အမ္ဗပါလဳ
| အမ္ဗပါလဳ (Ambapali) | |
|---|---|
| သၠးဂၠံဂဝ် | ဍုင်ဝေသာလဳ (Vaisali) |
| မဒယှ်တဴ | ပွမကပ်လှ်ေအရှာံသဝေဝ်၊ ပွမဒှ်ဗြဴစရာဲဍုင်မဒယှ်၊ ပွမကလိဂွံတၟအ်အရဟတ် |
| မဟိမု | ဗြဴစရာဲဍုင် (Nagarvadhu) / အရဟန္တထေရဳ |
အမ္ဗပါလဳ (အင်္ဂလိက်: Ambapali) ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် နကဵုနဲကဲဥပပါတ် (ကတဵုဒှ်အလဵုအလဵု) ပ္ဍဲတမ်တၞံသဝေဝ် ပ္ဍဲဥဒျာန်မွဲ ပ္ဍဲဍုင်ဝေသာလဳရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတအ်ကော်ဂး "အမ္ဗပါလဳ" (အမ္ဗ = သဝေဝ်၊ ပါလဳ = ညးမမင်မွဲ/ကတဵုဒှ်) ရ။ ညးဝွံ နွံကဵုရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ဗွဲမလောန် တုဲမ္ဂး ဒးဒုင်ရုဲစှ်နဒဒှ် ဗြဴစရာဲဍုင် (Nagarvadhu) သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်ပရေင်ၜိုဟ်လလံအကြား ဂၞညးလိစ္ဆဝဳတအ်ရ။
ဝင် ကေုာံ ပွမဆုဗ္စပ်ကဵုကျာ် (Encounter with the Buddha)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အခိင်ကျာ်တြဲ ဇူဒီုဒၟံင်ပ္ဍဲဍုင်ဝေသာလဳ၊ အမ္ဗပါလဳဝွံ သဒ္ဒါကတဵုဒှ်တုဲ အာပင်မဏ္ဍပကျာ်တြဲ သွက်ဂွံကၠုင်ကပ်လှ်ေဒါန်ပိဏ္ဍပါတ် ပ္ဍဲသ္ၚိဇကုရ။
- ပွမပြိုင်ပကာန်: ပ္ဍဲဂၠံင်ဂှ် ညးစုက်လဝ်ကဵု ဂၞညးလိစ္ဆဝဳတအ်ရ။ ဂၞညးတအ် ပန်ကဵုဒြပ်ရတ်ဗွဲမဂၠိုင် သွက်ဂွံကဵုအမ္ဗပါလဳ နှေအ်ထောအ်အခေါင်ကပ်လှ်ေဒါန် ကုကျာ်တြဲ ကိုပ်ကၠာရ။
- သဒ္ဒါခိုင်ကၠပ်: အမ္ဗပါလဳ ဟွံဒုင်ကေတ်ဒြပ်ရတ်တအ်ဂှ် တုဲမ္ဂး ဟီုဂး "ယဝ်ရကဵုအလုံမွဲဍုင်ဝေသာလဳမ္ဂး အဲဟွံနှေအ်အခေါင်ကပ်လှ်ေဒါန် ကုကျာ်တြဲရ"။
ဒါန်အရှာံသဝေဝ် (Donation of the Mango Grove)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လက္ကရဴပွမကပ်လှ်ေဒါန်ပိဏ္ဍပါတ်တုဲ၊ အမ္ဗပါလဳဝွံ ကပ်လှ်ေကဵုအရှာံသဝေဝ် (Ambapali-vana) ဇကု ကုဂကောံသံဃတအ်ရ။ ကျာ်တြဲဒုင်ကေတ်ဒါန်ဂှ်တုဲ တွဟ်ကဵုဒေသနာ မဆေင်ကဵုပွမဟွံတန်ကြံင် (Anicca) ရ။
ပွမလုပ်ဒှ်ထေရဳ ကေုာံ တၟအ်အရဟတ် (Ordination and Enlightenment)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လက္ကရဴမကလိဂွံဗှ်သၞာကဵု ဒေသနာကျာ်တြဲ ကေုာံ ကောန်ညးမတွံဂး ဝိမလကောဏ္ဍည (Vimala Kondanna) မလုပ်ဒှ်ခမဳတုဲ၊ အမ္ဗပါလဳဝွံ သ္ၚဳဂၠေပ်ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်ဝွံ လီုလာ်အာအတိုင်အခိင်ကာလရ။
- ညးလုပ်ဒှ်သဳလနဳ (Bhikkhuni) တုဲမ္ဂး လ္ၚတ်ဝိပဿနာဓရ်။
- နကဵုဂါထာမဆေင်ကဵု "ပွမပြံင်လှာဲရုပ်သာ်" (Ambapali Therigatha) ဂှ် ညးသ္ၚဳဂၠေပ်တုဲ ကလိဂွံတၟအ်အရဟတ် (Arhatship) ရ။
တင်စၟတ်သမ္တီ (Legacy)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အမ္ဗပါလဳဝွံ ဒှ်သရုပ်အဓိက ပ္ဍဲဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဟိုတ်နူ:
- ဍာ်ဒကေဝ်သဒ္ဒါမနွံလတူဒြပ်ရတ်။
- ပွမထ္ၜးကဵုဒဒှ်ရ မၞိဟ်ပုထုဇန် (သီုကဵုဗြဴစရာဲဍုင်) မနွံကဵုဝဳရိယမ္ဂး စိုပ်နိဗ္ဗာန်မာန်။
- အရှာံသဝေဝ်ညးဂှ် ဒှ်ဒၞာဲကိစ္စဇၞော် သွက်ကျာ်တြဲမတွဟ်ဒေသနာ "မဟာပရိနိဗ္ဗာန်သုတ်" ရ။