မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

ဂတာံကောန်ပၞာန် (ဂအေၚ်လှ်ေဒိၚ်,ဂအေၚ်ပလဲဗတဳ)

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ

}}ระวังสับสนกับ ปูลม

ဂတာံကောန်ပၞာန်
ปูทหารชนิด Mictyris brevidactylus
မပါ်ဂကူ အတိုင်နဲသိပ္ပံ
လောက: Animalia
လပါ်ဂကူ: Arthropoda
လစှ်ေလပါ်ဂကူ: Crustacea
ဂကောံဂကူ: Malacostraca
လၟေင်ဂကူ: Decapoda
Infraorder: Brachyura
Superfamily: Ocypodoidea
ဇာတ်ဂကူ: Mictyridae
Dana, 1851
ဗဳဇဂကူ: ''Mictyris''
Latreille, 1806
ชนิด
ประมาณ 13 ชนิด (ชนิดใหม่อีก 1 ชนิด)

ဂတာံကောန်ပၞာန် (အၚ်္ဂလိက်: Soldier crab) ဒှ်ဂတာံဍာ်ဖၞုၚ်နွံပ္ဍဲဂကောံ Mictyris ဗဒှ်လဝ်စွံလဝ်ဂကောံဗွဝ်မွဲဂကောံကဵု Mictyridae[၁]

အဝဲပၟာဏ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဂတာံကောန်ပၞာန်ဝွံဒှ်ဂတာံအဝဲပၟာဏဍောတ် သီုဂၞါက္ဍိုဟ်ဍဟ်မွဲဖအိုတ်နွံအဝဲၜိုတ် 1 ဇြေန်ဒိမေတ် cm နွံဂၞါက္ဍိုပ်ဗွဲခ္ဍမ်ခ္ဍမ်နွံအရံၚ်လတ်ဗု ရံၚ်တုပ်မံၚ်ကဵုခၟော်ပသဲကောန်ပၞာန် တုပ်ကဵုယၟုမဂွံနၚ်လဝ်။

ပွဳပွူမဒၟံၚ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဂတာံကောန်ပၞာန်ဏံ ဒှ်ဂတာံဂၠာဲစဗွဲဗလးလ္တူပြၚ်ဗတဳဇိုၚ်ၜဳလပါ်ဒေသအိန်ဍိုဝ်-ပဵုဇြဳဝှေတ် နဲဂၠာဲစဂှ် စကာၚာၚ်ၜါလပါ်တုက်ဗ္ၜေါဝ်ကေတ်မဗတဳထပၠောပ်ပ္ဍဲပါၚ်တုဲတှ်ေ ပလဲဗွဲမမြက်မြက် ပ္ဍဲကဵုပါၚ်နွံကသော်တုပ်ညံၚ်ရဴဇန်ၚေက်ကရးသွက်ဂွံခ္ဍိုဟ်ကောန်စၞစနာနာ ညံၚ်ရဴခၟိက်တၞံဆုဒုန်သီုကဵုခၟိက်ၚုဲကမချိုတ်ခရိုဟ် သီုကဵုplanktonပ္ဍဲအကြာမဗတဳ၊ မဇြောတ်အိုတ်အးတုဲဂှ် ထောံရေၚ်လဝ်ကလောံမဗတဳခ္ဍံခ္ဍံဂှ်ဟေၚ် မဗတဳတံဂှ်လေ ရေၚ်ညဳသာကလောံခ္ဍံခ္ဍံတုဲ သဂွံဆဵုတဴပ္ဍဲဗလးပြၚ်ၜဳတံမာန်။

