နဲသဵု၊ ဒံက်တာ
| Dr.MinNweSoe.png ဗီုရုပ် ဒံက်တာမာံနဲသဵု (နူသၞာံ ၂၀၂၀) | |
| သၞောဝ်ကဵုဂုဏ် | အစာသဝ်၊ သၟာကောန်ဂကူ |
|---|---|
| ယၟုတၞဟ် | မာံထောန်ရဳ (ယၟုကတဵုဒှ်) |
| တာလျိုင် | ဝန်ဇၞော်ဌာနဖန်ဇန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (၂၀၁၁–၂၀၁၆) |
| စမြိုင် ၁ | ၂၀၁၁ – ၂၀၁၆ |
| တာလျိုင် ၂ | ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် (တြေံ) |
| စမြိုင် ၂ | ၂၀၀၉ – ၂၀၁၉ |
| တာလျိုင် ၃ | ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် |
| စမြိုင် ၃ | ၂၀၁၉ – ၁၄ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၂၀ |
| ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် | ဗော်ညဳသၟဟ်မန် |
| စၟတ်တ္ၚဲမကတဵုဒှ် | ၂ မေ၊ ၁၉၄၈ |
| ဒတန်မကတဵုဒှ် | ကွာန်တဵုဂူ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် |
| စၟတ်တ္ၚဲမစုတိ | ၁၄ သေပ်တေမ်ဗါ၊ ၂၀၂၀ (အာယုက် ၇၂) |
| ဒတန်မစုတိ | ကွာန်ဝင်ဒုန်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် |
| ဟိုတ်မစုတိ | ယဲအာယုက်ဇၞော် |
| ဒတန်ဒစှ်ေဇွ | သုသာန် ကွာန်ဝင်ဒုန် |
| ဂကူဍုင် | ကောန်ဍုင်ဗၟာ |
| ဂကူ | မန် |
| ဘာတက္ကသိုလ် | တက္ကသိုလ်ဂဥုဲ (၁) ကေုာံ (၂)၊ ဍုင်လ္ဂုင် |
| ကမၠောန် | အစာဂဥုဲ၊ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် |
| ပရဝ်ဖဂှေန် | အစာဂဥုဲ |
| ပရေင်ပတှ်ေဘာသာ | ဗုဒ္ဓဘာသာ |
အ္စာသဝ် ဒံက်တာမာံနဲသဵု (ဗၟာ: ဒေါက်တာမင်းနွယ်စိုး) (၁၉၄၈-၂၀၂၀) ဝွံ ဒှ်ဒံက်တာအစာဂဥုဲ၊ အစာချူလိက် (ဗွဲတၟေင် လိက်ဝင်) ကေုာံ ညးမဂိုတ်ဂစာန် သွက်ဂကူမန် သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်မွဲတၠ နူဘဝသၟတ် စဵုကုလအိတ်အာယုက်ရ။ ဒံက်တာမာံနဲသဵုဂှ် ယၟုမြဟ်တဴ ပ္ဍဲအရာမချူလိက်ဝင် မဆေင်ကုမန် ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာတုဲ လိက်ကၞပ်ဝင်မန် နဘာသာဗၟာ၊ ဘာသာမန်ဂှ် ချူခၞံလဝ်ရ။ ပ္ဍဲလပါ်ယေန်သၞာင်၊ လိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ် နူဘဝကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်တုဲ ပ္ဍဲကမၠောန်ဗမံက်ရုပ်ရဴကယျိုင်ကယျဝ်မန် ခေတ်တၟိဂှ် ပါလုပ်လဝ် ဒၞာဲမၞိဟ်အဓိကရ။
ပ္ဍဲကမၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂှ် ဗွဲမပြာကတ် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲပ္ၚံက်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကြဴနူသၞောဝ်လဒက်ပတန်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၀၈၊ ကာလမဒက်ပတန် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန်ဂှ် နဒဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာ ကေတ်လဝ်တာလျိုင်တုဲ မဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ်အမာတ်စၠတ်ဓဝ်တွဵုရးဍုင်မန် နူပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် (သမၠုင်ကျာ) တုဲ သီုဂွံခပတိုန်လဝ် နဒဒှ် ဝန်ဇၞော် ဌာနဖန်ဇန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ (၂၀၁၁-၂၀၁၆) ရ။[၁]
ပထမအဝဲ ကေုာံ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစာသဝ် ဒံက်တာမာံနဲသဵု (ယၟုသၟတ် မာံထောန်ယျဳ/ထွန်းရီ) ဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၊ ၁၉၄၈ မဒှ်ကောန် နာဲယှိုယ်၊ မိစဴဗု ဇာတိကွာန်တဵုဂူ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ညးဂွံအံင်ကေတ် ဘာတန်သမၠုင် ပ္ဍဲဘာတန်သမၠုင် (၁) ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ တိုန်တက္ကသိုလ်ဂဥုဲ (၁) ကေုာံ (၂) ကလိဂွံတဆိပ်ကြာမဟိမုအစာသဝ်ဒံက်တာ (M.B.B.S) တုဲ နူဂှ် ဆက်တိုန် တန်ဒဳပလိုမာ အုပ်ဓုပ်ရုင်ဂဥုဲတုဲ ကလိဂွံတဆိပ်ကြာ D.H.A ရ။ တုဲပၠန် အာတိုန်ဘာပညာဂဥုဲ ပ္ဍဲဍုင်အေဿရေ မဆေင်ကုယဲအေတ် (AIDS) ရ။[၂][၁]
