ချပ်ချပ်သဘာဝ

ချပ်ချပ်သဘာဝ ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေင် ဓရီုကျာ (Dialogue) မချူလဝ် နကဵု အစာချူလိက် ဗဳထဝ်ဗိုတ် တုဲ၊ ဒှ်လိက် မသ္ၚဳဂၠိပ် ပတုပ်ရံင် အကြာ လညာတ် ကြက်သဘာဝ သိပ္ပံ ကေုာံ ဓဝ်ပတေဟ် အခိုက်အလိုက် တမၠာတအ် ရ။ လိက်ဝွံ ဓရီုကျာလဝ် ပရူ ဟိုတ် ဂဂဵုကြေဟ် မဂွံဗြု၊ ကေုာံ လညာတ် ပရူ နရက် မနွံ သၟဝ်တိ မဆက်စပ် ကု ဒြဟတ်ဂမ္တဴ (Geothermal energy) နကဵု မတ် သိပ္ပံ ရ။

ညးမပါလုပ်ဂမၠိုင်

ပ္ဍဲ လိက်ဓရီုကျာဏအ် မၞိဟ်မပါလုပ် အဓိက နွံ (၃) တၠ-

နာဲဂမြၚ် (ညးမစိုန်သကီု လပါ်လညာတ် သိပ္ပံ ကေုာံ ဗစာရဏာ)
မအံက်ဒဴ (ညးမသၟာန်ဇၟာန် ကေုာံ မိက်ဂွံလ္ၚတ်)
မလ္ဂန်ဇြေၚ် (ညးမၞုံကဵု လညာတ် အခိုက်တြေံ)

တင်သရုပ် လညာတ် အဓိက

သဘာဝ ဂဂဵု ကေုာံ လျး: ဂဂဵုတး မဗြု ကေုာံ လျးလလဳ မတၟးဂှ် ဟွံသေင် ကု ဒေဝတဴတအ် မပန်ဗတိုက်ဝေင်ပၞာန် ညးသ္ကအ်၊ ဍေံဒှ် သဘာဝ ဓါတ်ၝောအ် ကေုာံ ဓါတ်ကၟက် မနွံ ပ္ဍဲ အာကာသ တအ် တက်လုက်စုတ် ညးသ္ကအ်တုဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင် ရ။
ပရေင်ဗစာရဏာ (ကလာမသုတ်): ဟွံထေက်ကဵု ဒးပတေဟ် ဂလာန် အခိုက်အလိုက် ဇုဇဗဴလ တြေံ သက်သက်၊ ဒးစကာ ညာဏ် ဗစာရဏာ (အတိုၚ် ကျာ်တြဲ မတွံလဝ် ပ္ဍဲ ကလာမသုတ်) တုဲ ချပ်ပါ်ပဲါ နကဵု ဓဝ်သဘာဝ။
လညာတ် ပရူ နရက်: နရက် မဟီုဂှ် နကဵု လညာတ်သိပ္ပံမ္ဂး ဒှ် ဒေသဗဟဵု လဒေါဝ် ဂၠးတိ (Earth's core) မၞုံကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ သၠုင်အိုတ် (ၜိုတ် ၆၆၀၀ ဒဳဂရဳ သေန်တဳဂရိတ်) ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဍုင်ဇၞော်မောဝ်တအ် စကာဒၟံင် ဒြဟတ်ဂမ္တဴ သၟဝ်တိဏအ် (Geothermal Energy) သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပၟတ်လလဳ ရ။