ဂတာံကောန်ပၞာန်ဝွံ ဒးစိုတ်မံၚ်ပ္ဍဲကသိုၚ်ဇိုၚ်ပြၚ်ၜဳတုဲ မံၚ်အခေါၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ဍာ်ၜဳစှ်ေကှ် တုဲတှ်ေ ဍေံတံမယျတ်တိတ်တိုန်ကၠုၚ်နူကသိုၚ်တုဲဂၠာဲစ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဍာ်ၜဳတိုန် သီုအခိၚ်ဆဵုအန္တရာဲကြပ်ကၠုၚ်တှ်ေ ကလေၚ်ဂစာန်လုပ်အာပ္ဍဲကသိုက်ပၠန်၊ တုဲတှ်ေ သုၚ်စောဲမဗတဳဂှ်ဟေၚ်သ္ပပါၚ်တြၚ်ကၟာန်ကသိုက်၊ အခိုက်အလိုက်ဍေံတံနွံမွဲစွံဗွဲဂကောံဗွဝ်ဒုတ်ဒုတ်အိုတ်တုဲ ဆဂး ပ္ဍဲကသိုက်မွဲကသိုၚ်ဂှ်တှ်ေ ညးမဒှ်တၠကသိုၚ်ဂှ် နွံဂတာံ(ဂအေၚ်)မွဲမဟေၚ်၊ လဆောဝ် ဂတာံတၞဟ်ယျတ်လုပ်ကသိုၚ်ဗၠေတ်တုဲ တၠကသိုၚ်ဂှ်လေ ဗက်ပတိတ်နူကသိုက်။ သြပ်ဂှ်တှ်ေ ဂကောံဂတာံ(ဂအေၚ်)တံဏံဝွံ ဖျေံဗ္ဒပ်မံၚ်ပ္ဍဲဒၞာဲဒေသဍာ်စှ်ေဍာ်တိုန်ဗွဲတုန်။

ဂကူ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဂတာံကောန်ပၞာန်နွံသီုဖအိုတ် 13 ဂကူ တုဲတှ်ေ ပ္ဍဲကဵုဂိတု November ခရေတ်2010 ဂၠာဲလ္ၚတ်ဂွံဆဵုကေတ်ဂတာံဂကူတၟိ ပ္ဍဲကဵုပြၚ်ၜဳ(ၜါရာ) ပွိုၚ်ဍုၚ်-လးၚူ ละงู ခရိုၚ်သတုန်-สตูล ကဵုယၟုမကော်တဴဂှ် "ဂတာံကောန်ပၞာန်ဇၞော်ပြၚ်ၜဳ-ၜါရာ" နွံယၟုဝိဇ္ဇာသိပ္ပံဟီုဂှ် "Mictyris thailandensis" လဆောဝ် တုပ်မံၚ်ညံၚ်ရဴဂတာံနွံအကြာဂြိုပ်တရး သီုကဵုဂတာံၚာၚ်ဍာဲတံတုဲ ဟိုတ်နူအခိၚ်ဂၠာဲစစၞ မဂၠောဲတိတ်ရေၚ်ဗွဲဗလးပြၚ်ဗတဳပြၚ်ၜဳတုပ်တုပ် ညးလ္ၚဵုသမ္တီဗၠေတ်ဂတာံကောန်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်ဂတာံချေံ(ဂအေၚ်ချေံ)အိုတ်တုဲ သီုဂကူၜါဏံဝွံ ဂၠာဲစဇိုၚ်ဇိုၚ်ဗလးပြၚ်ၜဳပြၚ်ဗတဳတုပ်တုပ်၊ လပါ်(ဂအေၚ်ချံ)ဂှ် နွံပ္ဍဲဂကောံဗဳဇ Ocypode တုဲ အဝဲပၟာဒုတ်ဇၞော်နူ(ဂအေၚ်ကောန်ပၞာန်)ဏံဏီ၊

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

Archived ၂၀၁၁-၀၃-၀၆ at the Wayback Machine ปูทหารยักษ์ชนิดใหม่ของโลก จากสำนักข่าวไทย

สถาพร ชื่นใจ, เดินส่องปู ริมทะเล คอลัมน์ Aqua Survey นิตยสาร Aquarium Biz หน้า 111-113 ฉบับที่ 15 ปีที่ 2: กันยายน 2011

နိဿဲနူတၞဟ်တၞဟ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]