သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ
| ပရူမဆေင်စပ် | |
|---|---|
| လၟေင်ပညာ (Field) | ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economics), ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (Migration Studies) |
| ဗၞတ်ဗ္တဳဗဟ်သၞောတ် | |
| ကဏ္ဍဆက်စပ် (Related concepts) | ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Transnationalism), ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ (Diaspora), သြန်ဗွဝ် ဍုင်သၟာင် (Foreign exchange) |
သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဟွံသေင်မ္ဂး ရဳမေတ်တေန် (အၚ်္ဂလိက်: Remittance) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သြန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြပ်ရတ် မၞိဟ်မအာကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင်သၟာင် တအ် (Migrant workers) မပလံင်ဗစိုပ် ဖျဴဏာ ဇရေင် သ္ၚိဌာန်၊ ကလောကောဒေအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်မိတိမ ညးတအ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လောက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် မ္ဂး၊ သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ဒြဟတ် သြန်လုပ် အဓိက မွဲ သွက် ဍုင်မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် (Developing countries) တအ် တုဲ၊ လဆောဝ် မ္ဂး သြန် ဏအ် ဂှ် ဂၠိုင် နူကဵု သြန်ထံက်ပင် နူ ဍုင်သၟာင် (Foreign aid) ဟွံသေင်မ္ဂး သြန်ဓနက် ဍုင်သၟာင် (FDI) တအ် ဏီ ရ။
၁။ သြဇာ လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic Impact)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကဵု ဖဵု သြဇာ လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီု ကဆံင် သ္ၚိဌာန် ကေုာံ ကဆံင် ဍုင် ရ-
- ကဆံင် သ္ၚိဌာန် (Micro-level): သြန် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ရီုဗင် ဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင်ဒိုက်ဂတ် အကြာ ဂကောံသ္ၚိဌာန် တအ် ရ။ ဂကောံသ္ၚိဌာန် မကလိဂွံ သြန် ဏအ် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဂွံ သုင်စောဲ သွက် ပရေင်ထတ်ယုက်၊ ပရေင်ပညာ ကောန်ၚာ်၊ ပရေင်စၞစသုင် ကေုာံ သွက်ဂွံ ပံက် ကမၠောန်ဗၞိက် ဍောတ်တ် မာန် ရ။
- ကဆံင် ဍုင် (Macro-level): သွက် ဍုင် မိတိမ တအ် မ္ဂး သြန် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် တမ်ရိုဟ် သြန်ဗွဝ် ဍုင်သၟာင် (Foreign exchange reserves) မွဲ တုဲ၊ ရီုဗင် ပခိုင် ကဵု ၚုဟ်မး သြန် ဍုင် ညံင် ဟွံဂွံ စှ်ေ အာ ရ။ ဍုင် မပ္တံကဵု အိန္ဒိယ (India)၊ မက်သဳကဝ် (Mexico)၊ ဖဳလိပ်ပေန် (Philippines) တအ် ဂှ် ဒှ် ဍုင် မဒုင်တဲ သြန် ဏအ် ဂၠိုင် အိုတ် လတူ ဂၠးကဝ် ရ။
၂။ နဲကဲ ပလံင်ဗစိုပ် သြန်ဂမၠိုင် (Methods of Transfer)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးကမၠောန် တအ် ပလံင် ဖျဴ သြန် နကဵု သၞောတ်ဝ် အဓိက ၜါ သာ် ရ-
- သၞောတ်ဝ် လုပ်သၞောဝ် (Formal Channels): ပွမပလံင် နကဵု ဘဏ် (Banks)၊ ဂကောံ သွံရာန် ပလံင် သြန် (ဥပမာ - Western Union, MoneyGram) ကေုာံ နကဵု အေပ် သမာတ်ဖုင် ခေတ်တၟိ တအ် ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဂှ် ဂီုကၠီု နွံ ကီု လေဝ် င္ၚုဟ် ပလံင် (Transfer fees) သၠုင် စ မံင် ရ။
- သၞောတ်ဝ် မ္ၚးသၞောဝ် (Informal Channels): ဟိုတ်နူ ၚုဟ် ပလံင် သၠုင် ကေုာံ အခက်အခုဲ ပရေင် ကဵု အခေါင် အဆက်အစပ် ဘဏ် တုဲ ညးကမၠောန် ဗွဲမဂၠိုင် သုင်စောဲ သၞောတ်ဝ် မ္ၚး သၞောဝ် မပ္တံကဵု သၞောတ်ဝ် ဟောန်ဒဳ (Hundi ဟွံသေင်မ္ဂး Hawala)၊ ပွမကဵု ညးမစဴ ဍုင် တအ် ကေတ် ဖျဴ ဏာ နကဵု တဲ တအ် ရ။
၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Link to Transnationalism)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲ လိက်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် (Sociology) ကေုာံ သုတေသန မပြံင်လှာဲ ဒေသ မ္ဂး၊ သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် အရာ အဓိက အိုတ် သွက် သဘဴဓရ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Economic Transnationalism) ရ။
- သြန် ဏအ် ဍေံ ဒက်ပ္တန် ကဵု ပရေင်ဆက်စပ် လၟိုန် တ္ၚဲ အကြာ ဍုင် မဒုင်တဲ ညးကမၠောန် (Host country) ကေုာံ ဍုင် မိတိမ (Home country) ရ။
- ညးမပြံင်လှာဲ လုပ် ဍုင် သၟာင် တအ် ဂှ် ၜိုန်ရ မံင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင် တၞဟ် ကီု လေဝ်၊ နကဵု သြန်ထံက်ပင် ဏအ် ညးတအ် ဆက် ပါလုပ် ချဳဒရိုင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ဍုင် မိတိမ ညးတအ် အတိုင် ပကတိ ရ။
၄။ ပြသၞာ ကေုာံ အခက်အခုဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ၜိုန်ရ သြန် ဏအ် ကဵု ဖဵု ခိုဟ် ကီု လေဝ် ပြသၞာ လ္ၚဵု က္တဵုဒှ် မာန် ဒၟံင် ရ။
- Brain Drain (ပရေင် လီုလာ် အစောမ်စရာဲ က္ဍဟ်): ဍုင် မိတိမ တအ် ဂှ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ သြန် ဏအ် တုဲ ညးတအ် ဒး ဆောမ်လေင် အာ မၞိဟ် မၞုံ ကု ပညာ ကေုာံ အစောမ်စရာဲ (Skilled workers) တအ် ဇရေင် ဍုင် သၟာင် ရ။
- ပရေင် ဗဒဗဒါဲ (Dependency): ဂကောံသ္ၚိဌာန် လ္ၚဵု တအ် ဗဒဗဒါဲ လတူ သြန် နူ ဍုင် သၟာင် ဏအ် လောန် အာ တုဲ၊ ဟွံ ဂ္စာန် ကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇကု မာန် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- World Bank (2023). "Migration and Development Brief".
- Faist, Thomas (2010). "Diaspora and transnationalism: What kind of dance partners?". Amsterdam University Press.
- Remittance, Wikipedia.