အကျိုဟ်ဖိုလ်
| ဂကူဝေါဟာရ (Part of Speech) | နာမ် (Noun) |
|---|---|
| အင်္ဂလိက် | Impact, Effect, Result, Benefit |
| လဒက်ပ္တန် | အကျိုဟ် + ဖိုလ် |
| လညာတ် မဆက်စပ် | ဟိုတ် ကဵု ဖိုလ် (Cause and Effect) |
အကျိုဟ်ဖိုလ် (အၚ်္ဂလိက်: Impact, Effect, Benefit) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ နာမ် (Noun) ဘာသာမန်မွဲတုဲ၊ ဍေံစၞောန်ထ္ၜးကဵု သွဟ်၊ လက္ခဏာ၊ ပရေင်ပြံင်လှာဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂုဏ်ဖိုလ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် ကြဴနူကဵု ပရေင်ချဳဒရိုင်၊ ကမၠောန်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဟိုတ် မွဲမွဲရ။
ဝေါဟာရဝွံ ၜိုန်ရ မလေပ်စကာ ပ္ဍဲအဓိပ္ပါယ် လပါ်ခိုဟ် (Benefit) ဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန ကေုာံ သိပ္ပံမ္ဂး ဍေံစၞောန်ထ္ၜးကဵု အကျိုဟ်ဆက် မကတဵုဒှ် (Impact/Effect) သီုလပါ်ခိုဟ် ကေုာံ လပါ်ပရေအ် ရ။
လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရ (Morphology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ "အကျိုဟ်ဖိုလ်" ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဝေါဟာရ (၂) မ ပံင်စပ်လဝ်ရ-
- အကျိုဟ်: မတွဟ်ဂး ဒတုဲဖိုလ်၊ အရာမခိုဟ်၊ အရာမဒှ်ဂုဏ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်စိုပ်ဒတုဲ။ (Benefit, Advantage, Merit).
- ဖိုလ်: ဝေါဟာရဏအ် ကၠုင်နူ အရေဝ်ပါဠိ "ဖလ" (Phala) မတွဟ်ဂး သတ်ဆု ဟွံသေင်မ္ဂး သွဟ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ဟိုတ်မွဲမွဲရ။ (Result, Fruit, Outcome).
(ပံင်ကောံ သီုဖအိုတ်မ္ဂး ဒှ်အာ အဓိပ္ပါယ် "သွဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အကျိုဟ်ဂုဏ် မကတဵုဒှ်ကၠုင်" ရ။)
အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ လွပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍနာနာ (Meanings and Contexts)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁။ ပ္ဍဲ သုတေသန ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Research & Academia)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု လောကသုတေသနမ္ဂး ဝေါဟာရဏအ် တုပ်ကဵု အရေဝ်အင်္ဂလိက် "Impact" ရ။ ဍေံစၞောန်ထ္ၜး ဗီုလဵု လိက်စံင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်လ္ၚတ်မွဲ ဓလီုပ္ဍိုက် ပြံင်လှာဲကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍပညာဂှ်ရ။
- ဥပမာ: သုတေသနဏအ် နွံကဵု အကျိုဟ်ဖိုလ် (Impact) ဗွဲမဇၞော် လတူ မူဝါဒ ပရေင်ပညာ ကောန်ဍုင်အရင်ရ။
၂။ ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ မူဝါဒ (Economics & Policy)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဏအ်မ္ဂး စကာ သွက်ဂွံ ၜတ်ကၞာတ် (Evaluate) သွဟ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု အစီအစဉ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြဿနာမွဲမွဲရ။
- ဥပမာ: ပရေင်ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတုဂှ် ကဵုဒၟံင် အကျိုဟ်ဖိုလ် (Effect / Impact) လပါ်ပရေအ် လတူ ပရေင်တဵုလွဳ ကွာန်ပိုဲရ။
၃။ ပ္ဍဲ လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ (Buddhist Context)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ဘာသာမ္ဂး "ဟိုတ်" ကဵု "ဖိုလ်" (Cause and Effect / Karma) ဂှ် ဒှ်သဘဴဓဝ် အဓိကရ။
- ဥပမာ: ကၠောန်ခိုဟ်မ္ဂး ကလိဂွံ အကျိုဟ်ဖိုလ် မခိုဟ်ရ။
ဥပမာ လွပ် ပ္ဍဲဝါကျ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- The new policy has a positive impact on the community.
- (မူဝါဒ တၟိဏအ် နွံကဵု အကျိုဟ်ဖိုလ် လပါ်ခိုဟ် သွက်ဂကောံမၞိဟ်ပိုဲရ။)
- We must consider the environmental impacts before starting the project.
- (ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ စကၠောန် ပရဝ်ဂျေတ်ဂှ် ပိုဲသ္ဒး ချပ်ဗ္စာရံင် အကျိုဟ်ဖိုလ် မဆက်စပ် ကုသဘာဝပွဳပွူ တအ်ရ။)
- Did you get any benefit from attending the workshop?
- (မၞး တိုန်စိုပ်လဝ် တန်ဗ္တောန်ဂှ် ကလိဂွံ အကျိုဟ်ဖိုလ် မွဲမွဲသာ်ကီုဟာ?)
ဝေါဟာရ မဆက်စပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သွဟ် (Result / Outcome): အရာမတိတ်ကၠုင် လအိတ်။
- အကျိုဟ်ဂုဏ် (Benefit / Advantage): အကျိုဟ်ဖိုလ် လပါ်ခိုဟ် သက်သက်။
- အကျိုဟ်ဆက် (Consequence): သွဟ်မဆက်ကတဵုဒှ်ကၠုင် (ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်စကာ လပါ်ပရေအ်)။