အေအာင်
အေအာင် (အင်္ဂလိက်: Artificial Intelligence / AI) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍသိပ္ပံကွန်ပျူတာ မစွံအဓိက ပ္ဍဲပွမဖန်ဗဒှ် သၞောတ်ညာဏ်တုဲ (Intelligent agents) ရ။ သၞောတ်တအ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵုအစောံစရာဲ ပွမဒုင်ကေတ်အာရီုနူပွဳပွူ (Perception)၊ ပွမချပ်ပါ်ပါဲ (Reasoning)၊ ပွမဗတောန်ကေတ် (Learning) ကေုာံ ပွမဖန်ဗဒှ်တင်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံစိုပ်တိုင်ပ္ကဴမွဲမွဲရ။
ကဆံင် အေအာင် (Levels of AI)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာသ္ၚဳဂၠေပ်မ္ဂး အေအာင်ပါ်ခြာလဝ် ၃ ကဆံင်အဓိက:
- Artificial Narrow Intelligence (ANI): အေအာင်မနွံကဵုအစောံ တၟေင်မွဲမွဲဟေင် (ဥပမာ - စက်ဆာတ်၊ စက်ကၠာဲဘာသာ)။
- Artificial General Intelligence (AGI): အေအာင်မနွံကဵုညာဏ် တုပ်သၟဟ်ကဵုညာဏ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဇၟာပ်ကဏ္ဍ။
- Artificial Super Intelligence (ASI): အေအာင်မနွံကဵုညာဏ် လတူနူမၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်။
နကဵုမတ်တၠပညာမ္ဂး (Theoretical Perspectives)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာသိပ္ပံကွန်ပျူတာ ကေုာံ ဒဿနိကဗေဒမ္ဂး အေအာင်နွံကဵုတင်သ္ၚဳဂၠေပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ:
- နကဵုမတ်တၠပညာ သုတေသနအေအာင်: တၠပညာ ဂျောန် မက္ကာသဳ (John McCarthy) မဒှ်မအံက်အေအာင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရအေအာင်ဝွံ ဒှ်သိပ္ပံ ကေုာံ အင်္ဂျေနဳယျာ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်စက် မနွံကဵုညာဏ်ရ [၁]။
- နကဵုမတ်တၠပညာ ပညာစက်ချပ်: တၠပညာ အန်ဒရူး အေန်ဂျဳ (Andrew Ng) သောင်ကလးလဝ် ဒဒှ်ရအေအာင်ဝွံ ဒှ် "လျှပ်စစ်ခေတ်တၟိ" (The new electricity) မနွံကဵုဒြဟတ် ပြံင်လှာဲအလုံမွဲဂၠးတိရ [၂]။
- နကဵုမတ်တၠပညာ Agentic AI: ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး အေအာင်ပြံင်လှာဲကၠုင် နူကဵုမဝ်ဒယ်မဒုင်ဆ (Reactive models) စိုပ်ကဆံင် Agentic AI မနွံကဵုအစောံကၠောန်ကမၠောန် အလဵုဇကုရ [၃]။
ကဏ္ဍရပ်ဂမၠိုင် (Subfields)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Machine Learning (ပညာစက်ချပ်): နဲကဲစက်ဗတောန်ကေတ်တင်ဂၞင် နကဵုအလဵုဇကု။
- Natural Language Processing (နဲကဲစက်ဟီုဂး): ပွမဖန်ဗဒှ်ကဵုစက် ညံင်ဂွံကၠိုဟ်အရေဝ်ဘာသာမၞိဟ်။
- Computer Vision: ပွမဖန်ဗဒှ်ကဵုစက် ညံင်ဂွံညာတ် ကေုာံ ကၠိုဟ်ရုပ်ရဴဂမၠိုင်။