ခမဳအာဇာနယ်ဟွံမွဲကဵုၜတ်ကၞာတ်

ခမဳအာဇာနယ် ဟွံမွဲကဵု ၜတ်ကၞာတ် ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေင် ဝင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ မချူလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အစာ ပါလိတ (ကၟာဝက်) တုဲ၊ မချူပံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူ ဝင်၊ စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဂံင်သကာ မၞုံကဵု သူရသတ္တိ ပြဲပြဲ "ကျာ်ဇၞော်အစွောံ" (ဟွံသေင်မ္ဂး) အစာကဝိမန် ညးမမင်မဲလဝ် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ပ္ဍဲ ခေတ်ပၞာန် ဗၟာအံင်ဇေယျ ရ။

အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကေုာံ အခိင်ကာလ

ညးဝွံ စိုတ်သ္ပဍိုက်ပၠက် ဂကူဗၟာ တၟာမလ္ၚဴလေဝ်ဟွံမွဲ၊ စိုတ်ဖေက်ဂၟံက် ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗၟာ အံၚ်ဇေယျ တၟာမရာဲလေဝ်ဟွံမွဲ။ စိုတ်ဆာန်ဂကူမန်၊ ဆာန်နန်ပြသာဒ်၊ ဆာန်အမာတ် သကိုပ်ပၞာန် ဗော်သွး တၟာအကးလေဝ်ဟွံက၊ စိုတ်ဂိုဟ်ဆာန် သၞေံသၞဴ လိက်ပတ်မန်၊ ဆီနန်ဗကေတ် ဂြောတ်ဒၟံၚ်ဟေၚ်ရဒှ်တုဲ "ယၟုခမဳဥတ္တမာရမ္ဘ" ဂကူပိုယ်ကော်စ ပြာကတ်ဒၟံၚ်ဂှ် "ကျာ်ဇၞော်အစွောံ" ရောၚ်။ ကျာ်ဇၞော်အစွောံဝွံ အစာသၠပတ်မန်လေဝ်ဒှ်၊ အစာကဝိမန်ဒယှ် မချူခၞံ ပြကိုဟ်လိက်ပိဋကတ် ကေုာံ လိက်ပတ်မန်နာနာ ပြာကတ်အလုံတွဵုရး ဍုၚ်မန်၊ ဍုၚ်ဗၟာ တအ်ရ။

စိုတ်ဓါတ် ဆီဨကရာဇ် ဆီတၠနာဲ ဍာဲယောဗ်မံၚ်တုဲ၊ ဍိုက်ပေၚ် အသဝ်ဂုဏ် သူရသတ္တိ မၞုံကဵုစိုတ် ဂံၚ်သကာလောန်။ ဍိုက်ပေၚ်ကဵု အသဝ်ဂုဏ် ဝိသာရဒဗျတ္တိ ဂမြၚ်ညာဏ် စဳကၠး ယးတၟး ထတ်စောံ ရောံဒညဟွံမွဲ။ ပ္ဍဲပိဋကတ်ပိ ပါဠိ အဋ္ဌကထာ၊ ပ္တန်လဝ် သာသနာ စဵုကဵုအာယုက် ဗဒဲါ ဒ္စိတ်စှော်သၞာံရ။ ဆီဇာတိဂကူမန် ဍုၚ်ဗဂေါဟံသာဝတဳ ဒှ်ခမဳ ဍိုက်ပေၚ်ကဵု ကွတ်ပါၚ်, ကွတ်တဲ, ကွတ်ပညာ လောကဳ လောကုတ္တဵု၊ ညံၚ်ဂွံကၠောန်စိုပ်အာ သြၚ်မွဲလပါ် ကော်ခဴစ "ပိဋကတ္တယပါရဂူ" ကီုရောၚ်။

