ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ

ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်

အဲဂှ် မဒှ်ကောန်မန်မွဲရ။ မိအဲ ကဵု အပါအဲ သီုၜါတၠဂှ် ဟိုတ်နူကၠိဂွံလဝ် အာဲကၟာဲ နူမိမညးတအ် သီုၜါလပါ်တုဲ ဒှ်ညးတၠတိဗ္ၚ၊ တၠစက်ဗုတ်သ္ၚု မွဲမကီုရ။ အဲဂွံအခေါၚ်မၚ်ဘာအလဵုအသဳ၊ အံၚ်ဇၞးကေတ် တန်ဒဿမ နဘာကွာန်တုဲ ဂွံအခေါၚ်တိုန်ဘာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်မတ်မလီုရ။ အဲဂှ် လေပ်စလိက်ညိည၊ ဗ္ဒါဲကဵုပိုန်ဒြပ်မိမတုဲ စိုတ်သၠုၚ်လောန်။ ၜိုန်ဒှ် ကောန်မန်၊ မံၚ်ဘာကွာန်မန်၊ စသုၚ်ပုၚ်သွမန် ကီုလေဝ် ဟွံဟီုအရေဝ်မန်၊ ဟွံဗှ်လိက်မန်၊ ဟွံသုၚ်စောဲ ယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန် လးလးဂှ် ပ္ဍဲဂၠမ်စိုတ် ယောၚ်ညံၚ် "ညး" ဗက်ရံၚ်သ္ၚိမံၚ် နကဵုမတ်ကရုဏာ ဏောၚ်ထေၚ်။

စိုပ်တက္ကသိုလ်ဗက် ဆဵုဂဗစုတ် "ညး" ပၠန်ရ။ အဲပၠောပ်လဝ်စိုတ်ဂှ် စိုပ်ဘာတက္ကသိုလ်မ္ဂး ဂကူဟွံဒးရုဲ၊ ဂွံဂၠာဲမိတ်ဒါန်၊ ဂွံဆဵုပြဲဇွာဂၠိုၚ်ဏောၚ်၊ ဂွံအဆပူဂဵု ကၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဏောၚ်၊ ပံၚ်ကဵုဂကူသ္အာၚ်တုဲ ဂွံနဲကဲပတိတ်ပရဲ လ္တူညးကောန်ကွာန်ဏောၚ်၊ ဍေန်လိက်ဗှ်လိက်ညိညတုဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်လိက် ကဆံၚ်သၠုၚ်သၠုၚ်ဂှ် ထပက်လာဘ်ဗဇဴကဵု ညးတၠအဝဵု စပ်ကဵုပရေၚ်ပညာဏောၚ်... ရန်တၟံအဲဂှ် ဆၜိုတ်ဏအ်ညိကွေံ။ လၟုဟ် ဟွံမိက်ဆဵုရ၊ ပဲါကၠုၚ်နူကွာန် စိုပ်ဌာန်ဍုၚ်ဇၞော် ဂဗစုတ် "ညး" ပၠန်သွံ။

ဍောၚ်ကွေံရဏး... "ညး" ဗက်စန်ဒက်မံၚ် ကွးဘာမန် မတိုန်မံၚ်တက္ကသိုလ် သွက်ဂွံဗတောန်အရေဝ်မန်၊ လိက်မန်ရ။ သွက်ဂွံပတိတ်လိက်ကၞပ် စပ်ကဵုပရေၚ်ဂကူ ညံင်ဂွံဇၞော်မောဝ်ရ။ "ညး" ဗက်စရင်ဇာတိဍုၚ်ကွာန်တုဲ ဒဒှ်ရ အဲလေဝ် ကောန်မန်မွဲကီုဂှ် "ညး" တီစုတ်ရ။ အပါအဲဂှ် စပ်ကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဒက်မိတ်ပရဲ ကဵုဂကူမပ္တံကြုက်၊ ဂလာတအ်ဂၠိုၚ်၊ ပ္ဍဲသ္ၚိလေဝ် ဟွံဟီုအရေဝ်မန်တုဲ အလုံမွဲသ္ၚိပိုဲ ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ဂှ် လအ်မံၚ်ကွေံကွေံရ။ အဲလေဝ် အထေၚ်ဇၞော်ကဵု အရေဝ်ဂကူသ္အာၚ်တုဲ နူဒစိတ်တန်တေံ ဟွံဟီုကၠုၚ်လဝ် အရေဝ်မန်။ လၟုဟ်မှ ဗီုလဵုဂွံပံၚ်ကဵု "ညး" မာန်မံၚ်ဏီရော။

