အင်နဲ
| ပရူပရာ အဓိက | |
|---|---|
| တမ်မူလ | သ္ၚိအင် + နဲကဲ (ဝေါဟာရမန် ခေတ်တၟိ) |
| အဓိပ္ပါယ် နကဵု အင်္ဂလိက် | Array, Matrix, Tabular Method |
| ပွံက် အဓိပ္ပါယ် | သၞောတ် ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲ မပ္ကောံပ္ကေဝ်လဝ် တင်နင် နကဵု ဗီုပြင် သ္ၚိအင်။ |
အင်နဲ (အၚ်္ဂလိက်: Array, Matrix, Tabular System) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရမန် ခေတ်တၟိ မဖန်ဗဒှ် ပံင်စုတ်လဝ် နူကဵု မအရေဝ် "သ္ၚိအင်" ကေုာံ "နဲကဲ" တုဲ၊ မဂွံအဓိပ္ပါယ် သၞောတ် ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲ မပ္ကောံပ္ကေဝ်လဝ် တင်နင် (Data) နကဵု ဗီုပြင် သ္ၚိအင် (Table / Grid) ရ။ ဝေါဟာရဝွံ ကိစ္စဇၞော်လောန် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲကဏ္ဍ ပရေင်ပညာ ကောမ်ပျူတာ (Computer Science)၊ သင်္ချာ (Mathematics) ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ တင်နင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂမၠိုင်ရ။
တမ်မူလ ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ "အင်နဲ" ဝွံ ဒှ်ပွမပံင်စုတ် မအရေဝ်ၜါမ (Portmanteau) နကဵု လညာတ် လိက်ပတ်မန် သွက်ဂွံ လွဳစ ဝေါဟာရ သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲပညာရ-
- သ္ၚိအင် (Table / Grid): မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗီုပြင် မပါ်လဝ် ကော်လာမ် (Column - လၟေင်တိုင်) ကေုာံ လေဝ် (Row - လၟေင်ကန့်) သွက်ဂွံ စုတ်တင်နင်။
- နဲကဲ (Method / System): မဂွံအဓိပ္ပါယ် လၟေင်ကမၠောန်၊ သၞောတ် ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲ မစကာ။
သရုပ်တုဲမ္ဂး "အင်နဲ" ဟီုဂှ် ဒှ် "နဲကဲ မစကာ သ္ၚိအင်" ဟွံသေင်မ္ဂး "သၞောတ် မဖျေံလဝ် အတိုင်ဗီုပြင် သ္ၚိအင်" ရ။
အခန်ကဏ္ဍ ကေုာံ ပရေင်စကာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ "အင်နဲ" ဝွံ နွံကဵု ပရေင်စကာ ဗွဲမလှဲလး ပ္ဍဲကဵု ဘာသာရပ် ခေတ်တၟိဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- ပရေင်ပညာ ကောမ်ပျူတာ (Computer Science): ပ္ဍဲကဵု နဲကဲချူကုဒ် (Programming) မ္ဂး "အင်နဲ" ဂှ် တုပ်သၟဟ် ကု Array တုဲ၊ ဍေဟ်ဒှ် နဲကဲ သၞောတ် မပ္ကောံစွံလဝ် တင်နင် (Data structure) မတုပ်ရေင်သကအ် ပ္ဍဲမွဲဒၞာဲရ။
- သင်္ချာ (Mathematics): ပ္ဍဲဘာသာသင်္ချာမ္ဂး "အင်နဲ" ဝွံ စကာ နဒဒှ် Matrix (မာတ်တြေတ်) တုဲ ဒှ်နဲကဲ မဖျေံလဝ် ဂၞန်သင်္ချာ အတိုင်လၟေင် ကော်လာမ် ကဵု လေဝ် သွက်ဂွံ တွက်ဂၞန် ကေုာံ သောင်သှ် ပြသၞာသင်္ချာရ။
- ပရေင်စၟတ်သမ္တီ တင်နင် (Data Management): ပွမစၟတ်သမ္တီ စရင်သြန်၊ စရင်မၞိဟ် ကေုာံ တင်နင်နာနာတအ် နကဵု သၞောတ်သ္ၚိအင် (Spreadsheet / Excel) ဂှ်လေဝ် ဒှ်ပွမစကာ "အင်နဲ" ကီုရ။
အခန်ကဏ္ဍ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပွမဖန်ဗဒှ် ဝေါဟာရ "အင်နဲ" ဗီုဏအ်ဂှ် ဍေဟ်ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ပရေင်လွဳစ ဝေါဟာရ ကဏ္ဍသိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲပညာ (Tech & Science) နကဵု မအရေဝ်မန် ဇေတ်တ်ရ။ ဍေဟ်ဖန်ကဵု ညံင်ကောန်ၚာ် ကေုာံ ကွးဘာမန်တအ် ဂွံကၠိုဟ်ခိုဟ် လတူ ပရေင်ပညာ ခေတ်တၟိ (ဥပမာ - Array ပ္ဍဲ Programming) နကဵု အရေဝ်ဘာသာမိ ဇကု လောဲလောဲသွာသွာမာန်ရ။