သက္ကရာဇ် ကေုာံ ဂိတုတ္ၚဲ အစာကဝိ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ဗၞတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲဂွံဝွံ- သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၂၄၃ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၀၆၁ သၞာံ၊ ပယျာံဂိတုမာ် (ထေၚ်ကေတ်) တ္ၚဲအဒိုတ် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်အစွောံ၊ ဍုၚ်ဗဂေါ။ အဃော ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဆက်ဆက်တုဲ ဗွဲကြဴ ကၞောဝ်ဒတောဝ် ဨကရာဇ်မန်ပိုယ် သကုတ်အာရ။ ယၟုမိမကောဒေံဒှ်တမ် ဂၠာဲဟွံဆဵုရ။ စိုပ် သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၂၆၂ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၀၈၀ သၞာံ ဂွံအယုက် ၜါစှော်ဂှ် ဒှ်ခမဳပြဲ ပ္ဍဲသာသနာကျာ်ရ။

ဨကရာဇ်မန် တၠညးသေနပတိ ဂွံယၟု ဗညာဒလ ဂှ် သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၂၉၀ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၈ သၞာံ၊ တိုန်နန် ပကၚ်ရၚ် ဍုၚ်ဗဂေါဟံသာဝတဳ (အလုံတွဵုရးဍုၚ်မန် ပၞောဝ်ကဵုသၟိၚ် ဒစိတ်စှော်တြဴတၞောဝ် ဒှ်ဒတောဝ်သၟိၚ် လက်ကရဴတဲ လၟိဟ်သၟိၚ် ပိစှော်ပန်) ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ် စှ်မွဲသၞာံ ဓဝ်ရ။

ပရေင်ပၠန်ဂတး ကေုာံ လွဳပရာ

အဃော ဨကရာဇ်မန် တိုန်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ဂွံၜါစှော်ထပှ်ဝှ် ၜါစှော်ဒ္စာံ (၂၇၊၂၈) ဝှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ် တၞောဝ်ဒတောဝ် ဨကရာဇ်မန် ပိုတ်သကုတ်အာဂှ် မြုဝန်ဗၟာ နာဲသာအံၚ် ပၠံၚ်ဗတိုက်ကေတ် ဍုၚ်မန် ဗဂေါဟံသာဝတဳတုဲ အုပ်ဓုပ်လဝ် ဂကူမန် နကဵု ပဒေသရာဇ် သကာတ်မြဟ်လောန်၊ ဍုၚ်ကွာန် ဂမ္တဴဂမ္တာန်လောန်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ဂွံအယုက် ပန်စှော်မွဲသၞာံ၊ ဂွံဝှ် ၜါစှော်မွဲ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၂ သၞာံ၊ နူကဵု ကွာန်အစွောံ ပြံၚ်ကၠောံအာ ကွာန်ဖါဗြ ဗၟံက်ဒဵု၊ ကောန်ကွးခမဳတအ် ယဵုယိုက်ဏာ လိက်ပတ်မန် ဗၞတ်မာန် ထောံကွာန်ထောံဍုၚ် ဒဴအာ ဗၟံက်ဒဵုတေံရ။ ဒဴဘဲပၞာန်ဗၟာကၠာတဲ ဗၠးဘဲကီုရဒှ်တုဲ၊ ဂွိၚ်ဖေက် လိက်မန်ကၠေံ ချူကှ်ေ ပ္ဍဲထီုဖါဗြ နကဵု ပၟတ်ကၠေၚ်အၚ်၊ ကၠေၚ်ဒယာၚ်၊ သ္ပပၟတ်ပၞာၚ်တဝ်ၜံၚ် စံၚ်ဍေန်ဗဂဵုလဝ်ရ။