"ညး" ဖအောဝ်အဲကဵုတိုန် တန်ဟီုအရေဝ်မန်၊ အဲပါဲဟွံဒဴ ဟွံလောဲ၊ ဒးတိုန် တန်ဟီုအရေဝ်မန် အကြာကွးဘာကြုက်၊ ဂလာတအ်ရ။ မွဲလှ်ေပၠန် "ညး" ထဴကဵုတိုန် တန်ဗ္တောန်လိက်မန်ပၠန်ရ၊ ပဲါဂၠံၚ်ကွိုက် ဒးဂၠံၚ်ကေတ်၊ ပဲါဂၠံၚ်ကေက် ဒးဂၠံၚ်ကွိုတ်ရသွံ။ ရန်ကဵုဂကူ ကရေၚ်၊ ချေၚ် အဟိန်ဍေံတအ် တိုန်လိက်ဘာတက္ကသိုလ် ပရေၚ်ဂကူညးကဵုညး ဍေံတအ်လုပ်ကၠောန် သီုစိုတ်မိပ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုတုဲ ချပ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ သီုကဵုစိုတ်စေတနာ ဟွံမဲလးလး ဒးကလၚ်စဂလာန် "ညး" ပၠတရဴတုဲ၊ အဲဂွံအခေါၚ်တိုန်စၚ် သ္ဘၚ်တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်၊ ဂွံအခေါၚ်လှ်ေဒယှ်ေ လ္တူစၚ်သၠုၚ် တ္ၚဲကၟိန်ဍုၚ်၊ ဂွံအခေါၚ်တိုန်စၚ် တ္ၚဲတွဵုရးမန် ဍုၚ်မန်။ လ္ၚတ်လိက်ဝၚ်မန်လေဝ် လေပ်ကၠုၚ်၊ နူအာဒိကိုပ်ကၠာတေံဟေၚ် ဒဒှ်ရ ဂကူမန် နွံကၠုၚ်ကဵု တိဍာ်နန်ထဝ်၊ ဂွံကၠုၚ်လိက်ပတ် သာသနာ ကၠာအိုတ်ဂှ်လေဝ် ဂွံတီကၠုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂုဏ် "ညး" ဏောၚ်။

လၟုဟ် ဂွံတဆိပ်ကြာသိပ္ပံ ဒှ်ကွးအံၚ်ပညာတက္ကသဵုတုဲ ကလေၚ်စဴကွာန်။ ကာလအပါသၟာန် နကဵုအရေဝ်ဂကူလဵု ဂွံသွဟ်ကြိုက်ရော။ အဲဗ္တောန် နကဵုပညာတက္ကသဵုဂှ် သွက်ပတိတ်ပရဲ လ္တူကောန်ကွာန်၊ သွက်မိမကောဒေံအဲ မွဲသ္ၚိဓဝ် ဂွံစသုၚ်ဖဲလဲရဟာ၊ သွက်မန်ဂွံဇၞော်မောဝ် အဲလေဝ် တာလျိုၚ် မၚ်မွဲဂကူ နွံမံၚ်ဏောၚ်လေဝ်။

မွဲအခိၚ်တေံ "ညး" ပၠတရဴဟွံမဲ အဲတၠိၚ်ပရေၚ်ဂကူလဝ် ကဵုဒှ်ကၠာရ။ လၟုဟ် ဟိုတ်နူ “ညး" ပၠတရဴခိုဟ် အဲကၠိုဟ်တိုန်ဣယျ။ လ္တူနူအာဲမိမအဲ ပြးမံၚ်မွဲကၠအ်၊ အာဲကၟာဲမန် ပြးမံၚ်ပေၚ်တိဂှ် ၜိုတ်အစောန်အဲနွံ အဲဒးမၚ်မွဲကီုဏောၚ်။ ကာလစၟဳစၟတ်ရံၚ်မှ ဒၞဲါကောန်ဂကူမန်နွံ ရဲ “ညး" နွံမံၚ် သီုဖအိုတ်ဏောၚ်ဟေအ်။ “ညး" ကဵု “ရဲညး" ဂှ် ဒေသရတၟေၚ် ရန်တၟံတိုၚ်ပ္ကဴ တုပ်ဟေၚ်ဏောၚ်။

ဝၚ်ပရေံညံၚ်ဟွံဂွံဒးဒုၚ်ချိုတ် “ညး" ဘိုၚ်ဖတိုက်ဖအောဝ် ထ္ၜးလဝ်ကဵုဂၠံၚ်၊ အဲဂွံဒှ်ကၠုၚ် ယေန်သၞာၚ်မန် နွံကဵုမ္ၚဵု “ညး" ဏောၚ် လဟဵုပလေဝ်လဝ်၊ အဲအပ်လမျီုတုဲ ပံၚ်အာကဵု “ညး” ဏောၚ်။ “ညး” ဂှ် ညးဂှ်ရော၊ “ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်” ရောၚ်။

(ချူ- တၠဂုဏ်ပဏ္ဍိတ - ကၟာဝက်)