EPUB

EPUB
(Electronic Publication)
	EPUB Logo လံင်စံင် (Logo) တဆိပ် EPUB
နာမက္ခရ် တမ်မူလ	Electronic Publication
တေထက (Developer)	W3C (ကိုပ်ကၠာ IDPF)
တိုင်အထံက် (Extension)	.epub
ဂကူ ဖိုင် (Type)	ဗီုပြင် ဖိုင် အဳဗံက် (e-book format)

EPUB (မကၠုင်နူ ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် Electronic Publication မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပွမပတိတ် လိက် အဳလက်ထရဝ်နေတ်) ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင် ဖိုင် အဳဗံက် (e-book file format) မွဲ မစကာလဝ် တိုင်အထံက် .epub ရ။

EPUB ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင် စံသတ် (Standard format) မပိုတ်သၠး (Open standard) မွဲတုဲ၊ စကာထံက်ပင်လဝ် နကဵု ကိရိယာ မဗှ်လိက် အဳဗံက် (e-readers) ဗွဲမဂၠိုင်၊ သီုကဵု သပ်ဝဴ (Software) ပ္ဍဲကဵု မဝ်ဗိုင်ဖုန်၊ တေပ်ဗလက် ကေုာံ ကောန်ပျူတာ ဂမၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ဂကောံ World Wide Web Consortium (W3C) တအ် ဒှ်ညးမထိင်မင်မွဲ ကေုာံ ဖန်ဇန် ဍာ်ဒကေဝ်စံသတ် ဖိုင် EPUB ဏအ်ရ။

အင်္ဂလက္ခဏာ ကေုာံ တင်ခိုဟ်ဂမၠိုင်

ဗီုပြင်ဖိုင် EPUB ဝွံ နွံကဵု အင်္ဂလက္ခဏာ တၟေင် မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဖိုင် PDF ဂမၠိုင်ရ-

ပွမပြံင်လှာဲစှ်ေဒၞာဲ အလဵုအလဵု (Reflowable Content): ဒှ်တင်ခိုဟ်အိုတ် သွက် EPUB ရ။ လိက်တအ်ဝွံ ဍေံဟွံစွံလဝ် ဒၞာဲသေက်သေက်တုဲ၊ အတိုင် အရွယ် ဍာ်ဒ္ၚောဝ် (Screen size) ကိရိယာ မဗှ်လိက် (ဥပမာ - ဖုန် ဍောတ်တ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကောန်ပျူတာ ဇၞော်ဇၞော်) ဍေံလေပ် ပြံင်လှာဲ ဖန်ဇန်ကဵု မုက်လိက် ကေုာံ ပၞောန်လိက် အလဵုအလဵု ညံင်ဂွံ ဗှ်လောဲသွာရ။
ပွမပြံင်လှာဲ အရွယ်လိက် (Adjustable Text): ညးမဗှ်လိက်တအ် ဇၞော်ပတိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟောတ်ဖျေံ အရွယ် မလိက် (Font size) ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ဂကူမလိက် (Font type) အတိုင် ပၟိက်စိုတ် မာန်ရ။
သဇိုင် ဝေပ် (Web-based Technologies): ဖိုင် EPUB မွဲမ္ဂး အပ္ဍဲဍေံဂှ် ပကောံစုတ်လဝ် ဖိုင် HTML, CSS, SVG ကေုာံ ဗီုရုပ်တအ် ညံင်ရဴ ဝက်ဆိုက် ဍောတ်တ် မွဲကီုရ (Zip archive)။
စောဲဗက် ပရေင်ကၠိုဟ်ခိုဟ် (Accessibility): ထံက်ပင်လဝ် သွက် ညးမၞုံကဵု အခက်အခုဲ ပရေင်ဆဵုညာတ်တအ် ဗွဲမခိုဟ်ရ။ သပ်ဝဴ မဗှ်ကဵု လိက်ရမ္သာင် (Screen readers) တအ် ဗှ်ပ္တိတ်ကဵု ဖိုင် EPUB လောဲသွာရ။
ဗီုပြင် မုက်လိက် တန်ကြန် (Fixed-layout Support): ၜိုန်ရ ဒှ် Reflowable ကီုလေဝ်၊ သွက် လိက်ကောန်ၚာ်၊ ကာတွန်း၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်မၞုံကဵု ဗီုရုပ်ဂၠိုင်တအ်ဂှ် ဖန်ဇန်လဝ် နကဵု ဗီုပြင် Fixed-layout (ညံင်ရဴ PDF) လေဝ် မာန်ကီုရ။

ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်

EPUB ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ International Digital Publishing Forum (IDPF) တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် တိတ်ကၠုင် နဒဒှ် ဗီုပြင် မဆက်ကၠောန်လတူ နူကဵု ဗီုပြင် Open eBook (OEB) တြေံရ။

EPUB 2.0: ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇၊ ဒှ်ဗာရှေန် မပြာကတ်အိုတ် ကေုာံ စကာဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲခေတ်စပ္တံ။
EPUB 3.0: ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၁၊ ထပ်စုတ်လဝ် ပရေင်ထံက်ပင် သွက် HTML5, CSS3, ဗဳဒဳယဝ် (Video)၊ ရမ္သာင် (Audio) ကေုာံ လိက်မချူ နူပုင် စိုပ်ပါဲ (ဥပမာ - အာရပ်၊ ဟေဗြေဝ်)။
ကြဴနူ သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် ဂကောံ IDPF ပံင်ကောံ လုပ်အာ သၟဝ် ဂကောံ World Wide Web Consortium (W3C) တုဲ၊ W3C ဟေင် ဆက်ထိင်ဒဝ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် စဵုကဵု လၟုဟ်ရ။

သပ်ဝဴ ကေုာံ ကိရိယာ မထံက်ပင်ဂမၠိုင်

EPUB ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင် မစကာဂၠိုင်အိုတ် လတူဂၠးတိတုဲ ကိရိယာ ကေုာံ သပ်ဝဴ နာနာသာ် ထံက်ပင်လဝ်ရ-

သပ်ဝဴ ပ္ဍဲ ဖုန် ကေုာံ တေပ်ဗလက်: Apple Books (iOS/iPadOS), Google Play Books (Android), FBReader, Moon+ Reader။
E-readers: Kobo, Nook, PocketBook တအ်။
ကောန်ပျူတာ: Calibre, Adobe Digital Editions, Sumatra PDF။
(တင်စၟတ် - ကိုပ်ကၠာတေအ် ကိရိယာ Amazon Kindle ဝွံ ဟွံထံက်ပင် EPUB တိုက်ရိုက်တုဲ ဒးစကာ ဖိုင် MOBI ဟွံသေင်မ္ဂး AZW3 ရ။ ဆဂး စနူ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် Amazon ထံက်ပင်ကဵု ပွမပလံင်ဖိုင် EPUB (Send to Kindle) တုဲ ကလေင်ပြံင်လှာဲကဵု အလဵုအလဵုရ။)

တင်နိဿဲ

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်