ဂိုဟ်ဆာန် လိက်ပတ်မန် စိုပ်ကၞောတ်အထောဋ်တုဲ မၚ်မွဲထိၚ်ဒဝ် စဵုကဵုစဴသွဝ်ရကဠောတအ်။ ပ္ဍဲကဵုထီုဖါဗြ ကွာန်မာပြၚ် (ထီုတအ်ဂှ်) ဒှ်ဒၞာဲ အစာကဝိမန် ချူကှ်ေခၞံ ပြကိုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံရ။ စိုပ်ပယျာံ ဍုၚ်ကွာန် ၜိုဟ်သြိုဟ် ဂွံဖျေံစိုတ်တုဲ ကလေၚ်စဴကၠုၚ် သီုလိက်ပတ် သီုကောန်ကွးဂမၠိုၚ်ရ။ လုပ်ဇူတန်တဴ ပ္ဍဲကွာန်ဆက်တိတ်၊ ကွာန်အခေါန်ထဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဍာ်ဂအုဟ်၊ တွဵုရးဍုၚ်ဗဂေါ ဒၞာဲဘာနွံဂှ်ရ (တၚ်ဏှ် ရာဇာဝၚ်မန်)။ ဃောတန်တဴမံၚ် ပ္ဍဲဘာဝွံ ဖျေံလိက်ကဵု ကောန်ကွး ခမဳသာမဏဳ ကွးဘာ၊ ချူကှ်ေခၞံ ပြကိုဟ်နာနာသာ်တုဲ ပတိုန်စိုတ်ဓါတ်ကဵု ကောန်ဂကူမန်လအ်၊ လိက်ပေၚ်တိုၚ်ပေၚ်န ဟွံက ကဵုကၟိုဟ်ဇွောဝ်တိတ် နူဂၠံစိုတ် ဟဒယဝတ္ထုရုပဟ လေဝ် ကဵုကၟိုဟ်တိတ်ရ။

ဗွဲကြဴ အစာကဵုကွး ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်ကွာန် ဌာန်မိမဇကု၊ တန်တဴ ပ္ဍဲကွာန်အစွောံ ဒကာဘာဇၞော် မၞုံယၟု နာဲသၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ် သိုၚ်လဝ် ဘာဇၞော် ဘာတြေံကၠာတေံ ကဵုလဝ်အပိုၚ်တုဲ ဖျေံဇၞူတၟိပၠန်ရ။ စိုပ်ကၠုၚ်ဘာဇကု ဟွံသက်ဂတာပ်လအ် ကလေၚ်ဖျေံလိက်ကဵု ကောန်ကွး၊ ဗ္တောန်လိက်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်၊ ချူခၞံပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုကၞပ်၊ ကြပ်စိုပ် အစာသၠပတ်မန် မှာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသာ ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တေံဂှ် အလုံဂကူမန်အိုသီု ဒးကတ်ဗ္တောန် လိက်လောကသိဒ္ဓိ ကၠာအိုတ်ရ။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၂ သၞာံ ဂိတုမာ် (၃) မံက်၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ ဂွံဝှ် ၜါစှော်မွဲ (၂၁) ဝှ်ဂှ် ချူကှ်ေခၞံလဝ် ပြကိုဟ် လောကသိဒ္ဓိ ပ္ဍဲဘာသၟိၚ် နာဲၜိုပ်ထဝ် ရောၚ်။

ဂစိုတ်ဟွံချိုတ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ

ပ္ဍဲအခိၚ် အစာအစွောံ ချူကှ်ေပြကိုဟ် လောကသိဒ္ဓိဂှ် ဒှ်အခိၚ် ဗၟာအဝ သာကတံၚ်ကတဴ ဍုၚ်ဗဂေါရ။ ဟိုတ်နူ ဂကူမန်တအ် ညဳသၟဟ်ဒှ်မွဲ ဒုၚ်ဍဵုဍိက်ဗၟာဟွံမာန်စိ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၂ သၞာံ၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ မွဲမံက်၊ ဗော်ပၠန်ဂတးမန်တအ် ဂစိုတ်ထောံ က္ဍိုပ်ဂရံၚ် နာဲသာအံၚ်ရ။ ပိုၚ်လဝ် ဂကူမန်တအ် ဂွံမွဲဂိတုလပါ် မွဲဂစုန်ကၠဵုတုဲ ဒးချိုတ်အာ နကဵု ကမ်ဗတိုက် ကမ်ပရိုက်ရ။ အခိၚ်ဟွံညိၚ်ဝတ် ကဵု ညိၚ်ဝတ် ပြိုၚ်ပကာန်မံၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ၊ စိုပ်ကၠုၚ်ခေတ် ဨကရာဇ်ပၞာန်ဓဇန်စှ် ဗၟာအံၚ်ဇေယျ။ ဍုၚ်လၟ၊ ဍုၚ်ဗြဴကၟာ ပံက်လဝ်ဒပ် သရာဲပၞာန် ကၠာတဲ ၜိုတ်ထပှ်စှော်ရ။ နူဂှ် ဂၠိုၚ်ကဵုကိုဋ်အသၚ်ဃဲ စှ်ေဗတိုက်ပၠံၚ်ကေတ် တိဍာ်ဍုၚ်မန် အိုတ်အးရ။