လိက်ဓရီုကျာ ချပ်ချပ်သဘာဝ

ရမျှာၚ်ကြာတ်ဇိုၚ် ပ္ဍဲက္ဍိုပ်တၞိန်တေံ ဗြုမံၚ်ဖြဴဖြဴ အဲဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ အဲယာပၚ်ပ္တိုန်မုက် ပ္ဍဲသြၚ်တေံတုဲ ဂွံဆဵုကေတ် မအံက်ဒဴ ကဵု မလ္ဂန်ဇြေၚ် ရ။ အတိုၚ်ပြဝေဏဳမန် ဝတ်ကၟုဲအာကၠုၚ်မ္ဂး ဒးဒစးဝေၚ် ဒုၚ်တၠုၚ်တရဴတုဲ နာဲဂမြၚ်မွဲ ကွာ်တိတ်ကၠုၚ် နူခုၚ်ဂ္ဇံတုဲ "ထိစ် (ခိုဟ်) ရဲတံ အဲလေဝ် စၟဳမံၚ်တၟာဂလံရ။ ဂ္ဇံခုၚ် သုၚ်ဍာ် လ္ပညှာစိုတ်ညိ" နာဲဂမြၚ် ကေတ်ပ္တိတ်နၚ် ကေတ်ဗကောၚ်တုဲ ဂ္ဇံစှ်ေခုၚ် ဗဒေဲါဂှ်ရ။

နာဲဂမြၚ်: အဲရံၚ်မုက်မတ်ရဲတံ ဍာတ်ကြိုတ်ကွေံကွေံ။ ရဲတံ ကၠုၚ်နူလဵုရော? မုနွံပၟိက် ကိစ္စရော?

မအံက်ဒဴ: ပိုဲကၠုၚ်အဏံရ၊ မိက်ဂွံထ္ၜးလဴ ဗ္စကဵုနာဲ ကပေါတ်ညိညလေဝ်။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော် ကၠာတေံဟီု ကပေါတ်ဏံ နွံကဵု ၚုဟ်မးကွေံကွေံ၊ မၞိဟ်ကုသဵု အတိက်တေံ ခိုဟ်ဟေၚ် ကလိဂွံရ။

နာဲဂမြၚ်: ခိုဟ်လေဝ်ရဲတံ၊ အရာမွဲမွဲ တၟေၚ်ကီု ဟွံတၟေၚ်ကီု ကၠုၚ်လဴထ္ၜး ကေတ်ကသပ် ညာဏ်ညးသ္ကံဂှ် ဒှ်နဲတၠပညာတံရ။

မလ္ဂန်ဇြေၚ်: ဣဏံနာဲပိုဲ တၟံဂဂဵုတး၊ သုၚ်စောဲဂွံမံၚ် ဇၟာပ်ပ်အရာဏောၚ်။ မာန်ဂျိ မာန်ပၟတ် မာန်လွဟ်၊ ဒှ်ကံလွဟ် သၟိၚ်ဒေဝတဴတံဏောဝ်။

နာဲဂမြၚ်: အဝ်… ဟဂှ်ဟာ… ဒေဝတဴလဵု ဂွံပန်ဖျေံရော အခိၚ်လဵု? ဒေဝတဴတံ မဝေၚ်ပၞာန်ရော? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဒေဝတဴတံ ဗၜူအရက်တုဲ ပန်ဝေၚ်ဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဝေၚ်သဘၚ် ကျာ်စူဠာမဏိတုဲ ပန်ဖျေံဟာ?

