အာရှဗၟံက် (East Asia)

ဒေသ အာရှဗၟံက် ပ္ဍဲဗီုပြင်တိအာရှ

အာရှဗၟံက် (အၚ်္ဂလိက်: East Asia) ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ နွံပ္ဍဲကရေက်ဗၟံက် တိုက်အာရှရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒေသမနွံကဵု မၞိဟ်မံင်ဂၠိုင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိ တုဲ နွံကဵု ဝင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခိုင်ကၠိုက် ဗွဲမလောန်ရ။

ရးနိဂီုဂမၠိုင် (Countries and Regions)

အာရှဗၟံက်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုရးနိဂီု ကေုာံ ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

• ဍုင်ကြုက် (China): ရးနိဂီု ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲအာရှဗၟံက်။
• ဂျပါန် (Japan): ရးနိဂီုတကအ် မနွံကဵု နဲကဲပညာ သၠုင်။
• ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea): ရးနိဂီု မနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် တၟေင်။
• ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ (South Korea): ရးနိဂီု မနွံကဵု ပရေင်စက်မှု ကေုာံ ယေန်သၞာင် (K-Pop) မြဟ်။
• မွန်ဂိုးလီးယား (Mongolia): ရးနိဂီု မနွံကဵု ဝါဗ္ၚဇၞော်ဇၞော်။
• တာင်ဝါန် (Taiwan): ဒေသတကအ် မနွံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခိုင်ကၠိုက်။
• ဟောင်ကောင် ကေုာံ မကာအို: ဒေသအုပ်ဓုပ်တၟေင် ပ္ဍဲဍုင်ကြုက်။

ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဘာသာ (Culture and Religion)

ယေန်သၞာင် အာရှဗၟံက်ဝွံ နွံကဵု ဩဇာနူကဵု ယေန်သၞာင်ကြုက်တြေံ ဗွဲမဂၠိုင်၊ မပ္တံကဵု အက္ခရ်ကြုက်၊ စၞစ (သုင်စောဲဒဗြဗုင် - Chopsticks) ကေုာံ ဝါဒကွန်ဖြူးရှပ် (Confucianism) ရ။

• ဘာသာ: ဘာသာဗုဒ္ဓ (Mahayana Buddhism)၊ ဘာသာတာအို (Taoism) ကေုာံ ဘာသာသျှေန်တို (Shinto - ပ္ဍဲဂျပါန်) တအ် မြဟ်ဒၟံင်ရ။

[Image showing the cultural similarities in architecture and calligraphy across China, Japan, and Korea]

ပိုန်ဒြပ် (Economy)

ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် အာရှဗၟံက်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ်ရ။ ဍုင်ကြုက် ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကု ၂ ပ္ဍဲဂၠးတိ တုဲ ဂျပါန် ကေုာံ ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာတအ် ဒှ်ဍုင်မပ္တိတ် ကပေါတ်အီလက်ထရောနစ် ကေုာံ ကွဳစက် အဓိကရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ရှန်ဟာဲ၊ တိုကျိုဝ် (Tokyo) ကေုာံ သောလ် (Seoul) တအ် ဒှ်ဗဟဵုဘဏ္ဍာရေး ကေုာံ နဲကဲပညာရ။