လုပ်သဳဂွံ ဍုၚ်ကွာန်မန် မွဲမွဲဒၞာဲတှ်ေ "စံၚ်၊ ဂစိုတ်၊ ပလီု" သ္ပလဝ် စေဝ်ပၞောန် မုက်ပၞာန်ဇၞော်အိုတ်ရ။ ပဲါနူ ပလီုဘာကျာ်ဒှ်တမ်၊ ပလီုဘဝ သၟတ်ဗြဴမန်တအ်၊ သ္ပကောန်ဗြဴ ဗွဲအနိုၚ်အထက်တုဲ ပန်ဗာ်ထပက်ဂစိုတ်ရ။ ဓဇန်လ္တူ ၝက္ဍိုပ်ပရံၚ်ဏအ် ဟွံမဲရ ကဠောတအ်။ ဂစိုတ်ထောံ ခမဳသၚ်မန်၊ ဂကူမန် အနန္တအနန္တံ ချိုတ်အာ စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်နရက်အဝိက်တေံ ဖအိုတ်ရ။ အစာစွောံ ချူခၞံ ပြကိုဟ်လောကသိဒ္ဓိ ဂွံစှ်ထပှ်သၞာံတုဲ၊ သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၃၀၁ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၁၉ သၞာံ၊ ပယျာံဗြဲကဵုဍာ်၊ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊ တ္ၚဲသိုက်၊ က္ဍိုပ်ပရံၚ်အံၚ်ဇေယျ ဇက်လုပ်သဳဂွံ ဍုၚ်ဗဂေါဟံသာဝတဳ (ဖအိုတ် ၉၆ ဍုၚ်) နကဵု ဒပ်ပၞာန်တိုက်၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပလီု ဒှ်ပတေၚ်ချး၊ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ် ကေတ်အရီုဗၚ်ဟွံဂွံရ။ မန်တအ် ဒးဂြိပ်ဒဴ ဍုၚ်သေံ ဇၚ်မာဲ၊ အယုဒ္ဓယ ဂၠိုၚ်ကဵုသၚ်ဃဲရ။

ကျာ်ဇၞော်အစွောံပိုယ်ကဵု ဨကရာဇ်ပၞာန် ဒးဂါန်ဒးဂၠဟ် ဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက် နကဵုပါၚ် ဗွဲမဂံၚ်သကာရ။ နကဵုအသံအဏာဍေံ ရပ်ပြိုက်ကြိုၚ်စုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိဓါတ် ကၟာတ်ထောံစၞစသုၚ် ကဵုဒုၚ်ယျံက်ထောံက္ၜၚ်ရ။ အသံ ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗၟာ စကာဏာ ဗၠာဲသၟိၚ် ကဵုစၟဳစၟတ် ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်ရ။

"ယဝ်ပိုယ်ဗလးတိတ်နူ သ္ၚိစာတ်ဏအ်တုဲ ကလေၚ်ချူလိက်မန်ဏီဟာ? ဟွံချူဟာဂှ် ဒုၚ်ကတိပါၚ်ညိ။ ဂံၚ်ဒုၚ်ကတိပါၚ် ပိုတ်ပိုတ်သကုတ်ဟာ? ကှ်ေဗီုလဵုဟီုရော?"

