ဟန်ဂေရဳ
| သမ္မတဍုင် ဟန်ဂေရဳ Magyarország | |
|---|---|
 အလာံ
 တဆိပ်
| |
| ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် ဟန်ဂေရဳ ပ္ဍဲကဵု ရးဥရောပ ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် ဟန်ဂေရဳ ပ္ဍဲကဵု ရးဥရောပ | |
| ဍုင်ဇၞော် | ဗူဒါပေတ်သ် 47°29′N 19°02′E |
| ဇၞော်အိုတ်ဍုင် | ဗူဒါပေတ်သ် |
| အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင် | ဘာသာ ဟန်ဂေရဳ |
| အလဵုအသဳ | သၞောတ်ပါလဳမာန် သမ္မတ |
• သမ္မတ | တာမာတ်သ် သျှူယံက် |
• သကိုပ်ဝန်ဇၞော် | ဗစ်တာ အဝ်ဗာန် |
| မပိုင်ပြဳလဝ် | |
• သီုဖအိုတ် | [convert: invalid number] |
| လၟိဟ်မၞိဟ် | |
• တၟော် | ၉.၆ မဳလဳယာန် (သၞာံ ၂၀၂၃) |
| လှုဲ | ဖဝ်ရေန် ဟန်ဂေရဳ (HUF) |
| ဇြောမ်အခိင် | CET (UTC+1) |
ဟန်ဂေရဳ (အၚ်္ဂလိက်: Hungary)၊ ယၟု အလဵုအသဳ သမ္မတဍုင် ဟန်ဂေရဳ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဟွံမွဲကဵု ဇိုင်ၜဳ မွဲ မနွံ ပ္ဍဲကဵု လဒေါဝ် ရးဥရောပ ရ။ ပယျဵု ဍုင် ဏအ် ဝွံ လပါ်သၟဝ်ကျာ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ဍုင် သလဝ်ဗာကဳယျာ၊ လပါ်အီသာန် ဆက်စပ် ကု ဍုင် ယူကရေန်၊ လပါ်ဗမံက် ဆက်စပ် ကု ဍုင် ရဝ်မေနဳယျာ၊ လပါ်သၠုင်ကျာ ဆက်စပ် ကု ဍုင် သာဗဳယာ၊ လပါ်နေရတိ ဆက်စပ် ကု ဍုင် ခရဝ်အေရှာ ကဵု သလဝ်ဗဳနဳယျာ၊ ကေုာံ လပါ်ပလိုတ် ဆက်စပ် ကု ဍုင် အဝ်သထရဳယျာ ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဍုင် ဗူဒါပေတ်သ် ရ။
၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တိဍာ် ဟန်ဂေရဳ ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံ ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု တွိုက်တိ သဝ် မလှဲလး ရ။
- တွိုက်တိ ကေုာံ ၜဳ: ဒေသ တွိုက်တိ သဝ် ပန်နဝ်နဳယေန် ဂှ် ပြာကတ် ဗွဲမလောန် ရ။ ၜဳ ဒါန်ညု ကေုာံ ၜဳ တဳသာ တအ် ဂှ် ဒှ် ၜဳ အဓိက မဇွောဝ် ဖြတ် လဒေါဝ် ဍုင် ဏအ် ရ။
- ကၟာဍာ်: ကၟာဍာ် ဗလာတန် မနွံ ပ္ဍဲ လပါ်ပလိုတ် ဍုင် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ကၟာဍာ် ဍာ်သ္အး မဇၞော် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဥရောပ လဒေါဝ် တုဲ မၞိဟ်တအ် ကော်စ "ၜဳ ဟန်ဂေရဳ" ရ။
- ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် တုဲ၊ ကသီု မ္ဂး ဂံက်သြိုဟ် တုဲ ကညင် မ္ဂး ကမ္တဴ တုဲ ဍိုတ်စှ်ေ ဒၟံင် နကဵု လမၠိုင် ဥတု ရ။
၂။ သယံဇာတ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- တိဗ္ၚ ကေုာံ တဵုလွဳ: ဟန်ဂေရဳ ဝွံ နွံ ကု တိဍာ် မခိုဟ် သွက် ပရေင် တဵုလွဳ ဗွဲမလောန် တုဲ၊ ပရေင် တဵုလွဳ သြောအ်မ ကေုာံ သတ်ဆု တအ် ဂှ် ဒှ် တမ်ရိုဟ် သယံဇာတ အဓိက ရ။