မအံက်ဒဴ: ဟဂဵုဟရိၚ်လေဝ်နာဲ၊ ဗြဲဂူတှ်ေ ဍာ်ဍေံဒှ်စဒှ်ရ။

နာဲဂမြၚ်: ဟဂဵုဟရိၚ်ဂှ် ကမ်ဍေံဟွံမွဲပုဟ်နာဲ၊ သဘာဝဓါတ်ဏောဝ်။ မၞးတံဂှ် ဒှ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာကီု ဟွံပတှ်ေဂလာန်ကျာ်တုဲ ဗက်ပတှ်ေမံၚ်ဆဆဵု။ ကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလမသုတ်တေံ "မာအနုဿ ဝေနဂဏှိတ္တိ" (မိၚ်မွဲအဆက်လေဝ် ဍာံရ လ္ပပတှ်ေဏီ)၊ "မာပရမ္ပရာယ ဂဏှိတ္တ" (ပြဝေဏဳ ဇုဇဗဴလ အဆက်ဆက်တြေံလေဝ် ဍာံရ လ္ပပတှ်ေဏီ)၊ "မာပိဋကသမ္ပဒါနေန" (နူပိဋကတ်ဇကု မဖ္ဍောတ်သှ်ဆာဲဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ဍာံရ လ္ပပတှ်ေဏီ)။ ချပ်ပါ်ပဲါ နကဵု ဓဝ်သဘာဝတုဲ ပတှ်ေညိ။ ကျာ်ပိုဲဂှ် ဗီုကဵု ကျာ်တၠညးအကးတေံ ဟွံသေၚ်၊ ညးကဵုပတှ်ေ ဇကုဇကုရောၚ် "အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော"။ ညးဟွံကဵုပတှ်ေညးတၞဟ်ရ၊ ကျာ်တြဲပိုဲဂှ် ဝါဒပစ္စုပ္ပန် ဟေၚ်ဏောဝ်။

ယဝ်ပတှ်ေအတိက်တှ်ေ ဒှ်ပုဗ္ဗေကတဟေတုဒိဋ္ဌိ ဍာံဍာံဏောဝ်၊ ဝါဒအနတ္တ ဟေၚ်ရောၚ် ချပ်ကဵုဒးညိ။ ညးချူလိက်လ္ၚဵုတံဂှ် ဂွိၚ်ဖေက်ညးတၞဟ် ဟွံပတှ်ေဂလာန်ဇကုတုဲ စၠောံဟီုထောံဂလာန်ကျာ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ယဝ်ရဇကု ပတှ်ေမံၚ် အတိုၚ်ညးတၞဟ်ဘ ယဝ်ရဖေက်တှ်ေ ဗှ်ေဒှ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲ ဟွံဇေတ်ဏီရ။

မအံက်ဒဴ: နာဲဟီုဂှ် အဲဂွံတိုန်သတိညိလေဝ် ကပေါတ်ဏံ မုကပေါတ်ဒှ်မာန်ရော?

နာဲဂမြၚ်: ကပေါတ်ဏံ ဒှ်မာန်တှ်ေ လွဟ်ညးကၠာကၠာတေံ ဒှ်မာန် ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ။ နူကၠာမၞိဟ်တံ ဟွံကၠိုဟ်သဘာဝဏီ၊ နူကၠာဟွံတီ ပသဲဏီမ္ဂး သုၚ်စောဲရပ်စ တၟံတံတုဲ ဗက်ဂၠာဲစ သတ်ဂြိုပ်ဂမၠိုၚ်ရ။ လံညိ ပၟတ်ဂြိုပ်တူတုဲ ဓါတ်ဟရိုတ် အကြာဒဵုတံ ဒးပၟတ်တုဲ ဍေံလေၚ် ကလောံမံၚ် ဂွံဆဵုတုဲ ညးတံ ကၠောန်ထောံ ဗီုမုဲတံ ညးဂၠာဲစဖျုန်သတ်ဂြိုပ်တံရ။ ကပေါတ်ညးတံ ပြးမံၚ်စဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂလာန်ကျာ်မ္ဂး (လောကာစိန္တေယျ) လိုက်ဏံ ချပ်ပိုၚ်ခြာ ဟွံမာန်တုဲ ဒှ်အရာချပ်ဟွံသေၚ်ရ။

မအံက်ဒဴ: ဒှ်သာ်ဂှ်တှ်ေ ဟဂဵုတးတံ၊ ဆေဝ်ပဠေဝ်တံ ဗီုလီုဍေံ ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ရော?

