အစာပညာစိုတ်
အစာပညာစိုတ် (အၚ်္ဂလိက်: Psychologists) ဝွံ ဒှ်ညးမလ္ၚတ်ပရူစိုတ် (Mind) ကေုာံ ဗဗေၚ် (Behavior) မၞိဟ်တအ် နကဵုနဲကဲသိပ္ပံရ။ အစာပညာစိုတ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ လ္ၚတ်ပရူပွမချပ်၊ ပွမစၟတ်သမ္တီ၊ အစောံစိုတ် (Emotion)၊ ကေုာံ အဆက်အစပ်အကြား မၞိဟ်မွဲ ကေုာံ မွဲ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ရ။[၁]
အစာပညာစိုတ်အဓိက ပ္ဍဲဝၚ် (Notable Psychologists)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝၚ်ပညာစိုတ်ဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုၚ်လဝ် နကဵုတၚ်ဂၞၚ် နူအစာပညာစိုတ်ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုၚ်:
၁. ဝိလ်ဟိလ်မ် ဝုန် (Wilhelm Wundt): မအံက်ပညာစိုတ်ခေတ်တၟိ၊ ညးမစပ္တန်တိုက်စမ်ၜတ်ပညာစိုတ် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂျာမနဳ။
၂. ဝဳလျာမ် ဂျေမ် (William James): မအံက်ပညာစိုတ် အမေရိကာန်၊ ညးမလ္ၚတ်ကမၠောန်စိုတ် (Functionalism)။
၃. Sigmund Freud: ညးမစပ္တန်နဲကဲပွမပါ်ခြာစိုတ် (Psychoanalysis) ကေုာံ လ္ၚတ်ပရူစိုတ်အသိၚ် (Unconscious mind)။
၄. B.F. Skinner: ညးမလ္ၚတ်ပရူဗဗေၚ် (Behaviorism) ကေုာံ ပွမဗ္တောန်ဗဗေၚ် နကဵုနဲကဲစမ်ၜတ်။
၅. ကာလ် ရဝ်ဂျေရ် (Carl Rogers): ညးမစပ္တန်မၞိဟ်ဗေဒပညာစိုတ် (Humanistic Psychology) ကေုာံ နဲကဲကုသစိုတ်မဗဟဵုကဵုမၞိဟ်။
၆. အေဘရာဟမ် မတ်သ်လဝ် (Abraham Maslow): ညးမဖန်ဗဒှ် လၟေၚ်နွံပၟိက်မၞိဟ် (Hierarchy of Needs)။
ကဏ္ဍကမၠောန် အစာပညာစိုတ် (Fields of Practice)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစာပညာစိုတ်ဂမၠိုၚ် ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲဒၞာဲနာနာတုဲ ပါ်ခြာလဝ်ဗွဲခမၞန်:
- အစာပညာစိုတ်ကုသ (Clinical Psychologists): လ္ၚတ် ကေုာံ လွဳပြသၞာစိုတ်ဓာတ် ကေုာံ ယဲစိုတ်နာနာ။
- အစာပညာစိုတ်ပညာရေး (Educational Psychologists): ရီုဗၚ်ကွးဘာတအ် ပ္ဍဲအရာပွမဗ္တောန် ကေုာံ ပရေၚ်ဇၞော်မောဝ်စိုတ်ဓာတ်။
- အစာပညာစိုတ်ဂကောံမၞိဟ် (Social Psychologists): လ္ၚတ်ဗီုမၞိဟ်တအ် မနွံအစောံစိုတ် ပ္ဍဲအကြာမၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်။
- အစာပညာစိုတ်စက်ရုံ (Industrial-Organizational Psychologists): လ္ၚတ်ဗဗေၚ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဒၞာဲကမၠောန် ညံၚ်ဂွံတုဲဒှ်ဖဵုခိုဟ်။
အဆက်အစပ်ကဵု မနုဿဗေဒ ကေုာံ သုတေသန
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲသုတေသန Multicultural Studies မၞးမလ္ၚတ်ဒၟံၚ်ဂှ် အစာပညာစိုတ်တအ်ဝွံ ဒှ်သ္ဇိုၚ်ကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံတီကၠိုဟ် **"Cross-cultural Psychology"** ရ။ ဣဝွံ ရီုဗၚ်ကဵု ပွမတီကၠိုဟ်ဗီုယေန်သၞာၚ်မန် မဖန်ဗဒှ်ကဵုစိုတ်ဓာတ်ဂကူ၊ ပွမထိၚ်ဒဝ်ယေန်သၞာၚ်၊ ကေုာံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်မန်ရ။
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လေန်နူမ္ၚး
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ American Psychological Association. (2026). "Psychology as a Profession". APA Publishing.