ပူဂဵုမရာဒၞာမိက်ကဵုဒဒှ်ကျာ်
| ကျာ်တြဲ ဒဳပင်္ကဵု ကေုာံ ဣသိ သုမေဓ ဣသိ သုမေဓ (Sumedha) သၠး လမျီု ကေုာံ ဖုန် စး ပ္ဍဲ တိ သွက် ကျာ်တြဲ ဒဳပင်္ကဵု (Dipankara Buddha) ညံင် ဂွံ ကွာ် စၠောအ် အာ ကေုာံ ရာဒၞာ မိက် ဒဒှ် ကျာ် (ပွမဍိုက်ပေင် ကု လက်သဏ် ၈ ပြကာ) | |
| ဘာသာ (Religion) | ဗုဒ္ဓဘာသာ (Buddhism) |
|---|---|
ပူဂဵုမရာဒၞာမိက်ကဵုဒဒှ်ကျာ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂဵု ဗောဓိသတ် / Bodhisattva) မဟီု ဂှ် ပ္ဍဲကဵု လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မ္ဂး ဍေံ ဟွံသေင် အရာ မကလိဂွံ လောဲသွာ နကဵု ပွမရာဒၞာ ပါင် သၟး ပုဟ်။ သွက်ဂွံ ရာဒၞာ မိက် ဒဒှ် ကျာ် ဍိုက်ပေင် (ကလိဂွံ ပျာဒိတ် မကော်စ Niyatha Vivarana) ဂှ်၊ ပူဂဵု တေအ် မသ္ဒး ဍိုက်ပေင် တဴ ကု လက်သဏ် အင်္ဂါ (၈) ပြကာ ဟွံသေင်မ္ဂး သမောဓာန (Samodhāna) (၈) ပြကာ ရ။
တင်ဂၞင် ပရူ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် လောန် ပ္ဍဲကဵု ဝင် ပရော ဣသိ သုမေဓ (Sumedha) မရာဒၞာ မိက် ပျာဒိတ် ပ္ဍဲ ဇရေင် ကျာ်တြဲ ဒဳပင်္ကဵု (Dipankara Buddha) ကာလ အတိတ် ဘဝ တေအ် ရ။ လိက်ပရေင် ဝွံ ဒှ် လိက် ကံက် နုက် ပတိတ် နူကဵု လိက်ကၞပ် ဇာတ်မသုန်ကၠံမသုန်စှော် နကဵုဘာသာမန် (ကၞပ်ပဌမ) မတက် တြး ပတိတ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၇၉ (သာသနာ ၂၅၆၁)၊ ညးချူခၞံ ဘဒ္ဒန္တ အဂ္ဂိဇိန၊ နွံပိုန် ဘာ အင်ခေဝ်၊ ကွာန် အင်ခေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင် ဇြပ်ဗု မဒှ် ရ။
လက်သဏ် အင်္ဂါ (၈) ပြကာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပူဂဵု မရာဒၞာ မိက် ကဵု ဒဒှ် ကျာ် ဂှ် ဒး ဍိုက်ပေင် ကု လက်သဏ် (၈) ပြကာ အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဝွံ ရ-
၁။ ဒးဒှ်ဘဝမၞိဟ် (မနုဿတ္တံ)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘဝ မၞိဟ် (Human being) တုဲ ညးမရာဒၞာ မိက် ကဵု ဒဒှ် ကျာ် ဂှ် ရာဒၞာ ဍိုက်ပေင် ဟေင် ရ။ ပူဂဵု မက္တဵုဒှ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘဝ တၞဟ် မပ္တံကဵု နာ် ကီု၊ သ္ပဝ် ကီု၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒေဝတဴ ကီု တအ် ဂှ် ၜိုန်ရ ရာဒၞာ မိက် ကီု လေဝ် ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
