ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်ကောဒ်သာ်ဂကောံ

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်သာ်
Languages without family color codes
အရေဝ်ဘာသာ မတန်တဴအလဵုဇကု ကေုာံ မဟွံပါ်လဝ်ကဏ္ဍ
ဒေသသိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ဒေသအလုံဂၠးတိ
နာနာသာ်
ကောဒ်အရေဝ်ဘာသာ
ISO 639-3

အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်ကောဒ်သာ်ဂကောံ (အၚ်္ဂလိက်: Languages without family color codes) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) ကေုာံ ထာမ်ပလိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး ဒှ် ဂကူအရေဝ်ဘာသာ မဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံအရေဝ်ဘာသာ ဇၞော်ဂမၠိုင် (Major language families) ရ။

ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် သာ် (Color codes) သွက် ဂကောံအရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်ရ။ ဥပမာ - အရေဝ်မန် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံအဝ်သတြောအေရှတေတ် (Austroasiatic) မ္ဂး ဂွံသာ်မွဲသာ်၊ ဂကောံအရေဝ် အေန်ဒဝ်-ဥရောပ (Indo-European) မ္ဂး ဂွံသာ်မွဲသာ် ရ။ ဆဂး အရေဝ်ဘာသာ လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဆက်စပ် ကု အရေဝ်လဵုမွဲတုဲ ဟွံမဲ ကု သၞောတ်သာ်ဂကောံတအ် ရ။

ဂကူအရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသာ်ဂကောံဂမၠိုင်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကု သာ်ဂကောံ (ဟွံသေင်မ္ဂး မစကာ သာ်ပတေင်/သာ်ဖျိုဟ်ဟ်) တအ်ဂှ် ညးပါ်လဝ် ကဏ္ဍ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

၁။ အရေဝ်ဘာသာ မတန်တဴအလဵုဇကု (Language Isolates)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မဟွံဆက်စပ် ကု အရေဝ်ဘာသာ တၞဟ်လဵုမွဲ ပ္ဍဲလတူဂၠးတိဏအ်ရ။ အရေဝ်ဘာသာတအ်ဏအ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ကေတ်တ်တုဲ ဟွံမဲ ကု ဂကောံအရေဝ်ဘာသာရ။

  • ဥပမာ: ဘာသာကိုဝ်ရဳယျာ (Korean)၊ ဘာသာဗာတ် (Basque - ပ္ဍဲ ဍုင်သပိန်)၊ ဘာသာအာင်နူ (Ainu - ပ္ဍဲ ဂျပါန်) ကေုာံ ဘာသာသုမေရဳယျာန် (Sumerian - ခေတ်တမၠာ)။
  • ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ: ဗွဲမဂၠိုင် ညးစကာ ကောဒ် `isolate` ရ။

၂။ အရေဝ်ဘာသာ မဟွံပါ်လဝ်ကဏ္ဍ (Unclassified Languages)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ တင်ဂၞင် လိက်ပတ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပါ်ကဏ္ဍရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မကၠေအ်ကၠက်အာလဝ် နူခေတ်တမၠာတေအ် ရ။

  • ဥပမာ: အရေဝ်ဘာသာ ဂကူရးတမ်မူလ လ္ၚဵု ပ္ဍဲ အမေရိကသၠုင်ကျာ ဟွံသေင်မ္ဂး အာဖရိက။
  • ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ: ညးစကာ ကောဒ် `unclassified` ရ။

၃။ အရေဝ်ဘာသာ မခၞံဗဒှ်လဝ် (Constructed Languages)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ သဘာဝ ဟွံသေင်တုဲ၊ ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ ကောန်မၞိဟ်တအ် ဖန်ဗဒှ် ခၞံလဝ် နကဵုသၞောတ်ဝ်တၟိ ရ။

  • ဥပမာ: ဘာသာအေက်သပရန်တဝ် (Esperanto)၊ ဘာသာအဳဒဝ် (Ido)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲ ရုပ်ဒမျိုင်နာနာ (ဥပမာ - ဘာသာ Dothraki, Elvish)။
  • ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ: ညးစကာ ကောဒ် `constructed` ဟွံသေင်မ္ဂး `conlang` ရ။

၄။ အရေဝ်ဘာသာ ပိဂျေန် ကေုာံ ကရေအဝ် (Pidgins and Creoles)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မက္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပရေင်ပံင်နှဴ အရေဝ်ဘာသာ ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူ ၜါသာ်ရ။ ဟိုတ်နူ တမ်မူလ ပြံက်ပြဳဒၟံင်တုဲ စုတ်လဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံအရေဝ် မွဲဓဝ် ဟွံဂွံရ။

  • ဥပမာ: ဘာသာ တံက်ပဳသေန် (Tok Pisin - ပ္ဍဲ ဍုင်ပါပူဝါနျူဂဳနဳ)၊ ဘာသာ ဟေတဳကရေအဝ် (Haitian Creole)။
  • ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ: ညးစကာ ကောဒ် `creole` ဟွံသေင်မ္ဂး `pidgin` ရ။

၅။ အရေဝ်သင်္ကေတတဲ (Sign Languages)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ ညးကတိုင်/ညးဟွံမိင်ရမျှာင်တအ် မစကာ သွက်ဂွံ ဆက်ဆောံ နကဵု သင်္ကေတတဲ ရ။ အရေဝ်တအ်ဏအ်လေဝ် ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံအရေဝ်ဘာသာ မဟီုပ္တိတ်ရမျှာင် (Spoken languages) တအ်ရ။

  • ဥပမာ: အရေဝ်သင်္ကေတတဲ အမေရိကာန် (ASL)။
  • ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ: ညးစကာ ကောဒ် `sign` ရ။

လဒက်ပ္တန် ထာမ်ပလိက် (Template Usage)

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပ္ဍဲကဵု ထာမ်ပလိက် `

အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်ကောဒ်သာ်ဂကောံ
Default
  • အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်ကောဒ်သာ်ဂကောံ
ကောဒ်အရေဝ်ဘာသာ
ISO 639-3

` ဂှ် ယဝ်ရ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုဂကောံမ္ဂး ပ္ဍဲဒၞာဲ `familycolor` ဂှ် စၞးမစုတ် ယၟုဂကောံ (ဥပမာ Austroasiatic) ဂှ်၊ ညးစုတ်လဝ် `isolate`, `unclassified`, ဟွံသေင်မ္ဂး `constructed` တုဲ အရံင်သာ်ဍေဟ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်မံက်ကၠုင် နကဵု သာ်ပတေင် (Grey) ဟွံသေင်မ္ဂး သာ်အရံင်ဖျိုဟ်ဟ် ရ။