နာဲဂမြၚ်: လဂွံကဵုနဲသိပ္ပံ အတိုၚ်ညးတံစမ်ဝတ်ဂွံဂှ်တှ်ေ၊ ပ္ဍဲကဵုအာကာသပိုဲဏံ ဓါတ်နွံမံၚ်ၜါ ညးကော်စ ဓါတ်ၝောံ ကဵု ဓါတ်ကၟက်။ ဓါတ်ၜါဂှ် ဂၠံၚ်ညးကဵုညး တၞဟ်ခြာမံၚ်ညးသ္ကံရ။ မာံလုက်စုက် ညးသ္ကံရ၊ ကာလကျာတက်ကၠုၚ် ထတ်ထတ်မ္ဂး ဍေံတံ ဒးကျာတုဲ လဝိၚ်လုက်ဒးညးသ္ကံ ဗက်ပၟတ်တိတ် ဗြုတဴဟဂှ်ရ။ တိပိုဲဏံဂှ် ဓါတ်ဇြောတ်နွံမံၚ်တုဲ လျးအရံၚ်ပၟတ်ဂှ် ဍေံဇြောတ်ဖျေံနၚ် လပါ်တိဏံ ဟဂှ်ရ။

မလ္ဂန်ဇြေၚ်: နာဲ.. ဆေဝ်ပဠေဝ်တၟးဂွံ မွဲခဏတုဲ ဟေၚ် ပရဵုဟရိၚ်ဂွံဗြုရောၚ်?

နာဲဂမြၚ်: ဇေတ်တ်တေံဂှ် ဍေံဗြုတိုန် မွဲတဲဓဝ် တုပ်ဖ္အိုတ်ရဏောၚ်၊ ဆဂးဂှ် ပရဟ်ရမျှာၚ် ကဵု ပရဟ်လျး တၟေၚ်အာရ။ ဥပမာ- လျးဂှ် ပရဟ်ဍေံ ပ္ဍဲမွဲစက္ကမ္ဂး အာဂွံ ၁၈၆,၀၀၀ တိုၚ်။ ရမျှာၚ်ဂှ် ပရဟ်ဍေံ မွဲစက္ကမ္ဂး ၁,၁၀၀ ပေ ဟေၚ်ရ။ ရံၚ်ကဵု ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဏံတုဲ ဇကုဆဵုလျးဆေဝ်ပဠေဝ် မုစိစက္က ဂွံမိၚ်ဗြုဟဂဵုဟရိုၚ်ရော တော်ရံၚ်ခြာဇမ္ၚောဲဍေံ မာန်ရ။ စပ်ကဵုပရူဏံတုဲ အဲဆက်လဴကဵုပရူ စက်ပၟတ်ညိပၠန်။

ညးခၞံကၠောန်ဗဒှ်ဏံ ညးတေံဟိုတ်တီကၠိုဟ် သာ်ဏံတုဲ ညးတေံကေတ် ဓါတ်ၝောံဓါတ်ကၟက် လ္တူအာကာသတေံတုဲ ညးတေံကၠောန်လဝ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ပတှ်ေမံၚ် ဂလာန်ဇုဇဗဴလ၊ ညးတေံဆေဝ်ပဠေဝ်တံ၊ ဟဂဵုဟရိၚ်တံ ကျာ်ထာဝရပန်တှ်ေ ပိုဲဒးမံၚ်ဒၟံၚ် နကဵုပၟတ်တဝ်ၜံၚ်ဖိုဟ်ဏီရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်ဏံတုဲ အတိုၚ်ဂလာန်တၠပညာတံဟီု "မိက်ဂွံစောန်မ္ဂး ဒးသၠးအစောဲမာန်" ဂှ် ဍာံကွေံကွေံရ။

မလ္ဂန်ဇြေၚ်: အေ၊ ပိုဲကဵုနာဲမၞိဟ်တုပ်ပ်ဖိုဟ်၊ နာဲတီဇဳဂၠံၚ် ပိုဲဒှ်မံၚ် မၞိဟ်သုညဖိုဟ်ဏီ ဂွကဵုနာဲကွေံကွေံရ။

