အာင်ဂဝ်ဝါတ်
အာင်ဂဝ်ဝါတ် (အၚ်္ဂလိက်: Angkor Wat; ခေမာ: အန်គរវត្ត) ဝွံ ဒှ်ဘာသာဝိဟာရ် (Temple complex) ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ တုဲ နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသအာင်ဂဝ် ရးနိဂီုကမ္ဗောဒstandard ရ။[၁] နူတံမူလ သြိုင်ခၞံလဝ် သွက်ဘာသာဟိန္ဒူ (ပူဇဴကျာ်ဗိသၞုဟ်) ဆဂး ဗွဲကြဴ ပြံင်လှာဲအာ နဒဒှ် ဘာသာဗုဒ္ဓ ဝိဟာရ်မွဲရ။
ဝင် (History)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အာင်ဂဝ်ဝါတ်ဝွံ သြိုင်ခၞံလဝ် နကဵုသၟိင်စက္ကဝရ် **သူရိယဝါရမာန် မရနုက်ကု ၂** (Suryavarman II) ပ္ဍဲအစဗွဝ်ကၠံ ၁၂ (ၜိုတ်သၞာံ ၁၁၁၃–၁၁၅၀) ရ။
- တင်ရန်တၟအ်: သြိုင်ခၞံလဝ် နဒဒှ် ဘာသာဝိဟာရ် ဗဟဵုဍုင် ကေုာံ ဒၞာဲဂိုဟ် သွက်သၟိင်ဇကု ညံင်ဂွံပံင်ကောံ ကုကျာ်ဗိသၞုဟ် ကြဴနူစုတိတုဲ။
- ပရေင်ပြံင်လှာဲ: ပ္ဍဲအိုတ်ဗွဝ်ကၠံ ၁၂၊ အာင်ဂဝ်ဝါတ် ပြံင်လှာဲအာ နဒဒှ် ဒၞာဲပူဇဴ သာသနာဗုဒ္ဓ စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။
အနုသုခုမ ကေုာံ သြိုင်ခၞံ (Architecture)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အာင်ဂဝ်ဝါတ် မြဟ်တဴ ဟိုတ်နူအနုသုခုမ ခေမာ (Khmer architecture) မနွံကဵု ကျာ်သြဳဗွဲမလောန်။
- ဒဵုမေရု: ဗီုပြင်ကျာ်ဝွံ ရန်တၟအ်လဝ် ညံင်ရဴ ဒဵုမေရု (Mount Meru) မဒှ်ဒၞာဲကျာ်တအ် တန်တဴရ။
- ရုပ်ပုတ်ဂွက်: ပ္ဍဲကုတ်ဗဒင်ဂမၠိုင် နွံကဵုရုပ်ပုတ်ဂွက် ဝင်ရာမာယဏ၊ မဟာဘာရတ ကေုာံ ရုပ်အသူရာ (Apsaras) ၜိုတ် ၃,၀၀၀ ပြေင်ရ။
- ဍာ်ကျာ် (Moat): ပွဳဗွိုင်လဝ် နကဵုဍာ်ကျာ် ဇၞော်ဗွဲမလောန် မစၞောန်ထ္ၜးကဵု မှာသၟိတ် မပွဳဗွိုင်လဝ် ဂၠးတိ။
ကာဏ္ဍပွဳပွူသဘာဝ ကေုာံ ကၟုဟ်မၞိဟ် (Tourism)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၂ အာင်ဂဝ်ဝါတ် ဒးဒုင်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် **အာဲကၟာဲဂၠးကဝ် (UNESCO World Heritage Site)** ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဒှ်ဒၞာဲကၟုဟ်မၞိဟ် အဓိကအိုတ် ပ္ဍဲကမ္ဗောဒstandard တုဲ မၞိဟ်နူအလုံဂၠးတိ ကၠုင်လ္ၚတ်ဒၟံင် ရိုဟ်သၞာံရ။
နိဿဲ (References)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Encyclopædia Britannica. (2024). "Angkor Wat".