ဥပမာ

ဥပမာ ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲ ပတောအ်ၜတ် (အၚ်္ဂလိက်: Simile) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ဗီုရပ်စပ်မအရေဝ် (Figures of speech) မ္ဂး ဍေံ ဒှ် နဲကဲ ပြကိုဟ် မပတောအ်ၜတ် အရာ ၜါ သာ် မဟွံတုပ် ရေင်သ္ကအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အဓိပ္ပါယ် မကၠးဇ္ၚး ကေုာံ ကျေဝ်ဂေါဝ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု နဲကဲ ဥပမာ ဏအ် မ္ဂး သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် အရာ ၜါ ဂှ် ညးတအ် သုင်စောဲ မအရေဝ် ပတောအ်ၜတ် မပ္တံကဵု "ညံင်"၊ "ညံင်ရဴ"၊ "တုပ်ညံင်"၊ "ဗီုကဵု" တအ် ရ။ ဍေံ ဝွံ ဒှ် နဲကဲ ဗိသုကာ လိက်ပတ် မပြာကတ် အိုတ် ကေုာံ သုင်စောဲ ဂၠိုင် အိုတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ဘာသာမန် ကေုာံ ဘာသာ ဂၠးကဝ် တအ် ရ။

၁။ သဘဴဓရ် ကေုာံ သဇိုင်

သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ သုင်စောဲ ဥပမာ (Simile) ဂှ် ဒှ် သွက်ဂွံ ပသောင် ထ္ၜး ကဵု အရာ မွဲမွဲ (မၞိဟ် ဟွံတီ ကၠးကၠး ဟွံသေင်မ္ဂး အရာ မညာတ် ကေတ် ဝါတ်) နကဵု ပရေင် ပတောအ်ၜတ် ကု အရာ တၞဟ် မွဲမွဲ (မၞိဟ် တီ လဝ် ကၠးကၠး တုဲတုဲ) ရ။ သုင်စောဲ နဲကဲ ဏအ် မ္ဂး ညးမဗှ် လိက် တအ် ကလိဂွံ ဓဝ်ကၠိုဟ်ခိုဟ် ပ္ဍဲ စိုတ် (Mental image) ဗွဲမပြဟ် မာန် ရ။

၂။ အင်္ဂလက္ခဏာ လဒက်ပ္တန် (Components of a Simile)

အတိုင် ပြကိုဟ် အလင်္ကာ မ္ဂး၊ ဥပမာ မွဲ ဍိုက်ပေင် ဂွံ ဂှ် ဒး နွံ ကု အင်္ဂလက္ခဏာ ၄ သာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ။

1. ဥပမေယျ (Upameyya): အရာ မဒးဒုင် ပတောအ်ၜတ် (အရာ ပိုယ် မမိက်ဂွံ ပသောင် ထ္ၜး)။
2. ဥပမာန (Upamana): အရာ မပတောအ်ၜတ် (အရာ ပိုယ် မကေတ် နင် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ဥပမာ)။
3. သာဓာရဏ (Sadharana): ဂုဏ်သတ္တိ ဟွံသေင်မ္ဂး အကာဲအရာ မတုပ် ရေင်သ္ကအ် အကြာ ဥပမေယျ ကဵု ဥပမာန။
4. ဝါစက (Vacaka): မအရေဝ် မဆက်စၠောအ် ပတောအ်ၜတ် (ဥပမာ - ညံင်၊ ဗီုကဵု၊ တုပ်ညံင်)။

• (ဥပမာ ပ္ဍဲ ဝါကျ - "မုက္ခဝါ ညး ကျေဝ်ဂေါဝ် တုပ်ညံင် ဂိတု ပေင်"။ ပ္ဍဲ ဏအ် "မုက္ခဝါ ညး" ဂှ် ဒှ် ဥပမေယျ၊ "ဂိတု ပေင်" ဂှ် ဒှ် ဥပမာန၊ "ကျေဝ်ဂေါဝ်" ဂှ် ဒှ် သာဓာရဏ တုဲ "တုပ်ညံင်" ဂှ် ဒှ် ဝါစက ရ။)*