ပေါင်မသၟိင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစာသဝ်ဒံက်တာမာံနဲသဵု ကလိဂွံတဆိပ်ကြာအစာသဝ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ကမၠောန် နဒဒှ်ပေါင်မသၟိင် ပ္ဍဲဌာနပရေင်ထတ်ယုက်ညးဍုင်ကွာန်ဂှ် လုပ်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲဒေသနာနာရ။ တာလျိုင်လက်ကရဴအိုတ်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ် သကိုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဌာနပရေင်ထတ်ယုက် တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ (ကယားပြည်နယ် ကျန်းမာရေးဌာန ဦးစီးမှူး) တုဲ စပေန်ဇြေန် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန်ပေါင်မသၟိင်ရ။[၂][၁]
ပရေင်ကောန်ဂကူမန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲအခိင်မာံနဲသဵု မဒှ်ဘဝကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ပါလုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲပရေင်ကမၠောန်ယေန်သၞာင် ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဗွဲကတိုင်ကၟဟ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နကုကွးဘာတက္ကသိုလ် ပအဓိကတုဲ ချပ်ဂၞန်ဂၠိုက်ဂၠာဲ ကယျိုင်ကယျဝ် မဂွံစၟတ်သမ္တီ ကယျိုင်မန်ဂှ် မာံနဲသဵု ချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲအဓိက ကရောမ်ကွးဘာတၞဟ် ဗီုကဵု ဒံက်တာအံင်မဵု၊ နာဲမိုင်တဝ်တအ်ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲအခိင်ကညင် ဘာကၟာတ် ညံင်ကွးဘာတအ် ဂွံအာဗတောန်လိက်မန် ကုညးကောန်ၚာ်သၟတ်မန် ပ္ဍဲဒေသနာနာဂှ်လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲ နဒဒှ်ညးမဒက်ပ္တန်ကီုရ။
ပ္ဍဲကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် လ္ဂုင်ဂှ် နဒဒှ်သကိုပ်စန်ဒက်မွဲတၠ၊ ပ္ဍဲဂကောံတြးပတိတ် မဂ္ဂဇြေန်မန် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်ဂှ် နဒဒှ်ညးအုပ်နာနာ၊ ၁၉၇၂-၇၃ ကမ္မတဳပတိတ် ပက္ခဒိန်ဂှ် နဒဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာရ။ ပ္ဍဲဂကောံဗမံက်ပတိုန် ကယျိုင်ကယျဝ်မန်ဂှ် နဒဒှ်ညးတာလျိုင်ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ညံင်ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ပ္ဍဲရးလ္ဂုင်၊ ဗဂေါ ကေုာံ မတ်မလီု ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ပါလုပ်ကၠုင် နဒဒှ်မၞိဟ်စန်ဒက်မွဲတၠကီုရ။ တုဲပၠန် ကေင်ကေတ်လဝ်တာလျိုင် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဍုင်မတ်မလီု၊ ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် (ဍုင်မတ်မလီု) ဂှ်လေဝ် ကေင်ကေတ်လဝ်တာလျိုင် နဒဒှ်ဥက္ကဌမွဲတၠကီုရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံမဆေင်ကုလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်တၞဟ်တအ်လေဝ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် ပ္ဍဲတာလျိုင်အဓိက ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ။[၂][၁]
ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ နူစသၞောဝ်ပတန်ဍုင် ၂၀၀၈ မဒှ်အာဒတန်တုဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် ပ္ၚံက်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပြံင်လှာဲအာရ။ နကုလညာတ်မ္ဂး အခေါင်သွက်ဂကူမန် အပ္ဍဲသၞောဝ် ညံင်သ္ဂောအ်ကလိဂွံမာန် သ္ဒးဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်မွဲဂှ် ညးပါလုပ် နဒဒှ်မၞိဟ်အဓိက သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် တုဲ ပ္ဍဲဗော်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာရ။ ကာလဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ဂမၠိုင် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ပ္ဍဲဗော်ဝွံလေဝ် ဆက်ယိုက်လဝ် နဒဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာ စဵုလအိတ်လမျီုရ။[၂]
