အေန်တာနဲ
| ပရူပရာ အဓိက | |
|---|---|
| တမ်မူလ | အင်္ဂလိက် (Internet) ကေုာံ မန် (အပ္ဍဲ + နဲကဲ) |
| အဓိပ္ပါယ် နကဵု အင်္ဂလိက် | Internet, Interconnected Network |
| ပွံက် အဓိပ္ပါယ် | သၞောတ်ကွန်ရက် ဇာမက္ၜင် မဆက်စၠောအ်လဝ် အလုံဂၠးတိ |
အေန်တာနဲ (အၚ်္ဂလိက်: Internet) ဝွံ ဒှ်သၞောတ်ကွန်ရက် ကောမ်ပျူတာ အလုံဂၠးတိ မဆက်စၠောအ်လဝ် နကဵု သၞောတ်ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဒဳဂျဳတေဝ်ရ။ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်မ္ဂး ဝေါဟာရ "အေန်တာနဲ" ဝွံ ၜိုန်ရ လွဳစလဝ် နူ အရေဝ်အင်္ဂလိက်ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါဗေဒမန်ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ပညဳလဝ် နကဵု လညာတ် "အပ္ဍဲ + နဲကဲ" တုဲ ဍိုက်ပေင်ကဵု ရမ္သာင် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ဇေတ်တ်ရ။
ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ လညာတ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵု လညာတ် လိက်ပတ် ကေုာံ ရမ္သာင်မန် (Phono-semantic matching) မ္ဂး "အေန်တာနဲ" ဂှ် ပါ်ပ္တိတ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- အေန်တာ (Inter): ကံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် "အပ္ဍဲ" (Inside / Inner)။
- နဲ (Net): ကံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် "နဲကဲ" ဟွံသေင်မ္ဂး "သၞောတ်" (Method / System / Technique)။
သရုပ်တုဲမ္ဂး "အေန်တာနဲ" ဟီုဂှ် "သၞောတ်နဲကဲ မနွံအပ္ဍဲ" ဟွံသေင်မ္ဂး "နဲကဲ အပ္ဍဲမဆက်စၠောအ်လဝ်" ရ။ လညာတ်ဝွံ ကိတ်ညဳလောန် ကုသဘာဝ အေန်တာနဲ မဒှ် သၞောတ်နဲကဲ ဒဳဂျဳတေဝ် မဆက်စၠောအ်လဝ် အလုံဂၠးတိ သက်ကုညာတ်ကေတ် နကဵုမတ်ရ။
တမ်မူလ အရေဝ်အင်္ဂလိက်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵု သဘဴဓဝ်ဍာံ တမ်မူလ မအရေဝ်ဏအ်ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်အင်္ဂလိက် Internet (Interconnected Network) ရ-
- Inter- မကၠုင်နူ Interconnected မဂွံအဓိပ္ပါယ် "အကြာ" ဟွံသေင်မ္ဂး "မဆက်စၠောအ်လဝ် ရေင်သကအ်" (Between / Among)။
- Net မကၠုင်နူ Network မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဇာ" ဟွံသေင်မ္ဂး "ကွန်ရက်" (Network)။
အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလ အင်္ဂလိက်ဂှ် "သၞောတ်ကွန်ရက် ဇာမက္ၜင် မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာစက်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ" ရ။
အခန်ကဏ္ဍ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပွမပြံင်လှာဲ လွဳစ မအရေဝ် Internet ညံင်ဂွံဒှ်အာ "အပ္ဍဲ + နဲကဲ" ဂှ် ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါဗေဒမ္ဂး ကော်စ Phono-semantic matching (ပွမပညဳ သီုရမ္သာင် သီုအဓိပ္ပါယ်) ရ။ နဲကဲဏအ်ဂှ် ဒှ်နဲကဲခိုဟ်အိုတ် သွက်ဂွံ မွေးစား (Adopt) ဝေါဟာရ ဍုင်မ္ၚး ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုအခိုက်အရေဝ် ကေုာံ လညာတ် ဂကူဇကုရ။ ဍေဟ်ဖန်ဗဒှ်ကဵု ညံင်မှာဇန်မန်တအ် ဂွံစကာလောဲ၊ ဗဟ်သမ္တီလောဲ ကေုာံ နွံကဵု ရှ်သာအရေဝ်မန် ဇေတ်တ်ရ။ လညာတ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လညာတ်မခိုဟ်လောန် သွက်ဂွံ သောင်ကလး ကုကောန်ၚာ်မန်တအ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်ခိုဟ် ကေုာံ ဗဟ်သမ္တီလောဲသွာရ။