အနဲ

အနဲ

ပရူပရာ အဓိက
တမ်မူလ	အ (ပစ္စဲ) + နဲ (သဒ္ဒါမန်)
အဓိပ္ပါယ် နကဵု အင်္ဂလိက်	Specific Method, Tactic, Methodology (or) Minor, Small
ကဆံင်သဒ္ဒါ	နာမ် (Noun) / နာမဝိသေသန (Adjective)
ပွံက် အဓိပ္ပါယ်	နဲကဲတၟေင်၊ လညာတ်လပါ်နဲကဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမဍောတ်သွတ်။

အနဲ ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရမန် မနွံကဵု အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပရေင်စကာ နာနာသာ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်ဟီုဂးမန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲလပါ် သဒ္ဒါ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရမ္ဂး ဍေဟ်ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပွမပံင်စုတ် ပစ္စဲဂတ "အ" ကု နာမ် "နဲ" တုဲ၊ ဂွံအဓိပ္ပါယ် "နဲကဲတၟေင်"၊ "ပရိယာဲ" ဟွံသေင်မ္ဂး "လညာတ်လပါ်နဲကဲ" (Methodology / Tactic) ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်ဓမ္မတာမ္ဂး မအရေဝ် "အနဲ" ဂှ် စကာ နဒဒှ် အဓိပ္ပါယ် "အရာမဍောတ်သွတ်" ကီုရ။

တမ်မူလ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် သဒ္ဒါ

ဝေါဟာရ "အနဲ" ဝွံ ယဝ်ရ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် နကဵု ပညာလဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရ (Morphology) မ္ဂး ပါ်ပ္တိတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံ မာန်ရ-

1. အ (A-): ဒှ်ပစ္စဲဂတ (Prefix) မစကာ သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် နာမ် (Nominalizer) ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် အရာမွဲမွဲ ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် (Specifier)။
2. နဲ (Nai / Ne): ဒှ်နာမ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် "နဲကဲ"၊ "ဗီုပြင်" ဟွံသေင်မ္ဂး "သၞောတ်" (Method / System)။

ပံင်စုတ် ၜါဏအ်တုဲ "အနဲ" ဟီုဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် "နဲကဲတၟေင် မချိုတ်ပၠိုတ်" (The specific method / tactic) ဟွံသေင်မ္ဂး "လညာတ် မဆေင်ကဵု နဲကဲ" (Methodology) ရ။

အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပရေင်စကာဂမၠိုင်

ဝေါဟာရ "အနဲ" ဝွံ အတိုင်ဒၞာဲ ကေုာံ ဝါကျမ္ဂး နွံကဵု အဓိပ္ပါယ် တၞဟ်ခြာမာန်ရ-

၁။ အနဲ (နဲကဲတၟေင် / ပရိယာဲ)

ပ္ဍဲအရာမကၠောန် ကမၠောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြိုင်ပ္ကာန်မွဲမွဲ၊ ပွမစကာ နဲကဲ မဍိုဟ်ကေက်ဂှ် ညးကော်စ "အနဲ" ရ။

• ဥပမာ: "ညးဏအ်ဂှ် နွံကဵု အနဲ ဂၠိုင်သန်ရ။" (He has many tactics / tricks.)
• ဥပမာ: "သွက်ဂွံ သောင်သှ် ပြသၞာဏအ်ဂှ် ဒးဂၠာဲ အနဲ မွဲရောင်။" (To solve this problem, we need to find a specific methodology.)

၂။ အနဲ (မဍောတ်သွတ် / Minor)

ပ္ဍဲအရေဝ်မန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် "အနဲ" ဂှ် စကာ နဒဒှ် နာမဝိသေသန (Adjective) မဂွံအဓိပ္ပါယ် အရာမဍောတ်သွတ်၊ ဟွံကိစ္စဇၞော် ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ပံင်စုတ် ကုမအရေဝ်တၞဟ်တုဲ ညးစကာလၟိုန်ရ။

• ဥပမာ: "ကိစ္စဏအ်ဂှ် ဒှ်ကိစ္စ အနဲအမာ ရ။" (This is a minor / trivial matter.)

၃။ အနဲ (အဂၞဲ / Southeast)

ပ္ဍဲကဵု လိက်မန်လ္ၚဵု ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်ဟီုဂး လပါ်ဒေသလ္ၚဵု (လပါ်အရေဝ်ဟီု) ဂှ် အရပ်အစပ် "အဂၞဲ" (Southeast) ဂှ် ဟိုတ်နူ ရမ္သာင် ပြံင်လှာဲအာတုဲ ညးချူစ၊ ဟီုစ "အနဲ" ကီုရ။ ဆဂး လိက်မန် သၞောတ်ဝ် ဍာံဍာံမ္ဂး ဒးချူ "အဂၞဲ" ရ။

အခန်ကဏ္ဍ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်

ပွမလ္ၚတ် ဝေါဟာရ "အနဲ" ဝွံ ထ္ၜးကဵု သဘာဝ အရေဝ်မန် မနွံကဵု ပရေင်လှဲလး ပ္ဍဲအရာမဖန်ဗဒှ် ဝေါဟာရရ။ နကဵု လညာတ် သဒ္ဒါဗေဒမ္ဂး ပွမစုတ် ပစ္စဲ "အ" (Prefix "a-") ဂှ် ဒှ်အခိုက်အလိုက် သဒ္ဒါမန် တြေံမွဲတုဲ၊ စဵုကဵု ခေတ်လၟုဟ် ပိုယ်တအ် ဆက်စကာဒၟံင် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် မအရေဝ်တၟိတၟိ (Neologisms) မာန်ဏီရ။