နာဲဂမြၚ်: "ဂွကဵုဖေက်ဂှ် ဍာံဍာံ ဍေံဟွံမွဲ ပ္ဍဲခန္ဓပိုဲ၊ ပိုဲဖန်ဗဒှ်တိုန် ကေတ်တ်ရ" ဏောဝ်။ အရာဏံဂှ် အရာကြိုက်ကဵုဂွ ဟွံသေၚ်၊ အရာကြိုက်ကဵု သံဝေဂရောၚ်။ အဲဂွံတီပရူဇဳဂၠံၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူအဲ သ္ပသ္ကံဒ္ၚောဝ်ကဵုလိက်လၟိုန်တုဲ အဲဗိုတ်ကၠဟ်ကၠေံ အစောဲအတ္တ၊ လညာတ်အိက်နှိၚ်တုဲ အဲသ္ပပဓာန်ကဵု ဂလာန်ကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကလာမသုတ်တေံရောၚ်။

ပိုဲသ္ပရဲကဵုကောန်ၚာ်မ္ဂး ယဝ်ပိုဲကေတ်လေပ်တှ်ေ ပိုဲဂွံကၠေၚ်က္ဍဟ် လ္ညာတ်ကောန်ၚာ်ရ။ ပိုဲသ္ပရဲညးသုၚ်အရက်ရ၊ ပိုဲသ္ပရဲကဵုလိက်မ္ဂး၊ ညံၚ်ရဴပိုဲသ္ပရဲကဵု တၠပညာဂၠးတိရ။ ယဝ်နာဲတံ ဆက်လ္ၚတ်အာလိက်မ္ဂး နာဲတံဒှ်မၞိဟ် စဳကၠးမွဲဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရနာဲတံ ဟွံသ္ပသ္ကံကဵုလိက် ဟွံချပ်ပါ်ပဲါမ္ဂး ညးဟီုနရက်တှ်ေ နရက်ရ၊ ညးဟီုကလော်တှ်ေ ဖေက်ရ။ ညးဟီုဟွံခိုဟ်တှ်ေ ဟွံဂံၚ်ကၠောန်ရ၊ သာ်လဵုဂွံဒုၚ် လောကဓဝ် မာန်ရော။

မအံက်ဒဴ: နူကၠၚ်ဏံ နာဲဟီုပိုဲဂှ် ညးဟီုနရက် နရက်ကီု၊ ညိလေဝ်ဟွံမွဲကဵုဓဝ် ဗစာရဏာတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုရှ်သာရ။ လညာတ်နာဲဝိုတ်တီ နရက်နွံဒၟံၚ် သၟဝ်ဏံကွေံဟာ နရက်ဂှ်နွံကွေံဟာ?

နာဲဂမြၚ်: အေ…… မုပဗီုလဵုယယတံ ဂွံသၟာန်ပရူဏံရော၊ မိက်အာဒၟံၚ်ဟာ? အရာဏံဖန်ဝါတ်ပိက်မံၚ်၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဘာသာ ကဵုဒဒှ်ဍာံ ထုဲမံၚ်ညးသ္ကံလေဝ်။

မအံက်ဒဴ: ဂလာန်နာဲဟီုဏံ ကြိုက်ကဵုဒးချပ်ကွေံကွေံရ။ ပြဟ်ဟ်ဏံ အဲဟွံကၠးစစိုတ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး အရာဏံ ဒှ်အရာဇြိုဟ်ဟ်နက်က်မှ ဂွံတီရှ်သာလေဝ်။

နာဲဂမြၚ်: ကွေံတွဵုလေဝ်၊ အရာဇြိုဟ်ဟ်နက်က်ဂှ် ယဝ်ရကွာ်အာ လ္ပဝိၚ်တှ်ေ ဗၠိုက်စှ်ေဏောဝ်။ အရာဍာဍာဂှ် ဝိၚ်တှ်ေသြိုဟ်ထာတ်မာန်မံၚ် ချပ်ကဵုအး။ ကာလဂှ် ဂွံညာတ်တၟး သွက်မၞးတံဂွံချပ်ပါ်ပဲါ အဲကဵုဏာ တၟာဲတဲညိညလေဝ်။