အစာကဝိမန် စွံလဝ် မုက်မတ်မ္ၚိုဟ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်ကြံၚ် ဂံၚ်ဂံၚ်သကာတုဲ ဟီုပ္တိတ်ဏာ သာ်ဏအ်ရ- "ဟာဲအဒိုဟ်ဂၠိုက်တအ် ဗှ်ေတအ်ဗလးတှ်ေအဲဗလး ဗှ်ေတအ်ဂစိုတ်တှ်ေအဲချိုတ် ဗီုဗှ်ေတအ်ဟီုဂှ် အဲဗက်ဟွံမာန် ချူလိက်မန်ဂှ် ဒဵုကဵုလမျီုအိုတ်ရ။ အဲညးဒုၚ်ကယျံက် ထံက်က္ၜံၚ်ကဵု ဗှ်ေတအ်ဟွံသေၚ်!"

ကလေၚ်အရေဝ် ဗွဲမဂံၚ်သကာ ညးၜါဟွံမွဲတုဲ အိက်ကၟာတ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်စဴအာ လ္ၚောဝ်ပတီ သတ်နရက်ပၠန်ရ။ နနဲသာ်ဝွံ ကြံၚ်ကြံၚ်မွဲကလတ်၊ ၜတ်ၜတ်ဂှ်မွဲန ဘပလစမြဗဟေက် ကဵုဖေက်ဂၟံက် နာနာသာ်ကီုလေဝ် အစာကဝိမန် စိုတ်ဓါတ်ဟွံစှ်ေ ဟွံဖျေံမိဂ္ဂးတုဲ ဗွဲကြဴ ဗလးဗတိတ်ဏာ ကဵုစဴအာရ။

ကောန်ကွး ခမဳသာမဏဳ ဒကာဇၞော်ဍောတ် ဂကူဂမၠိုၚ် မိၚ်ပရိုၚ် အစာဇကုစိုပ်ကၠုၚ်ဘာ၊ ဂွံညာတ်ဂွံဆဵု ဗဵုလ္ၚောဝ်ကြပ်ကြပ်တုဲ မိပ်စိုတ်ကွေံကွေံကီုရ။ ဆဂးဂှ် ၝသတ်နရက်တအ်ဂှ် ဍေံမံၚ်ကလၚ်မံၚ်ပရိုၚ်၊ "ချူလိက်မန် ဂယိုၚ်ပ္တိုန်လမျီုဂကူမန်ဏောၚ်" ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ဖျေံသံကဵု ကုတ်ဗပိုတ်ထောံ လပှော်တဲ၊ ၝောံတဲ သီုပန်တၞုၚ်ရ။ ကာလဂှ် -

"အဲဒုၚ်ကုတ်ရၝတအ်၊ တဲအဲပိုတ်အာသီုၜါကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အဲဟွံပိုတ်၊ ဆီတသိုက်ဓဇူစှ်ေ တော်တော်ဖေါ်ဖေါ် ဟဳဟဳပၠဳပၠဳပၠေတ်ပၠေတ် ဗကေတ်ဗကေတ်ဍာဲဍာဲ ဒၞာဲဏအ်ကီုလေဝ် စိုတ်အဲဟွံချဳဒရိုက်။ ဒဒိုက်တၟာဏအ်အဲဂံၚ်ဒုၚ်၊ ဂွံကၠုၚ်ဝၚ်ဆာန်ဂကူအဲ၊ ဆာန်လိက်ပတ်ဂကူအဲ၊ အဲပူဇဴသွက်ဂကူမန်အဲရောၚ်ဂှ် ၝတအ် သပစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗိုန်ဗိုန်ညိ။"

ဂံၚ်ဒုၚ်ဂစိုတ်လမျီု ဟွံဂိုဟ်ဂြိုဟ်ကွေံကွေံရ အစာကဝိမန်။ လမျီုဒုၚ်ဖအိုတ် သတ်နရက်တအ် ဂစိုတ်ထောံကီုလေဝ် စိုတ်ဂကူကဵု ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဂစိုတ်ဟွံချိုတ်ဟေၚ်ရ။ ကာလဂှ် သတ်နရက်တအ် ကုတ်ထပိုတ် ၝောံတဲၜါတၞုၚ်ကီု လပုဟ်တဲ ပိုတ်ထုတ်အာရ။ ကိစ္စတုဲဂှ် ကလေၚ်စဴလ္ၚောဝ်ပ္တီ သတ်နရက်အဝိက် ပေၚ်အာပၟိက်စိုတ်ဍေံရ။ ကောန်ကွးကဵုဒကာဂမၠိုၚ် ညာတ်ဒဒိုက်ကျာ်ဇၞော် မုက္ခဝါအေဲဇြ နရိုအ်ယာံ ဇွောဝ်ဍာ်ရမတ်တုဲ -