၂။ ဒးဒှ်တြုံဇေတ်တ် (လိၚ်္ဂသမ္ပတ္တိ)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ၜိုန်ရ ကလိဂွံ ဒှ် ဘဝ မၞိဟ် ကီု လေဝ်၊ ညးမတန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ အယောင်အလာ တြုံ (Male) ဟေင် ရာဒၞာ ဍိုက်ပေင် ရ။ မၞိဟ် ဗြဴ ကီု၊ မၞိဟ် နပုံ (ဟွံမွဲ လိင်) ကီု၊ မၞိဟ် ခမၞုဲ ကီု၊ ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် ဥဘတောဗျဉ် (မၞုံ ကု လိင် ၜါ) ကီု တအ် ဂှ် ရာဒၞာ ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
၃။ ဒးတန်တိဟိုတ်ပဋိသန္ဓိ (ဟေတု)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ၜိုန်ရ ဒှ် မၞိဟ် တြုံ ကီု လေဝ်၊ ပ္ဍဲ ဘဝ ဂှ် ညးမဍိုက်ပေင် ကေုာံ တိဟိုတ်ပဋိသန္ဓိ (Tihetuka Patisandhi - မဒှ် မၞိဟ် မၞုံ ကု ပညာ ပါ ကၠုင် နူ ဂၠံဂဝ်) မဒှ် ဟိုတ် သွက် ဂွံ အာစိုပ် အရဟတ္တဖဵု ပ္ဍဲ ဘဝ ဂှ် ဟေင် ရာဒၞာ ဍိုက်ပေင် ရ။ ပူဂဵု ဒုဂ္ဂတိ အဟိုတ် (ဟွံမွဲ ကု ဟိုတ်၊ ဒး ဍိုန်လျ)၊ သုဂတိ အဟိုတ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂဵု ဒွိဟိုတ် (မၞုံ ဆ ဟိုတ် ၜါ) တအ် ဂှ် ရာဒၞာ ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
၄။ ဒးဆဵုညာတ်ကျာ်တြဲမၞုံကဵုလမျီုမပြာကတ် (သတ္ထာရဒဿနံ)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးမဍိုက်ပေင် တိဟိုတ် ပဋိသန္ဓိ ဂှ် လေဝ်၊ ညးမရာဒၞာ မိက် ပ္ဍဲ ဇရေင် ကျာ်တြဲ မဂျိုင် ဒၟံင် လမျီု မၞုံ ပြာကတ် ဇေတ်တ် (In the presence of a living Buddha) ဂှ် ဟေင် ရာဒၞာ ဍိုက်ပေင် ရ။ ညးမရာဒၞာ ပ္ဍဲ ကျာ်တြဲ မသ္ပ ပရိနိဗ္ဗာန် တုဲ ကီု၊ ပ္ဍဲ ဇရေင် စေတဳ ကျာ် ကီု၊ ပ္ဍဲ တမ် ဇြဲ ဗောဓိ ကီု၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ ဇရေင် ကျာ် ပစ္စေကဗုဒ် ကီု တအ် ဂှ် ရာဒၞာ ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
၅။ ဒးဒှ်ခမဳဣသိ (ပဗ္ဗဇ္ဇာ)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးမရာဒၞာ ပ္ဍဲ ဇရေင် ကျာ်တြဲ ဂှ် လေဝ်၊ ညးမတန်တဴ ပ္ဍဲ အယောင်အလာ ခမဳ ကီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဣသိ (Ascetic/Monk) ဂှ် ဟေင် ရာဒၞာ မိက် ဍိုက်ပေင် ရ။ ၜိုန်ရ ဒှ် မၞိဟ် တြုံ တိဟိုတ် ကီု လေဝ် ယဝ်ရ မံင် နကဵု ဘဝ ခရှ် (Householder) မ္ဂး ရာဒၞာ ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