၃။ ဥပမာ မသုင်စောဲစဂၠိုင် ပ္ဍဲ အရေဝ်မန်

ပ္ဍဲကဵု အရေဝ် ဟီုဂး လၟေင် တ္ၚဲ ကေုာံ ပ္ဍဲ လိက်ပတ် မန် မ္ဂး ပိုယ် ဂွံ ဆဵု ကေတ် နဲကဲ ဥပမာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။

• လပါ် ရုပ်သာ် ကေုာံ ဗီုပြင်:
  • ဇြိုင် ညံင်ရဴ တၟအ် (Heavy as a stone)
  • သ္အးဇ္ၚး တုပ်ညံင် ဖန် (Clear as glass)
  • လမ္စံက် ဗီုကဵု ချး (Black as charcoal)
• လပါ် စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ အကာဲအရာ:
  • ထေဲ ညံင်ရဴ ပၟတ် (Angry like fire)
  • ပရဟ် ညံင် လဗိုတ် ကျာ (Fast like the wind)
  • မောဝ် ညံင်ရဴ ပ္ကဴ (Fragrant as a flower)

၄။ တၞဟ်ခြာ အကြာ ဥပမာ (Simile) ကဵု ရူပက (Metaphor)

ပ္ဍဲကဵု ဗီုရပ်စပ်မအရေဝ် မ္ဂး ဥပမာ (Simile) ကဵု ရူပက (Metaphor) ၜါ ဏအ် ဍေံ တုပ် လပါ် ပရေင် ပတောအ်ၜတ် ကီု လေဝ်၊ ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ဍေံ တၞဟ်ခြာ ဒၟံင် ရ။

• ဥပမာ (Simile): သုင်စောဲ မအရေဝ် ဆက်စၠောအ် "ညံင်၊ ဗီုကဵု" တုဲ ပတောအ်ၜတ် ကၠးကၠး။
  • (ဥပမာ - အခိင် ဂှ် ပရဟ် ညံင်ရဴ လှာ် မာန် ရ။ Time flies like an arrow.)
• ရူပက (Metaphor): ဟွံသုင်စောဲ မအရေဝ် ဆက်စၠောအ် တုဲ စၟတ်သမ္တီ ထောအ် အရာ ၜါ ဂှ် ဒှ် မွဲ ဓဝ် တိုက်ရိုက်။
  • (ဥပမာ - အခိင် ဂှ် ဒှ် လှာ် ရ။ Time is an arrow.)

၅။ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲ လိက်ပတ်

နဲကဲ ဥပမာ ဝွံ ဍေံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန် ချူ လိက်ပတ် မပ္တံကဵု ဒွက်၊ ကဗျ၊ လိက်ပရေင် ကေုာံ ဝတ္ထု တအ် ရ။

• ကဵု ဓဝ်ကၠိုဟ်ခိုဟ် (Imagery): ဍေံ ဗိုင် ရီု ထံက်ပင် ကဵု ညးမဗှ် လိက် တအ် ညံင် ဂွံ ညာတ် ကေတ် ရုပ်ရဴ သဘာဝ ကေုာံ ရသ လိက် ဂှ် ကၠးကၠးဇ္ၚးဇ္ၚး ရ။
• ဖန်ဗဒှ် လိက် ညံင် ဂွံ ဂျိုင် (Expressiveness): လိက် မဟွံမွဲ ကု ဥပမာ မ္ဂး ဍေံ ကှ်စာတ် ဒၟံင် တုဲ၊ ယဝ်ရ စုတ် လဝ် ဥပမာ မ္ဂး လိက် ဂှ် ဂျိုင် ကၠုင် တုဲ ဇာဇြိုင် တံင် ကေတ် စိုတ် ညးမဗှ် လိက် တအ် မာန် ရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

• သဒ္ဒါ
• ရူပက
• အလင်္ကာ
• အရေဝ်ဘာသာ

နိဿဲ

• "Simile in Literature". Literary Devices.
• Figures of Speech, Wikipedia.