"ယွံကောန်ကွးတအ် ဒကာတအ် လ္ပဒှ်ဒဒိုက်စိုတ်ညိ၊ ချူလိက်ဟွံဂွံကီုလေဝ် ၜိုတ်လၟံက်ပိဏ္ဍာပါတ် ဂွံမံၚ်ဏီရ။" ဆီဇွောဝ်ပေၚ်ကၞီ ဂစာန်ကွဳပူဒက်စုတ်ဂဥုဲတုဲ ပၚ်တဲကလအ်အစာ ဗွဲမသိၚ်သာအိုတ်ရ။

"ကောန်ကွးတအ် အဲကွာ်စၚ်ကြံၚ်တုဲအဲဟီု အဲရံၚ်လိက်တမ်မူလတုဲအဲဟီု ချူကှ်ေဗက်ဏး။"

"ယွံ…ယွံကျာ်ဟီု အဲဍိက်ချူတုဲ ကဵုကျာ်ဇၞော် ဗှ်ပကိတ်ပၠန်ရကျာ်"

ဂွံအခိၚ်ထတ်တိုန်တုဲ အစာစွောံ ကွာ်စၚ်ကြံၚ် ဟွံရံၚ်လိက်ဟီုထ္ၜး သိုက်သိုက်ရ။ တဲညး ရပ်လိက်ဂွံကီုလေဝ် ၝောံတဲကဵုလပုဟ်တဲပိုတ်အာတုဲ ချူလိက်ဟွံဂွံရ။ ချူလိက်တုဲဂှ် အစာကဝိမန် ဗှ်ရံၚ်အိုတ်အိုတ်အးအးရ။ ဒၞာဲယောၚ်ထပ်ပလေဝ် ဒၞာဲလောန်ၜက်အာနုက်ဖျေံ "လောန်တှ်ေဍေက်၊ ဒေက်တှ်ေထပ်" ဗ္ဂပ်ကဵုဂလာန်ဂှ်တုဲ ကလေၚ်ချူခၞံပြကိုဟ် ကၟိုဟ်ကၟိုဟ်ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞာဲဒးပၞုက်ဂှ်ပၞုက် ဒၞာဲဒးလုက်မတ်ဂှ်လုက်၊ ရနုက်ဗပေၚ် ပညာပါရမဳဂကူ ဂယိုၚ်ပ္တိုန်လမျီုဂကူ တၟာဒဵုတၟာကးရသွံ။

ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ဒးဒုၚ်ကုတ် ၝောံတဲ လပုဟ်တဲပိုတ်ထေက် ဒတုံစှ်ေဂတမုက် ကွးညးတအ်ဂှ် - "တဲအဲပိုတ်ဆံၚ်ဍေံ က္ဍိုပ်အဲဟွံပိုတ် အဲဟွံချိုတ်ဏီရ၊ ကုတ်ကအ်ကရေက်ဗုၚ် ဂၠံက်ဂြိုက်ပ္တိတ်ကြုတ်ဟွံသေၚ်ဏီတုဲ လမျီုအဲဟွံအိုတ် မတ်အဲဟွံပၠိုတ်ဏီရ၊ နဲချူဂွံဂှ် အဲချူပၠန်ဏောၚ်!" ဂးတုဲ သတ်နရက်တအ် ဒုၚ်ကျစိုတ်ဓါတ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ကျေဝ်ကျေဝ်ရ။ ညးဆာန်ဍူ သတ်နရက်တအ်ဂှ်တုဲ ဗကန်ဖျန်ဏာ သာ်ဏအ်ရ-

