ISO 639-1
| ယၟုပေင်င် | Codes for the representation of names of languages — Part 1: Alpha-2 code |
|---|---|
| ဂကူသၞောတ် | အရေဝ်ဘာသာ ဂၠးကဝ် (၂-မလိက်) |
| စတြးပတိတ် | ၂၀၀၂ (သၞောတ်ခေတ်တၟိ) |
| လၟိဟ်ကုဒ် | ၁၈၄ ကုဒ် |
| ဂကောံထိင်ဒဝ် | Infoterm |
ISO 639-1 ဝွံ ဒှ်သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ ကုဒ်အရေဝ်ဘာသာ အလုံဂၠးကဝ် မကၠောန်ပတိတ်လဝ် နကဵု ဂကောံစံကာတ် အလုံဂၠးကဝ် (International Organization for Standardization - ISO) ရ။ သၞောတ်ဝွံ သုင်စောဲလဝ် မလိက်ရဝ်မ (Latin alphabet) ၜါမ သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ ယၟုအရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်တုဲ၊ ဍေဟ်ဒှ် ကဏ္ဍပထမ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံသၞောတ် ISO 639 သီုဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုအခိင်လၟုဟ် ပ္ဍဲသၞောတ် ISO 639-1 ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် ကုဒ်အရေဝ်ဘာသာ အဓိကဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် (၁၈၄) ဘာသာရ။
ဝင် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် (History and Purpose)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ ကုဒ်အရေဝ်ဘာသာ ISO 639 ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၇ တေအ်ရ။ ဆဂး သၞောတ် မပါ်လဝ် နကဵုကဏ္ဍ (Part 1, Part 2) တအ်ဂှ် စဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂ ရ။
တင်ရန်တၟအ် အဓိက သၞောတ်ဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံသုင်စောဲ ပ္ဍဲပရေင်ဆက်စၠောအ် တင်ဂၞန် (Information exchange)၊ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ လိက်ကၞပ် (Bibliography) ကေုာံ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ကောမ်ပျူတာ၊ အေန်တာနက်တအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကေုာံ တုပ်သၟဟ် ရေင်သကအ်ရ။ ဟိုတ်နူ မသုင်စောဲလဝ် မလိက်ဆ ၜါမဟေင်တုဲ ဍေဟ်ဂှ် ဂၠေအ်တုဲ လောဲသွာ သွက်စက်တအ် ဂွံစၟတ်သမ္တီရ။
လွပ် ကေုာံ ပရေင်သုင်စောဲ (Applications)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကုဒ် ISO 639-1 တအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် သုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု နဲကဲပညာ ဝပ်ဆာ် (Web technologies) ကေုာံ သၞောတ်ဒေတာ (Databases) ဂမၠိုင်ရ။ ဥပမာ-
- သၞောတ် HTML: ပ္ဍဲကဵု လိက်ဝပ်ဆာ်တအ်မ္ဂး သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး အရေဝ်ဘာသာဂှ် စကာ
lang="en"(သွက်အင်္ဂလိက်),lang="my"(သွက်ဗၟာ) ရ။ - ဒဝ်မိန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia Domains): မုက်လိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာနာနာတအ်လေဝ် သုင်စောဲလဝ် ကုဒ်ဏအ် နဒဒှ် ယၟုဒဝ်မိန် (Domain) ရ။ (ဥပမာ -
en.wikipedia.org,th.wikipedia.org)။
တင်စၟတ် မဆေင်ကဵု ဘာသာမန် (Note on Mon Language)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အရေဝ်ဘာသာမန်ဝွံ ဟိုတ်နူ ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲစရင် အရေဝ်ဘာသာ အဓိကဂၠးကဝ် (Major languages of the world) ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞောတ် ISO 639-1 (ကုဒ် ၂ မလိက်) ဏအ်ဂှ် ကုဒ်သွက် ဘာသာမန် ဟွံမွဲရ။ သွက်ဘာသာမန်ဂှ် သ္ဒးသုင်စောဲ ကုဒ် ၃ မလိက် နူကဵု သၞောတ် ISO 639-2 ဟွံသေင်မ္ဂး ISO 639-3 မတွံဂး mnw ဟေင်ရ။
ဥပမာ ကုဒ်ဂမၠိုင် (Examples of Codes)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]| ကုဒ် ISO 639-1 | ယၟုအရေဝ်ဘာသာ (မန်) | ယၟုအရေဝ်ဘာသာ (အင်္ဂလိက်) | ယၟုတမ်မူလ (Native Name) |
|---|---|---|---|
en |
ဘာသာအင်္ဂလိက် | English | English |
my |
ဘာသာဗၟာ | Burmese | မြန်မာစာ |
th |
ဘာသာသေံ | Thai | ภาษาไทย |
fr |
ဘာသာပြင်သေတ် | French | Français |
zh |
ဘာသာကြုက် | Chinese | 中文 |
ja |
ဘာသာဂျပါန် | Japanese | 日本語 |
sa |
ဘာသာသက္ကတ | Sanskrit | संस्कृतम् |
hi |
ဘာသာဟိန္ဒဳ | Hindi | हिन्दी |
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ISO 639 Language codes. International Organization for Standardization.
- ISO 639-2 Language Code List. Library of Congress.