အယ်လ်သဳဒဳ
| General information | |
|---|---|
| Field | အီလက်ထရောနစ် / Optoelectronics |
| Key concepts | Liquid crystal, Polarization, Backlight |
| Study and teaching | |
| Related subjects | LED၊ OLED၊ TFT |
အယ်လ်သဳဒဳ (အင်္ဂလိက်: Liquid Crystal Display; LCD) ဝွံ ဒှ်ဖျုန်ဗုင် (Flat-panel display) မစကာလက်သဏ္ဍာန် မနွံအကြာ ဍာ် ကေုာံ ဂတး (Liquid crystals) သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်လျးရ။ LCD ဝွံ ဟွံသေင်နည်းပညာမပတိတ်လျးနကဵုဇကုဍေံ (Non-emissive) တုဲ ဍေံဒးစကာလျးဗလး (Backlight) ဟွံသေင်မ္ဂး Reflector သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵုရုပ်ရ။
နဲကဲကမၠောန် (Working Principle)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]LCD ကၠောန်ကမၠောန် နကဵုသၞောတ် Polarization:
- Backlight: လျးဗလး (ဗွဲမဂၠိုင်ဒှ် LED) ပတိတ်လျးနူကဵုထပ်လက္ကရဴအိုတ်။
- Polarizing Filters: လျးဂှ် လောန်အာအကြာ Filter ၜါထပ် မနွံကဵုဒိုဟ်တၞဟ်ခြာ။
- Liquid Crystals: အကြား Filter ဂှ် နွံကဵု Liquid crystals။ ကာလဓါတ်လိပ် (Electricity) လောန်အာမ္ဂး မဝ်လီကျူတအ်ဂှ် "ဝေန်" (Twist) အာတုဲ ထိင်ဒဝ်လၟိဟ်လျး မဂွံလောန်အာမာန်ရ။
- Color Filters: လျးမလောန်အာဂှ် လောန်အာအကြာ RGB filter (ဍာဲ၊ သၚေက်၊ သ္ကေဝ်) တုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵုအရောင်နာနာရ။
တင်ခိုဟ် ကေုာံ တင်ယအ် (Pros and Cons)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာသ္ၚဳဂၠေပ်မ္ဂး LCD နွံကဵုလက်သဏ္ဍာန်:
တင်ခိုဟ်:
- Longevity: အာယုက်ဂျိုင်လအ်ဗွဲမလောန် တုဲမ္ဂး ဟွံဒှ် Burn-in ညံင်ရဴ OLED ရ။
- Brightness: ပတိတ်လျးဂွံသၠုင်ဗွဲမလောန် (ခိုဟ်သွက်ဒၞာဲလျးတ္ၚဲသၠုင်)။
- Cost: ၚုဟ်မးတန်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ဂွံ အရွယ်နာနာ (စတမ်နူနာဍဳ စိုပ် တဳဗဳဇၞော်ဇၞော်)။
တင်ယအ်:
- Contrast: ဟိုတ်နူဒးစကာ Backlight လၟိုန်တုဲ အသာ်လစံက်ဂှ် ဟွံလစံက်စစ်စစ် (Greyish black) ရ။
- Viewing Angle: ရံင်နူဒိုဟ်လတူ/သၟဝ်မ္ဂး အရောင် ကေုာံ Contrast ယအ်စှ်ေမာန်ရ (ဗွဲမတၟေင် TN panels)။
- Thickness: ဟိုတ်နူဒးနွံကဵုထပ်လျးဗလး တုဲမ္ဂး ဍေံထူနူ OLED ရ။
ဂကူ LCD အဓိကဂမၠိုင် (Types of LCD)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- TN (Twisted Nematic): ပြဟ် (Response time ခိုဟ်) ဆဂး အရောင်ဟွံကျေဝ်။
- IPS (In-plane Switching): အရောင်ကျေဝ် ကေုာံ Viewing angle ခိုဟ် (စကာပ္ဍဲ iPhone ကေုာံ Graphic design)။
- VA (Vertical Alignment): Contrast ခိုဟ် (အသာ်လစံက်ကၠးနူ TN/IPS)။
[Image comparing TN vs IPS vs VA panel viewing angles]