U=U
မံက်ပြာကတ်
| General information | |
|---|---|
| Field | ပညာဂဥုဲ / ဗုဒ္ဓဘာသာစဵုဒၞာဗေဒ |
| Key concepts | Viral load, ART, Treatment as Prevention (TasP) |
| Study and teaching | |
| Related subjects | HIV၊ Antiretroviral therapy |
U=U (အင်္ဂလိက်: Undetectable = Untransmittable; မန်: ညာတ်ဟွံကေတ် = ကၠောအ်ဟွံဂွံ) ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတပရေင်ပညာ ကေုာံ သဘဴဓရ်သိပ္ပံ မစၟတ်သမ္တီလဝ်ဒဒှ်ရ ညးမနွံကဵုဝါဒ်ရပ် HIV မွဲဦးမွဲယောက် ယဝ်ရသုင်ဂဥုဲအိတ်ချ်အာင်ဝဳ (ART) လၟိုန်တုဲ လၟိဟ်ဝါဒ်ရပ်ပ္ဍဲဆီ (Viral load) ယအ်စှ်ေအာ စိုပ်ကဆံင်စက်စၟဳစၟတ်ညာတ်ဟွံကေတ် (Undetectable) မ္ဂး ဝါဒ်ရပ်ဂှ် ကၠောအ်အာကုညးတၞဟ် နကဵုနဲကဲဆက်ဆောံလိင် ဟွံမာန် (Zero risk) ရ။
သမိုင်းစဉ် ကေုာံ သုတေသန (Scientific Background)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာဂြိုဟ်ဗေဒ (Virology) မ္ဂး သဘဴဓရ်ဏအ် ဒုင်သဇိုင်ကဵု ရလဒ်သုတေသနဂၠးတိဇၞော်ဇၞော် (၃) ခု:
- PARTNER 1 & 2 Studies: သုတေသနဏအ် စၟဳစၟတ်လဝ် လၟိဟ်ပွမဆက်ဆောံလိင် ပေါင် (၇၇,၀၀၀) ပြင် အကြားညးမနွံ HIV (ညာတ်ဟွံကေတ်) ကေုာံ ညးဟွံမွဲ HIV တုဲ ရလဒ်ထ္ၜးကဵုဒဒှ်ရ ပရေင်ကၠောအ်ယဲ "သုည" (Zero transmission) ရ။
- HPTN 052: ထ္ၜးကဵုဒဒှ်ရ ပွမလွဳယဲဂှ် ဒှ်နဲကဲစဵုဒၞာ (Treatment as Prevention - TasP) ခိုဟ်အိုတ်မွဲရ။
- Opposites Attract Study: သုတေသနပ္ဍဲဂကူတြုံ ကဵု တြုံ (MSM) တအ်လေဝ် ထ္ၜးကဵုရလဒ် "သုည" ညံင်ရဴဂှ်ကီုရ။
လက်သဏ္ဍာန် အဓိက (Key Principles)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သွက်ဂွံစိုပ်ကဆံင် U=U ဂှ် ဒးနွံကဵုတင်ဂၞင် (၃) သာ်:
- Adherence (ပွမသုင်ဂဥုဲလၟိုန်): ဒးသုင်ဂဥုဲ ART အတိုင်အစာဂဥုဲမဖျေံလဝ် အခိင်တုပ်တုပ် ညံင်ဝါဒ်ရပ်ဟွံဂွံပွားတိုန်။
- Undetectable (ညာတ်ဟွံကေတ်): လၟိဟ်ဝါဒ်ရပ် ပ္ဍဲဆီဒးနွံသၟဝ် (200 copies/ml) ဟွံသေင်မ္ဂး အတိုင်စက်စၟဳစၟတ်မဖျေံလဝ်စံင်ဒကေဝ်။
- Durability (ပွမထိင်ဒဝ်လဝ်ဂွံ): ဒးထိင်ဒဝ်လဝ် ကဆံင်ညာတ်ဟွံကေတ်ဏအ် ၜိုတ် (၆) ဂိတု ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူဂှ်။
ဖိုလ်ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပညာစိုတ် (Social & Psychological Impact)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]U=U ဝွံ ဟွံသေင်ဆသိပ္ပံသက်သက်၊ ဍေံဒှ်ကိရိယာအဓိက သွက်ဂွံပလီုထောအ်:
- HIV Stigma (ပွမစောဒနာ): ပလီုထောအ်ပရေင်ဖေက်ဂၟံင် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ဒဒှ်ရညးမနွံ HIV ဂှ် ဒှ်ဘဲအန္တရာယ်ကၠောအ်ယဲလၟိုန်ကာလ။
- Mental Health (ပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ်): ရီုဗင်ကဵုညးမနွံ HIV တအ် ဂွံနွံကဵုပရေင်စိုတ်ဓာတ်ခိုဟ်၊ ဂံင်ဒက်ပ္တန်သ္ၚိကၟိန် ကေုာံ ယူဂေတ်ဗွဲမနွံကဵုသိက္ခာ။
- Prevention (ပွမစဵုဒၞာ): တွေင်ကဵုမၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံဂံင်စၟဳစၟတ်ဆီ ကေုာံ ဂံင်လွဳယဲပြဟ်ပြဟ်။
တင်သတိ (Limitations)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Other STIs: U=U ဝွံ စဵုဒၞာဆ HIV မွဲဓဝ်ဟေင်ရ။ ယဲကၠောအ်နူမေထုန်တၞဟ် (ဥပမာ - Syphilis, Gonorrhea) တအ်ဂှ် ကၠောအ်မာန်ဒၟံင်ဏီရ။
- Breastfeeding: ပ္ဍဲကဏ္ဍကဵုတှ်မိ၊ သိပ္ပံထ္ၜးကဵုဒဒှ်ရ ဘဲအန္တရာယ်အောန်ဗွဲမလောန် (Low risk) ဆဂး ဟွံစိုပ်ကဆံင် "သုည" (Zero risk) ညံင်ရဴပွမဆက်ဆောံလိင်ရ။