အမေရိကာန် အိုင်ဒေါလ်
| အမေရိကာန် အိုင်ဒေါလ် (American Idol) | |
|---|---|
| ဂကူ | ပေါဲပြိုင်ပ္ကာန် ဒယှ်ေဒွက် (Singing competition) ရဳယျာလဳတဳ (Reality television) |
| မၞိဟ်ဖန်ဗဒှ် | သာင်မန် ဖူလာ (Simon Fuller) |
| မၞိဟ်ရေင်တၠုင် | ရာင်ယျာန် သဳကရက်သ် (Ryan Seacrest) |
| အစာရုဲစှ် | စတမ်နူ ခေတ် ABC: လာင်အဝ်နယ် ရစ်ချဳ (Lionel Richie) လုက် ဘရိုင်ယျာန် (Luke Bryan) ကာရဳ အာန်ဒါဝုဒ် (Carrie Underwood) / ကေတဳ ပေရဳ (Katy Perry) |
| ဍုင် |  United States |
| အရေဝ်ဘာသာ | အင်္ဂလိက် |
| လၟိဟ် ရာသဳ သီုဖအိုတ် | ၂၄ (စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၂၆) |
| ပွမထ္ၜးသရုပ် | |
| ဌာန / ကွန်ရက် | Fox (၂၀၀၂–၂၀၁၆) ABC (၂၀၁၈–လၟုဟ်) |
| စထ္ၜးသရုပ် | ၁၁ ဇွန် ၂၀၀၂ |
အမေရိကာန် အိုင်ဒေါလ် (အၚ်္ဂလိက်: American Idol) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်ပေါဲပြိုင်ပ္ကာန် ဒယှ်ေဒွက် ရဳယျာလဳတဳ (Reality television singing competition) မပြာကတ်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု သာင်မန် ဖူလာ (Simon Fuller) တုဲ၊ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ အစဳအဇန် ဍုင်ဗြိတိန် မကော်ဂး Pop Idol ရ။ ပထမအိုတ် အစဳအဇန်ဏအ် ထ္ၜးသရုပ် လတူ ဗလးရုပ်ရမျှာင် ဌာန Fox စတမ်နူ သၞာံ ၂၀၀၂ စဵုကဵု ၂၀၁၆ တုဲ၊ ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ကလေင်ထ္ၜးသရုပ် ပ္ဍဲကဵု ဌာန ABC စဵုကဵု အခိင်လၟုဟ်ရ။[၁]
တင်ရန်တၟအ် အဓိက အစဳအဇန်ဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ သၟာဒယှ်ေဒွက် မၞုံကဵု အစောံစရာဲတၟိ (New solo recording artists) နူကဵု ဂကောံမှာဇန် သာမညတအ်တုဲ၊ ညးမဇၞးအိုတ်ဂှ် ရုဲစှ် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် နကဵု မဲ (Voting) နူကဵု ပုရိသတ် အမေရိကာန်တအ်ရ။
ဝင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (History and Format)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစဳအဇန် အမေရိကာန် အိုင်ဒေါလ် ဝွံ ဒှ်အစဳအဇန် မပြံင်လှာဲကၠေအ် ဝင် ဗလးရုပ်ရမျှာင် အမေရိကာန်တုဲ၊ ပ္ဍဲအခိင် ဍေံမဇၞော်မောဝ်အိုတ် (အကြာသၞာံ ၂၀၀၄ ကဵု ၂၀၁၁) ဂှ် ဒှ်လဝ် အစဳအဇန် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ်ဗဵု ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ရ။
လၟေင်ကမၠောန် ပြိုင်ပ္ကာန်ဂှ် ပါ်လဝ် ကဆံင် အဓိက ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
- ပွမစမ်ၜတ်ရမ္သာင် (Auditions): အစာရုဲစှ် (Judges) တအ် အာစမ်ၜတ် ရမ္သာင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဇၞော် နာနာ အလုံကၟိန်ဍုင်တုဲ၊ ရုဲစှ်ကေတ် သၟာဒယှ်ေ မၞုံကဵု အစောံစရာဲတအ် သွက်ဂွံ အာပြိုင် ပ္ဍဲ ဟဝ်လဳဝုဒ် ရ။