- ဍာ်ဂမ္တဴ သဘာဝ: ဍုင် ဏအ် ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် နကဵု သယံဇာတ ဍာ်ဂမ္တဴ သဘာဝ မတိတ် နူ သၟဝ် တိ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် သယံဇာတ အဓိက သွက် ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ ပရေင် ထတ်ယုက် ရ။
- သတ္တု: နွံ ကု သတ္တု ဗံက်သိုက် ကေုာံ တၟအ်ဆု ညိနာင် ရ။
၃။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဒေသ အာဲကၟာဲ: ဍုင် ဏအ် ဒက်ပ္တန် လဝ် ဥယျာဉ် သဘာဝ အလုံကောန်ဂကူ ၁၀ ဒၞာဲ ရ။ ဥယျာဉ် သဘာဝ ဟဝ်တဝ်ဗာဂျ် မဒှ် ဒေသ တွိုက်တိ ချောဲ သဝ် တအ် ဂှ် ဂကောံ ယူနေတ်သကဝ် တအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် နဒဒှ် ဒေသ အာဲကၟာဲ သဘာဝ ဂၠးကဝ် ရ။
- ပရေင် ဍာ် သ္အးဇ္ၚး: အလဵုအသဳ တအ် ဖန်ဇန် မင်မဲ ဒၟံင် ကဆံင် ဍာ် ပ္ဍဲ ကၟာဍာ် ဗလာတန် ကေုာံ ၜဳ ဒါန်ညု ညံင် ဟွံဂွံ ဒးဒုင် ဘဲ ဓါတ်ဂျိ နူကဵု ပရေင် တဵုလွဳ ကေုာံ ရုင်စက် တအ် ရ။
၄။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ခေတ် ကိုပ်ကၠာ ကေုာံ အေန်ပါယာ: ဂကူ မာဂျာ တအ် စိုပ် ကၠုင် ပ္ဍဲ ဒေသ ဏအ် ပ္ဍဲ ၉ ဗွဝ်ကၠံ တုဲ ဒက်ပ္တန် ကၟိုန်ဍုင် ဨကရာဇ် ဟန်ဂေရဳ ရ။ ကြဴနူ ဂှ် ဍေံတအ် ပံင်ကောံ ကု အဝ်သထရဳယျာ တုဲ ဒက်ပ္တန် အေန်ပါယာ အဝ်သထရဳယျာ-ဟန်ဂေရဳ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၆၇ ရ။
- ကြဴနူ ပၞာန် အလန် ပထမ: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၂၀ ဟိုတ်နူ လိက်ကသုက် တရဳယာနန် တုဲ၊ ဟန်ဂေရဳ ဒး ကၠေအ် အာ တိဍာ် ဇကု ၜိုတ် ၇၀% ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ဇရေင် ဍုင် မဆက်စပ် တအ် ရ။
- ခေတ် ကောန်မျူနေတ်: ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ဒုတိယ၊ ဍုင် ဏအ် ဒးဒုင် အုပ်ဓလံက် လဝ် နကဵု သၞောတ်ဝ် ကောန်မျူနေတ် သၟဝ် ဩဇာ ရုရှ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၆ ဂှ် ပရေင် ပၠန်ဂတး ဟန်ဂေရဳ က္တဵုဒှ် ကီု လေဝ်၊ ဒပ်ပၞာန် သဵုဗဳယေတ် တအ် ကၠုင် ဗတိုက် ပလီု ထောအ် ရ။
- ခေတ် ခေတ်တၟိ: ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၈၉ သၞောတ်ဝ် ကောန်မျူနေတ် လီုလာ် အာ တုဲ ဍုင် ဏအ် ပြံင်လှာဲ ကၠုင် သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ ရ။ လၟုဟ် ဍုင် ဏအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံ နေတဝ် ကေုာံ သမဂ္ဂ ဥရောပ (စနူ သၞာံ ၂၀၀၄) ရ။
