ဍာ် သဘာဝ မသ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ဂြိုပ်ဆု မတၞဟ်ဟ် သာ် ရ။
- ဒၞာဲ ဇိုင်တရဴ သဘာဝ: ဒဵု သၠုင်သၠုင် မဗိုင် လဝ် ဍုင် တအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် သယံဇာတ အဓိက သွက် ပရေင် ဇိုင်တရဴ ဝေင် ကသီု ကေုာံ ပရေင် ဂၠံင်တရဴ တိုန် ဒဵု တအ် ရ။
၃။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပြသၞာ သဘာဝ: ပြသၞာ ဇၞော် အိုတ် သွက် ဍုင် သိရယေဗဝ် ဂှ် ဒှ် ပရေင် ကျာလီုလာ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ပ္ဍဲ အခိင် ကသီု ရ။ ဟိုတ်နူကဵု ပွမသုင်စောဲ တၟအ်ဆု ကေုာံ ဓါတ်ကျာ သွက်ဂွံ ဍိုက် ပၟတ် ပ္ဍဲ ဒေသ ခလံက် ဒဵု တုဲ၊ ယက် ကေုာံ ဓါတ်ဂျိ တအ် ဟွံမာန် ပဝ် တိတ် အာ လတူ ကျာ ရ။
- ပရေင် စဵုဒၞာ: အလဵုအသဳ ဍုင်ဇၞော် ဂစာန် ကၟာတ်လဒဵု ပရေင် စကာ စက်ယန္တရား တြေံတြဟ် ကေုာံ ဖန်ဇန် ညံင် ဂွံ စကာ ဒြဟတ်လလဳ မသ္အးဇ္ၚး သွက်ဂွံ ဖ္အောန် ဖျေဟ် ပရေင် ဓါတ်ဂျိ လတူ ကျာ ရ။
၄။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝင် ဍုင် သိရယေဗဝ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဝင် မၞုံကဵု ပရေင် ပြံင်လှာဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဇၞော်ကဵုဇြဟတ် တုဲ၊ ဒှ် ဒၞာဲ ဝင် မပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် ရ။
- ခေတ် အဝ်တဝ်မာန် ကေုာံ အဝ်သထရဳယျာ: ဍုင် ဏအ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နူကဵု ခေတ် အေန်ပါယာ အဝ်တဝ်မာန် ပ္ဍဲ ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ တုဲ၊ ကြဴနူ ဂှ် ဒးဒုင် အုပ်ဓလံက် လဝ် သၟဝ် အေန်ပါယာ အဝ်သထရဳယျာ-ဟန်ဂေရဳ ရ။
- ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ပထမ: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၄ ဂှ် ပရေင် ဂစိုတ် သၟိင် အာပ်ဒျု ဖရက်ဒဳနန် က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင် သိရယေဗဝ် တုဲ၊ ဟိုတ် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ပက္တဵု ဒှ် ကဵု ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ပထမ ရ။
- အဝ်လံမ်ပေတ် ကေုာံ ပၞာန်: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၈၄ ဍုင် ဏအ် ကလိဂွံ အခေါင် ကၠောန်ဗဒှ် ပွဲပြိုင်ပၞာန် ဝေင် ကသီု အဝ်လံမ်ပေတ် ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၂ စဵုကဵု ၁၉၉၆ ဂှ်၊ ပ္ဍဲ အခိင် ပၞာန် ဗဝ်သနဳယျာ က္တဵုဒှ်၊ ဍုင် ဏအ် ဒးဒုင် ဗိုင် လဝ် နကဵု ဒြဟတ် ပၞာန် သာဗဳယာ လုကဴ ပန် သၞာံ ပြင် တုဲ ဍေံ ဒှ် ပရေင် ဗိုင်လဝ် ဍုင် မလအ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ခေတ်တၟိ ရ။
၅။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ယေန်သၞာင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်: သိရယေဗဝ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် တၟေင် မွဲ မၞုံကဵု လဒက်ပ္တန် ယေန်သၞာင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် မာန် တန်တဴ ကၠုင် လုကဴ သၞာံ ဗွဲမလအ် ရ။ ၜိုန်ရ ဒးဒုင် ဓရိုဟ် ပံင်နှဴ နူကဵု အေန်ပါယာ နာနာသာ် ကီု လေဝ်၊ ဍေံတအ် မင်မဲ လဝ် အခိုက်အလိုက် နာနာသာ် မာန် ရ။
- သာသနာ ပံင်နှဴ: ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင် ဏအ် မ္ဂး ဘာကျာ် ကဲသလိတ်၊ ဘာကျာ် အံက်သဝ်ဒံက်၊ ဘာမွတ်သလေန်၊ ကေုာံ ဘာဂျူး တအ် နွံ မွဲ ကရောမ် အကြာ ဂၠံင် မွဲၜါ ဓဝ် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတအ် ကော်စ ဍုင် ဏအ် နကဵု ယၟု "ယေရုသလေမ် ရးဥရောပ" ရ။
၆။ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- တက္ကသိုလ် သိရယေဗဝ်: "တက္ကသိုလ် သိရယေဗဝ်" မဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၉ ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် အလဵုအသဳ မဇၞော် အိုတ် ကေုာံ အဓိက အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဗဝ်သနဳယျာ ကေုာံ ဟာဇဳဂဝ်ဗဳနာ ရ။
- ပရေင် သုတေသန: ဍုင် ဏအ် ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင် သုတေသန ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ပံင်နှဴ ပ္ဍဲ ဒေသ ဗော်လ်ကန် ရ။
၇။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ: ကြဴနူ ပၞာန် လီုလာ် အာ တုဲ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင် သိရယေဗဝ် ဂှ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် ဗွဲမပြဟ် ရ။ ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (မပ္တံကဵု ဒၞာဲ ဖျာ တြေံ ဘာတ်ယျာသဳယျာ) တအ် ဂှ် ဒှ် တမ်ရိုဟ် အဓိက ရ။
- ကမၠောန် အဓိက: ပါဲနူ ဂှ် ပရေင် စက်ယန္တရား အဇာ စၞစ၊ ပရေင် ဆက်ဆောံ ကေုာံ ဒၞာဲ ဖျာ သွံရာန် တအ် လေဝ် ဒှ် သဇိုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက သွက် ဍုင်ဇၞော် ဏအ် ကီု ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Sarajevo". Encyclopedia Britannica.
- "History of Sarajevo". City of Sarajevo Official Website.
- Sarajevo, Wikipedia.