နရက်ဂှ် နွံဆပ္ဍဲဘာသာပိုဲ သၟးဟွံသေၚ်၊ နွံမံၚ်ဇၟာပ်ဘာသာရ။ ဘာသာနွံတှ်ေ နရက်တံ ဍုၚ်သွဝ်တံ နွံရ။ ပိုဲလေဝ် ဂွံဒှ်ညးဂတာပ်ခေတ်မွဲတှ်ေ ဒးမၠာ်လဝ်မတ် အိုတ်ဂၠးတိမွဲဏောဝ်ဏး။ ဆဂး မၞးတံဂွံကၠိုဟ် အဲဟီုဏံတှ်ေ အစောဲအိက်နှိၚ်တြေံ ဒးကၠဟ်ထောံမွဲခဏဏောဝ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဒးစွံစိုတ် ဗီုမၞိဟ်တၟိတၟိမွဲတုဲ ကလေၚ်ချပ်ပါ်ပဲါလေဝ်။ ဗွဲကိုပ်ကၠာ အဲလဴကဵုပရူနရက် ဘာသာတေံ ဘာသာဏံညိညရ။ နရက်ဍုၚ်သွဝ် ဂကူဘာသာနွံဒၟံၚ် တိဒေသဂံက်ဂံက်တံဂှ်ကဵု နရက်ဂကူဘာသာနွံဒၟံၚ် ပ္ဍဲဒေသကတဴကတဴတံဂှ် ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ရ။ ဆဂးဂှ် ကျာ်ထာဝရ ဗဒှ်လဝ်နရက် သွက်ရဲဖံက်သစ္စကဵုဓဝ်သမ္မာဍေံကီု၊ နရက်မုသလေန်တံကီု နွံမံၚ်တၞဟ်ဟ်ရ။ ဟီုဝိုတ်ဏံတှ်ေ ပါ်ပဲါဒးရဒှ်။

အတိုၚ်အ္စာသိပ္ပံတံ ပါ်ပဲါဂၠာဲစမ်ဝတ် ဆဵုလဝ် ဂၠးတိပိုဲဏံဂှ် နွံပိထပ်။ ထပ်တိဂှ်နွံၜိုတ် ၂၀၀ တိုၚ်၊ သၟဝ်တိဂှ် ထပ်သတ္တုအရိုၚ် နွံၜိုတ် ၃၀ တိုၚ်၊ သၟဝ်ဂှ်ပၠန် ထပ်ဍာ်သတ္တု ၜိုတ် ၂၀၀၀ တိုၚ်ပၠန်၊ ဗဟဵုလဒေါဝ်အိုတ်ၜါတ် ၄၀၀၀ တိုၚ် ဟီုလဝ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုသ္ကုတ်ဗဟဵု လဒေါဝ်ဂှ် ကတဴနူဂၠး သၟိၚ်တ္ၚဲၜိုတ် ၁၀၀၀ ဇြေန်ဒဳဂြုက် (စင်တီဂရိတ်) နွံရ။ အပ္ဍဲဗဟဵု ဒၞာဲခဍန်ဂၠးတိဂှ် ၆၆၀၀ ဇြေန်ဒဳဂြုက် နွံရ။ ၜိုတ်လဵု ပယျာံက္ညၚ် ကတဴအိုတ်သၟုဟ် ကတဴဒဳဂရဳနွံ ၄၀ စၚ်ဒဳဂြုက် (၁၀၄ ဖာရၚ်ဟာ်) ဟီုတှ်ေ ပိုဲကေတ်ပဠောံဟွံမာန်ရ။ ဒဳဂရဳ ၆၆၀၀ ဇြေန်ဒဳဂြုက်တှ်ေ ဗီုလဵုဂွံမံၚ်ရော၊ စှ်ေပတေၚ်အိုတ်ရဒှ်။

