သြန်အခေါန် ကပေါတ်
| Tariff Icon သြန်အခေါန် ကပေါတ်ဝွံ ဒှ်အခေါန် မကံက်ကေတ် လတူ ကပေါတ် မကၠောအ်ကူ ပယျဵုဍုင်ရ | |
| အရာ အဓိက | ကပေါတ်ရာန်လုပ် (Imports) |
|---|---|
| တင်ရန်တၟအ် | စဵုဒၞာ ကမၠောန်အပ္ဍဲဍုင်၊ ပကောံ သြန်လုပ် အလဵုအသဳ |
| လဒက်ပ္တန် | အခေါန် က္ဍိုပ်ကၠံ (%) ဟွံသေင်မ္ဂး အခေါန် အတိုင်လၟိဟ် |
| ဆက်စပ် ကု | ပရေင်ဗၞိက် ဂၠးကဝ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် |
သြန်အခေါန် ကပေါတ် (အၚ်္ဂလိက်: Tariff ဟွံသေင်မ္ဂး Customs duty) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သြန်အခေါန် (Tax) အလဵုအသဳ ဍုင်မွဲမွဲ မကံက်ကေတ် လတူ ကပေါတ် ကေုာံ ကဵုရေင်တၠုင် မရာန်လုပ် နူဍုင်သအာင် (Imports) ဟွံသေင်မ္ဂး ကပေါတ် မသွံပတိတ် ဇရေင်ဍုင်သအာင် (Exports) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဗၞိက် ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး၊ အလဵုအသဳတအ်ဝွံ အဓိက ကံက်ကေတ် သြန်အခေါန် လတူ ကပေါတ်မရာန်လုပ် (Import tariffs) ဂၠိုင်အိုတ်ရ။
သြန်အခေါန် ကပေါတ်ဝွံ ဒှ်လွဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကိရိယာ ပဝ်လသဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic policy tool) ကိစ္စဇၞော်မွဲ သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ဗၞိက် ဂၠးကဝ် ရ။
တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အလဵုအသဳ ဍုင်တအ် ဖျေံ ကေုာံ ကံက်ကေတ် သြန်အခေါန် ကပေါတ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၂) သာ်ရ-
- ပွမစဵုဒၞာ ပရေင်ကမၠောန် အပ္ဍဲဍုင် (Protection of Domestic Industries): ဟိုတ်နူ ကံက်အခေါန်တုဲ၊ ကပေါတ်ရာန်လုပ် နူဍုင်သအာင်တအ်ဂှ် င္ၚုဟ်မး သၠုင်တိုန်အာရ။ အရာဏအ်ဂှ် ဖန်ကဵု ညံင်ကပေါတ် မပတိတ် ပ္ဍဲဍုင်ဇကုတအ် ဂွံပြိုင်ပကာန် ဖျာမာန် ကေုာံ စဵုဒၞာကဵု ကမၠောန် ကေုာံ ရုင်စက် အပ္ဍဲဍုင် ညံင်ဟွံဂွံ လီုလာ် ဟိုတ်နူ ကပေါတ် ဍုင်သအာင် မတန်တအ်ရ (Protectionism)။
- ပွမဂၠာဲ သြန်လုပ် အလဵုအသဳ (Government Revenue): ပွမကံက်အခေါန် လတူကပေါတ် ကၠောအ်ပယျဵုဝွံ ဒှ်နဲကဲ မဂၠာဲသြန်ဘဏ္ဍာ (Revenue) ဗွဲမလောဲသွာ သွက်အလဵုအသဳမွဲရ။ (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဍုင် မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင်တအ်မ္ဂး သြန်အခေါန် ကပေါတ်ဝွံ ဒှ်သြန်လုပ် အဓိကမွဲရ။)
ဂကူ သြန်အခေါန်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သြန်အခေါန် ကပေါတ် ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ပါ်လဝ် ၜါဂကူ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- အခေါန် ဒုင်သဇိုင် လတူ င္ၚုဟ်မး (Ad Valorem Tariff): ဒှ်ပွမကံက်အခေါန် နကဵု က္ဍိုပ်ကၠံ (Percentage) လတူ င္ၚုဟ်မး ကပေါတ်ဂှ်ရ။ (ဥပမာ - ကံက်အခေါန် ၁၀% လတူ င္ၚုဟ် ကွဳစက် မရာန်လုပ်)။ ယဝ်ရ ကွဳစက်ဂှ် င္ၚုဟ် ၁၀,၀၀၀ ဒဝ်လာမ္ဂး၊ ဒးကဵု အခေါန် ၁,၀၀၀ ဒဝ်လာ ရ။
- အခေါန် ဒုင်သဇိုင် လတူ လၟိဟ် (Specific Tariff): ဒှ်ပွမကံက်အခေါန် နကဵု သြန် မဖျေံလဝ် အတိုင်လၟိဟ်၊ လျိုင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အဝဲ ကပေါတ်ဂှ်ရ။ (ဥပမာ - ဒးကဵု အခေါန် ၅၀ ဒဝ်လာ သွက် သြောအ် မရာန်လုပ် ၁ တာန် (Ton) လၟိုန်၊ သီုဟွံရံင် င္ၚုဟ်မး သြောအ်ဂှ်)။
ဖိုလ်အာစိုပ် ကေုာံ အဆက်ဖိုလ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ၜိုန်ရ သြန်အခေါန် ကပေါတ် ကဵုဖိုလ် ကု ကမ္ပဏဳ အပ္ဍဲဍုင် ကေုာံ အလဵုအသဳကီုလေဝ်၊ ဍေံနွံကဵုပရေင်အာစိုပ် လပါ်ပရေအ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ-
- င္ၚုဟ်မး သၠုင်တိုန်: ညးသုင်စောဲ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဒးရာန်စ ကပေါတ် နကဵု င္ၚုဟ်မး မသၠုင်တိုန်ရ။
- ပရေင်ပြိုင်ပကာန် စှ်ေ: ဟိုတ်နူ ဟွံဒးပြိုင်ပကာန် ကုဍုင်သအာင်တုဲ၊ ကမ္ပဏဳ အပ္ဍဲဍုင်တအ် မလေပ် အောန်စှ်ေအာ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ကပေါတ် ဍာ်ဒကေဝ် စှ်ေအာမာန်ရ။
- ပၞာန် ပရေင်ဗၞိက် (Trade War): ယဝ်ရ ဍုင်မွဲ ကံက်အခေါန် လတူ ဍုင်မွဲသအာင် ဗွဲမသၠုင်မ္ဂး၊ ဍုင်တေအ်လေဝ် မလေပ် ကလေင်ကံက်အခေါန် လတူ ကပေါတ် ဍုင်ဏအ်ကီုရ။ အရာဏအ်ဂှ် ကတဵုဒှ် "ပၞာန် ပရေင်ဗၞိက်" တုဲ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အလုံဂၠးကဝ် ဒးဆောမ်လေင်မာန်ရ။ (ဥပမာ - ပၞာန် ပရေင်ဗၞိက် အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု ဍုင်ကြုက်)။