သေမာဂလူတိုဒ်
{{{native_name}}}
| သေမာဂလူတိုဒ် | |
|---|---|
| ကဏ္ဍပညာ | |
| ဂကူဂဥုဲ | GLP-1 receptor agonist |
| ပွမသုင်စောဲ | |
| သၞောတ်ဓာတု | C187H291N45O59 |
| လျိုင်မဝ်လီကျူ | |
| ဘဲအန္တရာယ် (Side effects) | |
| ကဆံင်ဂဝ်ဂၞဴ | |
| သၞောဝ်ပရေင်အုပ်ဓုပ် | |
သေမာဂလူတိုဒ် (အၚ်္ဂလိက်: Semaglutide) ဝွံ ဒှ်ဂဥုဲ မစကာ သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ယဲဆီဍာတ် ဂကူ ၂ (Type 2 diabetes) ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖျေံ လျိုင်ခန္ဓာဇကု ပ္ဍဲကဵု ညးမၞုံကဵု ယဲသီု (Obesity) ရ။ ဂဥုဲဏအ်ဝွံ က္တဵုဗဒှ်လဝ် နကဵု ကမ္ပဏဳ Novo Nordisk တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵု ဗွိုက်ဖျာမ္ဂး ညးဂမၠိုင် တီလဝ် နကဵု ယၟုတဆိပ် မပ္တံကဵု Ozempic (အဝ်ဇေမ်ပိစ်)၊ Wegovy (ဝဳဂဝ်ဝဳ) ကေုာံ Rybelsus (ရာဲဗေလ်သတ်) ရ။
ဗီုလဵု ဍေံ ကၠောန်ကမၠောန်? (Mechanism of Action)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သေမာဂလူတိုဒ် ဝွံ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂဥုဲ မကော်စ "GLP-1 receptor agonists" ရ။ ဍေံ ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲခန္ဓပိုယ် နကဵု ဗီုပြင်-
- ပွမကဵုဒြဟတ် ကု အေန်သူလေန် (Insulin): ဍေံ ပကဵု ညံင် ခန္ဓပိုယ် ဂွံ ပတိတ် ဟဝ်မောန် အေန်သူလေန် ဂၠိုင်တိုန် အခိင် ကသပ်ကဆံင် ဆီဍာတ် (Blood sugar) သၠုင်ဒၟံင်။
- ပွမထိင်ဒဝ် ဂလူကာဂေါန် (Glucagon): ဍေံ ဖအောန်ဖျေံ ပွမပတိတ် ဟဝ်မောန် မပကဵု ညံင် ကသပ်ဆီ(ဍာတ်) ဂွံသၠုင်တိုန်။
- ပွမဖအနှဴ ပွမလာဲစၞ: ဍေံ ပကဵု ညံင် စၞောန်စၞ (Stomach emptying) ဂွံ အာနှဴစှ်ေအာတုဲ၊ ပကဵု ညံင် မၞိဟ်မစကာဂှ် ဂွံ ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ဗုင်ပေင်ဒၟံင် လအ်လရ။ ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ် အဓိက မဖျေံကဵု လျိုင်ခန္ဓ ရ။
လွပ် အဓိကဂမၠိုင် (Medical Uses)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ယဲဆီဍာတ် ဂကူ ၂ (Type 2 Diabetes): စကာ သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ကဆံင် သဂြာ (ကသပ်) ပ္ဍဲဆီ။ ဍေံလေပ် ပသောင်ကဵု ညံင်ဟွံဂွံ က္တဵုဒှ် ယဲကောန်တၟအ်၊ ကေုာံ ယဲဂြိုဟ်။
- ပွမဖျေံလျိုင် (Weight Management): ဂဥုဲဏအ် (ဗွဲတၟေင် တဆိပ် Wegovy) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ညးမၞုံလျိုင် လောန်ၜက် (Overweight) ကေုာံ ညးမၞုံကဵု ယဲသီု၊ ညံင်လျိုင် ဂွံစှ်ေအာ။
- ပရေင်ထတ်ယုက် ဂြိုဟ် (Cardiovascular Health): ဍေံ သီု ဖအောန်ဖျေံကဵု အန္တရာဲ ယဲဂြိုဟ် ကေုာံ ဆီဒေါအ် (Stroke) ကီုရ။
ဗီုပြင် လွပ် (Methods of Administration)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပွမထပက် (Injection): Ozempic ကေုာံ Wegovy တအ်ဂှ် ဒှ်ဂဥုဲ ထပက် သၟဝ်စၞာံ (Subcutaneous injection) မွဲသတ္တာ မွဲဝါ ရ။
- ပွမသုင် (Oral): Rybelsus ဂှ် ဒှ် ဂဥုဲမ မဒးသုင် လၟိုန်တ္ၚဲ ရ။
အန္တရာဲ ကေုာံ ဖဵုပရေအ်ဂမၠိုင် (Side Effects)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဖဵုပရေအ် ဓမ္မတာ မလေပ် က္တဵုဒှ်မာန်တအ်ဂှ် ပါလုပ်-
- စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်အအောအ် (Nausea)
- ဂၞဴလီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞဴဟွံအာ (Diarrhea or Constipation)
- ဗုင်ဂိ (Abdominal pain)
- ယဝ်ရ စကာ ဟွံစှ်ေသၞောတ်ဝ်မ္ဂး က္တဵုဗဒှ် ယဲ မဆေင်ကဵု ဂြိုဟ် ကေုာံ သရီု (Pancreatitis) မာန်ရ။
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ယဲဆီဍာတ် (Diabetes)
- အေန်သူလေန် (Insulin)
- ပရေင်ထတ်ယုက်