ဣဏံဂှ်ဒှ် နရက်ရဟီုတှ်ေ ဟွံဗၠေတ်ရ။ ခယျလၟုဟ် အ္စာသိပ္ပံတံ ၜံက်ဖျေံသၟဝ်တိ ဟယိုဟ်ၜိုတ် ပိလက်ပေတုဲ ကေတ်ပ္တိုန်ဒြဟတ်ဂမ္တဴ သၟဝ်တိဂှ်တုဲ ပရေအ်ကဵုဓါတ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲဒေသဂံက်ဂံက်တံဂှ်ရ။ ဆဂှ်သၟးဟွံက သၟုဟ်ဂမ္တဴ ဒြဟတ်ပၟတ်ဓါတ်တုဲ သုၚ်စောဲမံၚ်ရ။ ဒေသၜိုတ်ဂံက် သ္ကုတ်သၟဝ် ကျာ်တ္ကအ် အာဲသလာန် (Iceland) ဂှ် သ္ၚိ ၅၀ က္ဍိုပ်ကၠံ- သုၚ်စောဲကေတ်မံၚ် ဒြဟတ်ဂမ္တဴသၟဝ်တိရ။ ဍုင်အဳတလဳဂှ် ၅၀ က္ဍိုပ်ကၠံ သုၚ်စောဲမံၚ် ပၟတ်ဒြဟတ်ဂမ္တဴတိဏံရ။ ဍုၚ်မပ္တံ အမေရိကာန်၊ ဂျပါန်၊ ဖိလိပ်ပိန်၊ မက်သဳကဝ်၊ နဳကာရာဂွာ၊ နယူးဇြဳလာန် တံဂှ်- လေဝ် သုၚ်စောဲမံၚ် ရုၚ်စက်ဂှ်ကီုရ။ လ္တူဂၠးတိဏံ ၁၄၂ ဍုၚ် ပ္တိတ်မံၚ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဒြဟတ်ဂမ္တဴသၟဝ်တိတေံဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။ စၚ်ခဗဲါ ကဵုပၟတ်နရက်တုဲ သုၚ်စောဲမံၚ် ဖဵုသွက်သတ်တံ ဟီုမာန်ရ၊ ကှ်ေ-ကှ်ေ အဲလဴၜိုတ်ဏံတှ်ေ ချပ်ပါ်ပဲါဒးရ။

မအံက်ဒဴ: နာဲလဴကဵု စိစိစောန်ဗီုဏံဂှ် ပိုဲအမ်သဝ်စိုတ်ကွေံကွေံရ၊ တၚ်ဂုဏ်ဗွဲမလောန်ရ။ ပိုဲလေဝ် ညံၚ်ကဵုညးတၠိၚ်ဂြိုပ် ပ္ဍဲကာလဗ္တံကီု ဘိၚ်ဘၚ်မံၚ်ရ။ နာဲလဴတုဲ ညံၚ်ကဵုလျးသၟိၚ်တ္ၚဲ မမံက်တိုန်ကီု ဂွံတီကေတ် ဒိုဟ်ဗၟံက်ပလိုတ်ရ။

နာဲဂမြၚ်: အဲလေဝ် ဂွံဓရီုတက်ကျာ ကုနာဲ အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ် မၞုံကဵုၚုဟ်မးဗီုဗီုဏံဂှ် မိပ်စိုတ်ကွေံကွေံရ။ တ္ၚဲဏံတှ်ေ ၜိုတ်ဏံမ္ဂး စိုတ်ပြေရဒှ်၊ လက္ကတှ်ေ မုမိက်ဂွံတီ ကၠုၚ်သၟာန်ပၠန်ညိ။

(ချူ - ဗဳထဝ်ဗိုတ်)

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်