သုစိဘ်

သုစိဘ် (အင်္ဂလိက်: The Three Pillars of Wisdom / Su-Ci-Bha) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရမန် မပံင်ဗစပ်လဝ် သဇိုင်ပညာ (၃) သာ် သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ညာဏ်မဗၠးၜး ကေုာံ တီနပညာ ရ။ ဝေါဟာရဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုမအက္ခရ်တမ် နူကဵု နဲကဲပညာဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ နဲကဲကတ်လ္ၚတ်ဂတာပ်ခေတ်ရ။

လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရ

"သုစိဘ်" ဝွံ ကၠုင်နူတင်သဇိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

1. သု (သုတမယပညာ): ပွမကတ်လ္ၚတ်၊ ပွမဗှ်လိက်၊ ပွမကလင်ပရူပရာနာနာ။ ဍေံဒှ်အစောံစရာဲ ပွမပကောံပကေဝ် တင်ဂၞင် (Data Collection) နူမ္ၚး။
2. စိ (စိန္တာမယပညာ): ပွမဗစာရဏာ၊ ပွမကူချပ်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လတူတင်ဂၞင် မကလိဂွံလဝ်တအ်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ်အဓိပ္ပါယ် ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက်။ ဍေံဒှ်လၟေင် ကသပ်ကူချပ် မၞုံကဵုသၞောတ်။
3. ဘ် (ဘာဝနာမယပညာ): ပွမပတန်သမာဓိ၊ ပွမဖျေံစိုတ် ညံင်ဂွံညာတ်ကေတ် သဘဴဓရ်ဍာံ နကဵုအာရုံစိုတ်မၜိုဟ်သြိုဟ်။ ဍေံဒှ်အစောံစရာဲ ဇြဟတ်ညာဏ် မညာတ်ကေတ်အရာနာနာ သက္ကုပွမဒးဗက်ဂၠာဲ။

တင်ရန်တၟအ်

• သွက်ဂွံဗၠးၜးနူ အစွဲ: ပွမတီဆ "သု" (ဗှ်) မွဲဓဝ်မ္ဂး ဒှ်အစွဲလိက်ပတ်ရ။ ကာလပံင်ကဵု "စိ" (ဗစာရဏာ) ကေုာံ "ဘ်" (ပတန်သမာဓိ) ဟေင် ညာဏ်ဂှ် ဗၠးၜးတိတ်ကၠုင်ရ။
• သွက်ဂွံဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် မဍာံစၟတ်: သုင်စောဲ "သုစိဘ်" သွက်ဂွံဖြေင်ဏာ ပြဿနာဘဝ ကေုာံ ကမၠောန် နကဵုလျးညာဏ်။
• ပိုင်ပြဳဇကုဇကု: ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ဂွံစိုပ်ကု လညာတ် အဲနာဲ (Self-Mastery)။

ဖိုလ်

မၞိဟ်မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် "သုစိဘ်" မ္ဂး -

• ဟွံလေပ်ဒးဒုင်လှေအ်လှန် နကဵုတင်ဂၞင်ဗၠေတ်ဗၠေတ်။
• မၞုံကဵု တီနပညာ မစိုပ်တရဴ။
• ဒှ်မၞိဟ်မၞုံကဵု တန်ဖိုး သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

• ညာဏ်မဗၠးၜး
• တီနပညာ
• ကသပ်ကူချပ်
• အဲနာဲ

နိဿဲ

• တင်မဆုက်ညုင် နူကဵုညးစကာ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် (၂၀၂၆)။
• "The Three Wisdoms", Buddhist Encyclopedia.