တ္ၚဲ

တ္ၚဲ
ဗီုပြင် ဂၠးတိ ဂေတ်ဒၟံင် မကလိဂွံ ပရေင်လျးတ္ၚဲ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ
သင်္ကေတ	d
ဗၜတ်သဇိုင်	၈၆,၄၀၀ စက္က

မွဲတ္ၚဲ (အၚ်္ဂလိက်: Day) ဂှ် ဒှ်လလအ်အခိင် ဗွဲသၟဟ် ဂၠးတိပိုဲ ဂေတ်ဂွံ မွဲဗဂေတ် ပ္ဍဲကဵု ရိ (Axis) ဍေဟ်ရ။ နကဵု လညာတ် ပရေင်လျးတ္ၚဲမ္ဂး မဒှ်အခိင်ကာလ အကြာ နူတ္ၚဲမစတိုန် ကဵု တ္ၚဲမစတိုန် တၟိမွဲပၠန် (မဒှ်အခိင် မွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ) ဂှ် ညးကော်စ မွဲတ္ၚဲ ရ။

သၞောတ်ဗၜတ် အခိင်ကာလ

လလအ်အခိင် ပွိုင်မွဲတ္ၚဲဂှ် ညးပိုင်ခြာဖျေဟ်လဝ် နကဵု လလအ်အခိင် နကဵု "စက္က" အတိုင် သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိ မကော်ဂး (SI base unit) ရ။ နကဵု သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိမ္ဂး ညးရိုဟ်စ-

• ၆၀ စက္က မ္ဂး ဒှ် မွဲ မိနေတ်
• ၆၀ မိနေတ် မ္ဂး ဒှ် မွဲ နာဍဳ
• ၂၄ နာဍဳ မ္ဂး ဒှ် မွဲတ္ၚဲ

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သီုဖအိုတ် နွံ ၁,၄၄၀ မိနေတ် ကေုာံ ၈၆,၄၀၀ စက္က ရ။

ပရေင်နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ကြက္ကဒိန်

တ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲရိဇကုဂှ် ဂေတ်ဒၟံင်တုဲ ဂေတ်အာဒၟံင် ကုသၟိင်တ္ၚဲ တုဲ အခိင်ကာလ တိမဂေတ်ဂွံ သၟိင်တ္ၚဲ မွဲဗဂေတ်ဂှ် ညးကော်စ မွဲသၞာံ ရ။ အတိုင်ကြက္ကဒိန်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ်-

• သၞာံဓမ္မတာ (Common year) မ္ဂး နွံ ၃၆၅ တ္ၚဲ
• သၞာံထပ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞာံဝှ်ထပ် (Leap year) မ္ဂး နွံ ၃၆၆ တ္ၚဲ ရ။

နိရုတ္တိ ကေုာံ ဝင်

လိက်မန်တြေံ ညးချူစ "တ္ၚေယ်" တုဲ နူဂှ် ပြံင်လှာဲဒှ်အာ "တ္ၚယ်" ကေုာံ "တ္ၚဲ" ရ။

ယၟုတ္ၚဲ နကဵုဘာသာဗၟာ ဥပမာ - "တနင်္ဂနွေး" (တ္ၚဲအဒိုတ်) ကေုာံ "တနင်္လာ" (တ္ၚဲစန်) ၜါဝွံ မအရေဝ် "တနင်" ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် "တ္ၚယ်" ဝွံရ။

တ္ၚဲ (၇) သတ္တဟ

ညးပိုင်ခြာလဝ် တ္ၚဲနွံ (၇) တ္ၚဲမ္ဂး ဒှ် မွဲသတ္တဟ (မွဲအာဒိုတ်) ရ။ ယၟုတ္ၚဲ (၇) ဗီုမန်ဂှ် ကေတ်လွဳစလဝ် နူ အိန္ဒိယ/ဟိန္ဒူတုဲ၊ နူကဵု လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန် (ဍုင်ဗုကာံ) ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် တမ်မူလ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-

ယၟုတ္ၚဲ (၇) ကေုာံ တမ်မူလ မန်တြေံ

ယၟုတ္ၚဲ (မန်လၟုဟ်)	တမ်မူလ (လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန်)	ဘာသာအင်္ဂလိက် (English)
အဒိုတ်	အာဒိတ္တဝါရ်	Sunday
စန်	စန္ဒြဝါရ်	Monday
အၚာ	အင်္ကာရ	Tuesday
ဗုဒ္ဓဝါ	ဗုဒ္ဓဝါရ်	Wednesday
ဗြဴဗ္တိ	ဗြဟသ္ပတိဝါရ်	Thursday
သိုက်	သုကြဝါရ်	Friday
သ္ၚိသဝ်	သၞိသ္စရ်ဝါရ်	Saturday

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

• အခိင်
• သတ္တဟ
• ကြက္ကဒိန်