ပ္ဍဲသဘင်မာဲ ၂၀၁၀ ဂှ် ညးဒုင်ရုဲမာဲ သွက်စၠတ်ဓဝ်တွဵုရးဍုင်မန် နူပွိုင်ဆန္ဒမာဲ(၂) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ်အမာတ်စၠတ်ဓဝ်တွဵုရးမွဲတၠရ။ တုဲဂှ် ဂွံဒုင်ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံအလဵုအသဳတုဲ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဝန်ဇၞော်ဌာနဖန်ဇန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (စီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဝန်ကြီးဌာန) နူသၞာံ ၂၀၁၁ စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၆ ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ သီုဂွံယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် ညးတာလျိုင်မဆေင်ကုဂကူမန် (မွန်တိုင်းရင်းသားရေးရာတာဝန်ခံ) ကီုရ။
နကုတာလျိုင်ဏအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင်သုတေသနမန် (မွန်မှုသုတေသနစာတမ်းဖတ်ပွဲ)၊ စၠတ်ဓဝ်တွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ပံင်ကောံတုဲ ကၠောန်သဘင်ဗွဟ်လိက်စံင်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ပ္ဍဲသဘင်ပြိုင်ပကာန်လှ်ေ၊ ဒယှ်ေ၊ တိင်တိုက်ဂှ် နကုသဘင်ပြိုင်ပကာန်လှ်ေ၊ ဒယှ်ေ၊ တိင်တိုက်ကောန်ဂကူမန် အခိုက်မန်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင်ကီုရ။ စပ်ကုပရေင်လိက်မန် ညံင်ဂွံဒှ်ဗတောန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳဂှ်လေဝ် ဂစာန်တုဲ ကလိဂွံကၠုင်၊ တုဲပၠန် ကဵုတန်ဗတောန် ကုအစာဘာဂမၠိုင်ကီုရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအခိင်ညးမကေတ်လဝ်တာလျိုင်ဂှ် လိက်ပရိုင်အလဵုအသဳ နကုလိက်ပရိုင်ကောန်ဍုင်အရင် နဘာသာမန်၊ ဘာသာကရေင်၊ ဘာသာပအိုဝ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဇၟာပ်သတ္တဟ တက််ပ္တိုန်မာန်ကၠုင်ကီုရ။ နသြန်ဘဏ္ဍာတွဵုရးဂှ် သီုဂွံစၜံက်ခါဲ ဍုင်တြေံသုဝဏ္ဏဘုမ္မိကီုရ။[၂]
ကၞောတ်ဘဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစာသဝ်ဒံက်တာမာံနဲသဵုဝွံ ပ္ဍဲအခိင်မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် ညးအုပ်နာနာ ပ္ဍဲဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၄ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၂၀ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ဝ၇:၄၀ ဂှ် ၜးအတ္တဘဴ စုတိအာ နယဲအာယုက်ဇၞော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး မနွံပ္ဍဲကွာန်ဝင်ဒုန်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်တုဲ တ္ၚဲယး ၁၅ သေတ်တေမ်ပါ ၂၀၂၀ ဂှ် ဖျေဟ်ကမ္မဌာန် စံင်ဇွ ပ္ဍဲသုသာန် ကွာန်ဝင်ဒုန်ရ။ အခိင်ညးမစုတိဂှ် ညးကလိဂွံအာယုက် ၇၂ သၞာံ။
ကဗျဗၞုဟ်ဂုဏ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သရာဲပ္တန်အခေါင် သရာဲပ္တန်ဍုင် (ဝါ) ဒံက်တာမေန်နွေဝ်သိုဝ် ကော် သဝ်ဝန်နဲသိုဝ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မွဲဒးကေတ်ဒၞါဲ ၜါကၟါဲပ္တိုန်မံင် ပိကေဝ်ပၠံင်ချိင်
ပန် ပန်အမိင် မိင်ကၠုင်နူဍောတ် ဇွိတ်သ္ပေါတ်ဝေင်ကၠုင်
တတ်သြုင်နာဍဳ ချဳသက္ကရာဇ် ညာတ်ဂၠံင်ရေင်တၠုင်
ကွတ်ပညာစုင် ဒုင်တၠုင်လ္ဂါံချပ် ဟွံခၠပ်ကေတ်အသိင် ,,!