၅။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဂကူ ကေုာံ သာသနာ: လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ ဟန်ဂေရဳ (မကော်စ ဇကု ညးတအ် မာဂျာ) တုဲ ဟီု အရေဝ် ဘာသာ ဟန်ဂေရဳ မဒှ် အရေဝ် မဟွံတုပ် ကု ဂကူ သလာဗ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကူ ဂျာမာန် တအ် ရ။ သာသနာ ခရေတ်ယာန် ကဲသလိတ် ဂှ် ဒှ် သာသနာ မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင် အိုတ် တုဲ၊ သာသနာ ခရေတ်ယာန် ပရဝ်တေတ်သတာန် လေဝ် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ယေန်သၞာင်: ဍုင် ဏအ် ပြာကတ် နကဵု အခိုက်အလိုက် စၞစ မပ္တံကဵု ဂူလာတ်သ်၊ မသုင်စောဲ မြိတ်ခမိဟ် ပါပရဳကာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် ယေန်သၞာင် ဟုံ ဍာ်ဂမ္တဴ လတူ ဍုင် လေဝ် ပြာကတ် ဗွဲမလောန် ရ။
၆။ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပရေင်ပညာ သဇိုင်: ဘာတန် မူလ ကေုာံ တန် လဒေါဝ် ဂှ် ဒှ် အခေါင်အရာ မဒး ဗ္တောန် အခမဲ့ သွက် ကောန်င္ၚာ် ဍုင် သီုဖအိုတ် ရ။ ကဆံင် မၞိဟ်လေပ်လိက် နွံ ၉၉% ပြင် ရ။
- တက္ကသိုလ်: တက္ကသိုလ် အဳအတ်ဗတ်သ် လဝ်ရန် မနွံ ပ္ဍဲ ဗူဒါပေတ်သ် ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် အလဵုအသဳ မဇၞော် အိုတ် ကေုာံ ပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် တက္ကသိုလ် သေတ်ဂေတ် ကေုာံ တက္ကသိုလ် ဒေဗရက်သေန် တအ် လေဝ် ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် သွက် ပရေင် ပညာ ဂဥုဲ ကေုာံ သိပ္ပံ ရ။
၇။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဟန်ဂေရဳ ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကဆံင် သၠုင် ကေုာံ တန်တဴ လတူ ကမၠောန် စက်ယန္တရား ပတိတ် ကပေါတ် ဇရေင် ဍုင် မ္ၚး ရ။
- ကမၠောန် အဓိက: ကမၠောန် ပတိတ် ကွဳစက် (မပ္တံကဵု ရုင်စက် Audi, Mercedes-Benz)၊ ကမၠောန် ပတိတ် ဂဥုဲ ကေုာံ ကပေါတ် အဳလေတ်ထရဝ်နေတ် တအ် ဂှ် ဒှ် ကမၠောန် အဓိက သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ရ။
- ကမၠောန် ဇိုင်တရဴ: ဍုင်ဇၞော် ဗူဒါပေတ်သ် ကေုာံ ကၟာဍာ် ဗလာတန် တအ် ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မဂြဲ ဓရောတ် စိုတ် ညးလ္ၚတ်တရဴ ဂၠိုင် အိုတ် ရ။
- သြန်: ၜိုန်ရ ပါလုပ် ပ္ဍဲ သမဂ္ဂ ဥရောပ ကီု လေဝ်၊ ဟန်ဂေရဳ ဂှ် ဆက် သုင်စောဲ ဒၟံင် သြန် ဖဝ်ရေန် နဒဒှ် သြန် အလဵုအသဳ ဏီ ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Hungary Profile". BBC News.
- "World Factbook: Hungary". CIA.
- Hungary, Wikipedia.