၆။ ဒးဍိုက်ပေၚ်ကဵု ဂုဏ်ဇျာန်၊ အဘိညာန် (ဂုဏသမ္ပတ္တိ)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးမဒှ် ခမဳ ဣသိ ဂှ် လေဝ် ဒး ဍိုက်ပေင် ကေုာံ အဘိညာဏ် မသုန် (Abhiññā)၊ ကေုာံ သမာပတ် ဒ္စာံ (Samāpatti) ကိုပ်ကၠာ နူ ဟွံဂွံ ဆဵု ကျာ် ဏီ ရ။ ညးဟွံဍိုက်ပေင် ကေုာံ ဂုဏ် ဇျာန် တအ် ဏအ် ဂှ် ရာဒၞာ မိက် ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
၇။ ဒးပ္တုဲလဝ်စရၚ်ဓရ်ကုသဵု ဇရေၚ်ကျာ်တြဲ လောန်န်ကာဲကာဲ (အဓိကာရဝ်)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးမဍိုက်ပေင် ကေုာံ အဘိညာဏ် မသုန် ကေုာံ သမာပတ် ဒ္စာံ ဂှ် လေဝ်၊ ပ္ဍဲ အခိင် မဆဵု ညာတ် ကျာ်တြဲ ဂှ် ဒး နွံ ကု စိုတ် မသၠး လမျီု ဇကု ကဵု ကျာ်တြဲ မာန် ရ (Extreme dedication and self-sacrifice)။ ပူဂဵု မဍိုက်ပေင် တဴ ကေုာံ ကေင်ကာ ကုသဵု မဂပ်ဝ် ပ္တုဲ လဝ် လောန်န် ကာဲကာဲ ဂှ် ဟေင် ရာဒၞာ မိက် ဍိုက်ပေင် ရ။ ညးမၞုံ ကု ကုသဵု သာမည ဓမ္မတာ (မပ္တံကဵု ပွမကဵု ဒါန် ညိည သၟး) ဂှ် ရာဒၞာ မိက် ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
၈။ ပၟိက်ဆန္ဒမိက်ဂွံဒှ်ကျာ်မသ္ကေက်သ္ကာ (ဆန္ဒတာ)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ညးမၞုံ ကု ကေင်ကာ ကုသဵု မဂပ်ဝ် ပ္တုဲ လဝ် လောန်န် ကာဲကာဲ ဂှ် လေဝ်၊ ညးမၞုံ ပၟိက် ဆန္ဒ မထတ် မြဟ် (Strong desire/Willpower)، ပ္တိတ် ဇြဟတ် လွဳပရာ، ကေုာံ ဂၠာဲ သ္ၚေဝ် ဓရ် မလေပ် သ္ပ ကဵု သွက် ဂွံ ဒှ် ကျာ် ဇၞော် ကု ဇြဟတ် ဂှ် ဟေင် ရာဒၞာ မိက် ဍိုက်ပေင် ရ။ ပူဂဵု သ္အာင် နူ ဂှ် ယဝ်ရ စိုတ် ဟွံထတ် မ္ဂး ရာဒၞာ မိက် ဟွံဍိုက်ပေင် ရ။
ဟိုတ်နူ ဂုဏ် (၈) ပြကာ ဏအ် ပံင်ကောံ ညဳသာ တုဲ ဟေင် ပူဂဵု တေအ် မာန် ကလိဂွံ ပျာဒိတ် တုဲ ဒှ် အာ ဗောဓိသတ် (Bodhisattva) မဍိုက်ပေင် သွက်ဂွံ ဒှ် ကျာ် မွဲ တၠ မာန် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဗောဓိသတ်
- ဗုဒ္ဓဘာသာ
- ဇာတ် မသုန်ကၠံ မသုန်စှော်
- ထေရဝါဒ
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဘဒ္ဒန္တ အဂ္ဂိဇိန (၁၃၇၉ / ၂၅၆၁)။ ဇာတ်မသုန်ကၠံမသုန်စှော် နကဵုဘာသာမန် (ကၞပ်ပဌမ)။ ကဏ္ဍ ဂလာန် ပရော သုမေဓ (မုက်လိက် ၂၇)။ ဘာ အင်ခေဝ်၊ ကွာန် အင်ခေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင် ဇြပ်ဗု။