အစိပ်အင်တော်ဆ" (Arithmetic Logic Unit - ALU)

အစိပ်အင်တော်ဆ (အင်္ဂလိက်: Arithmetic Logic Unit - ALU) ဝွံ ဒှ်အစိပ်အင်အဓိကမွဲ ပ္ဍဲကဵု ဗဟဵုသဳကၠဳတင်ဂၞင် (CPU) မၞုံကဵုတာလျိုင် သွက်ဂွံကၠောန်ကမၠောန် တော်ဂၞန် ကေုာံ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် နကဵုနဲကဲ တော်ကော် (Logic) ဂမၠိုင်ရ။ ယဝ်ရပတုပ်ကု ခန္ဓကာယမၞိဟ်မ္ဂး ဍေံတုပ်သၟဟ်ကု ညာဏ်ဗစာရဏာ မတော်ဆဒၟံင် ဟိုတ် ကေုာံ ဖိုလ် လၟိုန်အခိင်ရ။

ကမၠောန်အဓိက (၂) ကဏ္ဍ

အစိပ်အင်တော်ဆဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ကမၠောန်အဓိက (၂) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

1. ကဏ္ဍတော်ဂၞန် (Arithmetic Section): ယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် သွက်ဂွံတော်ဆ ဂၞန်သင်္ချာဂမၠိုင် မပ္တံကု ပွမပံင် (+), ပွမနုက် (-), ပွမပၟဝ် (×) ကေုာံ ပွမပါ် (÷) ရ။
2. ကဏ္ဍတော်ကော် (Logic Section): ယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် သွက်ဂွံပတုပ်ရံင် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် နကဵုသၞောတ်ဝ် (ဥပမာ - တုပ်/ဟွံတုပ်၊ ဇၞော်နူ/ဍောတ်နူ)။ ဍေံသုင်စောဲ သၞောတ်ဝ် (AND, OR, NOT) သွက်ဂွံဖျေံဟိုတ်ဖိုလ်ရ။

ပရေင်ဆက်စၠောံ ကု "ကွေန်"

ပ္ဍဲကဵုသၞောတ်ဝ် ကွေန်ပျူတာ မ္ဂး -

• ကွေန် (Control Unit): ဒှ်ညးမကဵုအမိင် (The Manager)။ ဍေံဟီုကဵု အစိပ်အင်တော်ဆ ဒှ် "အခိင်ဏအ် ဒးတော်ဂၞန်ရ" ဟွံသေင်မ္ဂး "အခိင်ဏအ် ဒးပတုပ်ရံင် တင်ဂၞင်ရ"။
• အစိပ်အင်တော်ဆ (ALU): ဒှ်ညးမကၠောန်ကမၠောန် (The Worker)။ ဍေံကၠောန်ကမၠောန် တော်ဆတုဲ ဗလးဏာသွဟ် ဇရေင်ဒၞာဲသိုပ် (Memory) ရ။

လျးတော်ကော် ကေုာံ အစိပ်အင်တော်ဆ

နကဵုလညာတ် လျးတော်ကော် မ္ဂး -

• သစ္စ ဂၞန်: အစိပ်အင်တော်ဆဝွံ ကၠောန်ကမၠောန် နကဵုသစ္စဒုင်သဇိုင်ကု ဂၞန် 0 ကေုာံ 1 (Binary) ဟေင်ရ။ ဍေံဗလးထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သဒ္ဒါ ကုမ်ဗျူတာ မတပ်တးဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ လၟေင်တော်ဆ မဍာံစၟတ်ရ။
• ညာဏ် ကေုာံ စက်: ၜိုန်ရ အစိပ်အင်တော်ဆ တော်ဆပြဟ်နူမၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင်ကုကဵုအလန်ကီုလေဝ်၊ ဍေံဟွံမွဲကု "ညာဏ်ဗစာရဏာ" (Wisdom) ညံင်ရဴမၞိဟ်ရ။ ဍေံကၠောန်ဆ အတိုင်အမိင်မကဵုလဝ်ဟေင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ မၞိဟ်တအ် သ္ဒးစကာ အဲနာဲ သွက်ဂွံစညုင်ကဵု ဍေံကၠောန်ကမၠောန် မၞုံကဵုဖိုလ် သွက်လောကရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

• ကွေန်
• ကွေန်ပျူတာ
• တော်ကော်
• သဒ္ဒါ ကုမ်ဗျူတာ

နိဿဲ

• "Digital Logic and Computer Design", Morris Mano.
• လညာတ်တော်ကော် နဲကဲပညာ နူညးခၞံဝေါဟာမန် (၂၀၂၆)။