အဿတိုဝ်
| Mule_standing_outside.jpg အဿတိုဝ် (လား) - သတ်မနှဴလဝ် ချေံ ကေုာံ ဗုတ် | |
| General information | |
|---|---|
| Type | တိရစ္ဆာန် (Animal) |
| Study and teaching | |
အဿတိုဝ် (အင်္ဂလိက်: Mule; ပါဠိ: Assatara) ဝွံ ဒှ်တိရစ္ဆာန် မနှဴ (Hybrid) မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပရေင်မျိုးပွား အကြာ ဗုတ် (Donkey) ထပှ် ကေုာံ ချေံ (Horse) ၝောအ် ရ။ အဿတိုဝ်ဝွံ ဒှ်သတ်မနွံကဵုဒြဟတ်သကာတ်မြဟ်၊ အေင်ဒုင်မာန် တုဲပၠန် စကာလဝ် သွက်ဂွံယိုက်ဂၠေင်ဝန်ဇမၞော်ဂမၠိုင်ရ။
လက်သဏ္ဍာန်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အဿတိုဝ်ဝွံ ကလိဂွံလက်သဏ္ဍာန် ခိုဟ်အိုတ် နူကဵုမိမသီုၜါလ္ပာ်ရ:
- ဇကုဇကောဝ်: ဇကုဍေံဂှ် တုပ်ကဵုချေံ (Horse) ဆဂး ကတောဝ်ဍေံဂှ် ဂၠိင်တုဲ က္ဍိုပ်ဍေံဂှ် ဇၞော်ညံင်ဗုတ် (Donkey) ရ။
- ဒြဟတ်: အဿတိုဝ်ဝွံ ဒြဟတ်သကာတ်မြဟ်နူချေံတုဲ အေင်ဒုင်ပရေင်ကမၠောန်ဝါတ်ဝါတ်မာန်ရ။ ဍေံတအ်ဂှ် ဂံင်သကာတ်တုဲ ဟွံလောဲသွာ သွက်ဂွံဒုင်ဘဲယဲရ။
- ပရေင်မျိုးပွား: ဗွဲမဂၠိုင် အဿတိုဝ်တအ်ဝွံ ဒှ်သတ်မသ္အး (Sterile) တုဲ ဟွံမွဲကဵုကောန်ဇာတ်ရ။ ဟိုတ်နူလၟိဟ် ခရိုမိုဆိုမ် (Chromosomes) ပ္ဍဲချေံ (၆၄) ကေုာံ ဗုတ် (၆၂) ဟွံတုပ်ညးသကအ်တုဲ အဿတိုဝ် (၆၃) ဂှ် ဟွံမွဲကဵုအစောံသတ္တိ သွက်ဂွံပတိတ်ကောန်ရ။
ပ္ဍဲယေန်သၞာင် ကေုာံ ဝင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဝင်မၞိဟ်တအ်၊ အဿတိုဝ်ဝွံ ဒှ်ယာဉ်ကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံယိုက်ဂၠေင်ကပေါတ် ပ္ဍဲဒေသဒဵု ကေုာံ ဒၞဲါဝါတ်ဂတ်ဂမၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲလိက်ပတ်မန်တြေံ ကေုာံ အဘိဓာန်ဂမၠိုင် စကာလဝ်ဝေါဟာရ **"အဿတိုဝ်"** (Assatara) သွက်ဂွံဟီုကဵုသတ် "လား" ရ။ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဝင်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ဝေါဟာရ "အဿတိုဝ်" ပ္ဍဲအရာမထ္ၜးကဵု သတ်မနွံကဵုဒြဟတ် ကေုာံ သစ္စာရ။
တၟေင်အကြာ အဿတိုဝ် ကေုာံ ဟင်းနီ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- အဿတိုဝ် (Mule): ဗုတ်ထပှ် + ချေံၝောအ်။
- ဟင်းနီ (Hinny): ချေံထပှ် + ဗုတ်ၝောအ်။ (ဟင်းနီဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဇကုဍေံသၟတ်နူ အဿတိုဝ်ရ)။