- ဟဝ်လဳဝုဒ် ဝိစ် (Hollywood Week): သၟာဒယှ်ေ မကလိဂွံ အခေါင်တအ် ဒးကၠောန် ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ၜိုတ်မွဲသတ္တာဟ (ဒယှ်ေ မွဲတၠ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒယှ်ေ နကဵု ဂကောံ) တုဲ၊ အစာရုဲစှ်တအ် ဇြိုတ်ဖအောန်ဖျေံ လၟိဟ်ရ။
- ပေါဲထ္ၜးသရုပ် ဂျိုင် (Live Shows): သၟာဒယှ်ေ မသှ်ေဒၟံင် (ဗွဲမဂၠိုင် Top 24 ဟွံသေင်မ္ဂး Top 12) တအ် ဒးဒယှ်ေ ပေါဲထ္ၜးသရုပ် ဂျိုင်ဂျိုင် (Live) ဇၟာပ်ပ် သတ္တာဟရ။ စတမ်နူ ကဆံင်ဏအ်တုဲ မှာဇန်တအ် ဒးကဵုမဲ နကဵု ဖုန် ဟွံသေင်မ္ဂး အေန်တာနဲ တုဲ၊ သၟာဒယှ်ေ မကလိဂွံ မဲအောန်အိုတ်ဂှ် ဒးဒုင် နုက်တိတ် (Eliminated) နူကဵု ပေါဲပြိုင်ရ။
အစာရုဲစှ် ကေုာံ မၞိဟ်ရေင်တၠုင် (Judges and Host)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- မၞိဟ်ရေင်တၠုင် (Host): ရာင်ယျာန် သဳကရက်သ် (Ryan Seacrest) ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ရေင်တၠုင် အဓိက စတမ်နူ သၞာံ ပထမအိုတ် (Season 1) စဵုကဵုစိုပ် လၟုဟ်ရ။
- အစာရုဲစှ် ဂကောံတြေံ (Original Judges): သာင်မန် ခေါင်ဝဲလ် (Simon Cowell)၊ ပဝ်လာ အပ်ဒူလ် (Paula Abdul) ကေုာံ ရာန်ဒဳ ဂျက်သန် (Randy Jackson) တအ် ဒှ်လဝ် ဂကောံအစာရုဲစှ် မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲခေတ် Fox ရ။
- အစာရုဲစှ် ခေတ် ABC: စတမ်နူ ဌာန ABC ကလေင်ကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် လာင်အဝ်နယ် ရစ်ချဳ (Lionel Richie)၊ လုက် ဘရိုင်ယျာန် (Luke Bryan) ကေုာံ ကေတဳ ပေရဳ (Katy Perry) တအ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင်ရ။ (ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ကာရဳ အာန်ဒါဝုဒ် ပြံင်လှာဲ ယိုက်ဂၠေင်လဝ် စၞး ကေတဳ ပေရဳ ရ)။
ညးမဇၞး ကေုာံ ညးဒယှ်ေဒယှ်ဂမၠိုင် (Notable Alumni)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အမေရိကာန် အိုင်ဒေါလ် ဝွံ ကၠောန်ပ္တိတ်လဝ် ကောန်သၟာဒယှ်ေဒွက် မဒယှ်တှ် အလုံဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
- ကယ်လဳ ကလာက်သန် (Kelly Clarkson): ညးမဇၞး Season 1 (၂၀၀၂) ကေုာံ ဒှ်သၟာဒယှ်ေ ပေါပ် (Pop) ဒယှ်တှ်။
- ကာရဳ အာန်ဒါဝုဒ် (Carrie Underwood): ညးမဇၞး Season 4 (၂၀၀၅) ကေုာံ ဒှ်သၟာဒယှ်ေ ကောန်ထရဳ (Country) အံင်ဇၞးအိုတ်။
- ဂျေန်နဳဖာ ဟာတ်သန် (Jennifer Hudson): ၜိုန်ရ ဟွံကလိဂွံ ဇမၞး ပ္ဍဲ Season 3 ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴ ကလိဂွံ လာပ် အဝ်သကာ (Oscar) ကေုာံ ဂရမ်မဳ (Grammy) နကဵု အစောံစရာဲ သၟာဒယှ်ေ ကေုာံ သၟာရုပ်သေတ်။
- အာဒမ် လာမ်ဘတ် (Adam Lambert): ဒုတိယ ပ္ဍဲ Season 8 တုဲ၊ လၟုဟ် ဒှ်သၟာဒယှ်ေ အဓိက သွက် ဂကောံ Queen ရ။
တင်နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Meisler, Andy (2004). Camp Hollywood: How American Idol Made a Star. New York.
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဒွက်
- ဗလးရုပ်ရမျှာင်
- ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်