တာလျိုင်ပ္ဍဲဒၞါဲ ဟွံဂံင်ဂၠါဲဆေဝ် ကေဝ်ချိင်ပၠုပ်ပွန်
မန်ဂွံတန်ကြန် ဂွံဖန်ဍိုန်ၜတ် ပ္ကတ်ပ္ကေင်ဒက်ပ္တန်
ပ္တန်ပ္ဍဲလိက်ပတ် ဂွံပြာကတ်လှဲ ဂၠါဲနဲဆန်ၜန်
ဇၟာပ်ဌါနစန် မန်ဖန်သွက်မန် မန်ဆာဲဨကန်...!
ပ္တန်ညးကေက်သ္ကာ ပ္တန်ပညာပြဲ ပ္တန်ပ္ဍဲကွးဘာ
ဂိစိုတ်ဓွံဒၞါ အခေါင်ရာဂၠါဲ ပတန်စရာဲလၟိုန်
ဇၟာပ်လ္ဂါံဂံင်ပၠန် ဇၟာပ်ကဏ္ဍပိုင် ဂွံၜှ်ခၠိုင်ဗိုန်
ဘဝအပ်ဇိုန် လိုန်လိုင်ပင်သၠုင် ပ္တန်ဍုင်ဖေတ်ဒြာ...!
ပ္တန်စိုတ်လအေင် ဗပေင်စိုတ်သမ္မာ ပ္တန်ပညာမန်
ပ္တန်လိက်စိုပ်နန် ပ္တန်ဝန်ယဵုဂၠေင် ပ္တန်ဟွံဗၠေင်သၞေဝ်
ပ္တန်စိုတ်ဓါတ်ခိုဟ် ပ္တန်ခ္ဍိုဟ်စိုတ်ပြိုင် ပ္တန်ခိုင်ဍာ်ဒ္ကေဝ်
ပ္တန်ပွန်ချိင်ကေဝ် ပ္တန်ခ္ဍေဝ်ခ္ဍာပ်ညဳ ပ္တန်လွဳကၟာင်နန်...!
အ္စာပ္တန်အ္စာပၠန် အ္စာဖန်အ္စာဇန် တန်ကြန်ဗျာပ်တြး
အလုံဂကူတၟး စဳကၠးဗာန်က္ဍဟ် ပလှ်စိုတ်ဍိက်ကၠာဲ
ပ္တန်ပၟိက်စိုတ်တၠ ပၠတရဴဇက် ဒက်ကောံစရာဲ
အ္စာပ္တန်ဍုင်နာဲ သရာဲပ္တန်အခေါင် ဂကူသၠောင်သၟဝ်အကး။
— နာဲမန်သဵုနဲ
တင်ဓိုန်မန် Our Giant
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးဂှ်ဒှ်တင်ဓိုန်ခေတ်ပိုဲ (giant)
ညးဂှ်ညးတပ်တး
ညးဂှ်ညးစဳကၠး
ညးဂှ်ညးဂံင်
ညးဂှ်ညးလွဳၜံင်မၞိဟ်
ညးဂှ်ညးအံင်ဇၞးသ္ၚိတ်တ်
ညးဂှ်ရဲရံင်စံင်ဂကူ
ညးဂှ်ရဲပၠတရဴ
ညးဂှ်ဖအိုတ်ဏာဘဝသွက်ဂကူ။
ညးဂှ်ဒှ်ဒဒင်ဂကူ
ညးဂှ်ညးမင်မွဲဂကူ
ညးဂှ်ညးညာတ်သ္ၚေဲာ
ညးဂှ်ညးဗတိုက်နူပ္ဍဲ
ညးဂှ်သပုန်ရပ်ကၞေဟ်
ညးဂှ်ညးတီပရောဍေံ
ညးဂှ်ချိုတ်လေဝ်ယၟုသှ်ေ
ညးဂှ်ဟီုဗ္တောန်ဏာအရေဝ်မွဲ
'ကံကုသဵုမန်
မန်မိက်ဖန်ဖက်ပေင်င်မ္ဂး
ဗတိုက်ကေတ်ညိ'။
ညးဂှ်ညးဂကူဆာန်ဇေတ်တ်
ညးဂှ်တၠပညာဇေတ်တ်
ညးဂှ်သရဲာဇေတ်တ်
ညးဂှ်တာလျိုင်ပြေအာယျ
ညးဂှ်ဗက်ဒၞဲာဇိုင်ညးရော?။ ။
— ဍေန်ပၠဟံသာ (၁၅၊ ဝ၉၊ ၂၀၂၀)