"ကမၠောန်ကမ်ခၞံလဝ် လ္တူခမဳသၚ်မန် ဂကူမန်ဂမၠိုၚ်၊ ညးဗြဲမၞုံကဵုဂၠံဂဝ် ကောန်ၚာ်မဴမံၚ်တှ်ေ သတိက်လဝ်ပ္ဍဲခရေၚ်၊ ညးတၠအာယုက် ဒုဟ်ဒန်ဟွံမွဲ ဂစိုတ်လဝ်၊ စံၚ်ဂစိုတ်လဝ် ကဵုစိၚ်လိုန်ဂစိုတ်လေဝ်၊ ဗွဲဒုဟ်တၟာဒဵုသိန္နရာဇ် ဒါတ်တိဗၠးတှ်ေဗၠးအာရ။ နရက်အဝိက်ဟွံဗၠး ဒးစိန်ဂၠက်ဍာံဍာံဂှ် အဲဆာန်ဍူ တၠဗှ်ေတအ် ကွေံကွေံရောၚ်!" ဂးသာ်ဂှ်တုဲ စဴအာလ္ၚောဝ်ပ္တီ ဨကရာဇ်ပၞာန်ရ။

တင်သရုပ်

"ကပြိုၚ်ချိုတ်သီုနေၚ် ပြေၚ်ချိုတ်သီုဂြၚ်" ၝအဒိုဟ်ကွိုက် ဓဇန်စှ်ဏအ်ရ။ အစာကဝိမန်ပိုယ် ဂလိုၚ်လဵု ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဂလိုၚ်လဵု စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူမန် ဆာန်ဍုၚ်မန်ရောဟီုဂှ် ချပ်ကေတ်ရ ကဠောတအ်။ ပတန်လဝ်သာသနာ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် နကဵု သူရသတ္တိ ဝိသာရဒဗျတ္တိ ကလိဂွံဝၚ်တၟေၚ်တၟဟ် စဵုကဵုကဝ်တဴကဝ်တန်တေံရ။ လပါ် ပရေၚ်သာသနာဂန္ထဓူရ၊ ပရေၚ်ဓဝ်လောကုတ္တဵု မဂ်ဖဵုနိဗ္ဗာန် ဝိပဿနာဓူရ နုက်ဗပေၚ်လဝ် စဵုကဵုစဴသွဝ်တေံရောၚ်။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကြဳဇှ်လွဳပရာ အစာကဝိမန် လောန်စဴအာဗၞတ် ဒဒိုက်ဇကုဂှ်ဟွံရၚ်သ္ၚဳ၊ ဒဒိုက်လိက်ပတ်မန် ဒးဟဳဒးလေၚ် ဒးကၠက်အာဂှ် ဆက်မၠာ်ကျောဝ်ဂၠးဒ္ၚောဝ်ဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုဂမြၚ်ညာဏ်၊ ဂစာန်ချူလဝ် ပြကိုဟ်လိက်ပတ်မန် သွက်ကောန်ဂကူမန်ပိုယ် ပစ္စုပ္ပန်ကဵုအနာဂတ် လၜံၚ်ခ္ဍတ်လဝ် စဵုကဵုလၟုဟ်။ နူသၞာံဂှ် ဒှ်ခမဳ (၁၀၈၀) တေံ စိုပ် (၁၃၆၈) သၞာံ၊ လုကဴပွိုၚ် ၜါကၠံဒ္စာံစှော်သၞာံ အာယုက်ချူကှ်ေခၞံလဝ် ပြကိုဟ်လိက်ပတ်ပိဋကတ်နာနာ။ နူသၞာံဂှ် ဝၚ်ကျာ်ဇၞော်အစာအစွောံ စွံလဝ် ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ သွက်ဂကူမန်ပိုယ်တုဲ ဝိုတ်တၠိၚ်ထောံ ဂုဏ်ညးဟွံခိုဟ်တုဲ၊ ဒးကၠိုဟ် ပရူဒဒှ်လွဳမဇၞော် ကော်ခဴစ ပူဂိုလ်မဂံၚ်သကာ "ခမဳအာဇာနယ် ဟွံမွဲကဵု ၜတ်ကၞာတ်" ကဵုညာတ် သတ္တိဗျတ္တိညးအိုတ်ညိ။

(ချူ- ကျာ်ဇၞော်အစာပါလိတ - ကၟာဝက်)