ပေါဲပသခါ၊ တ္ၚဲ

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
ပေါဲပသခါ
Dieric Bouts - Resurrection.jpg                
မဓလိုက်ကတဵု နူဒမံၚ်ဂမ္စိုတ် မဒှ်ရုပ်ကသူ Dieric Bouts, မချူလဝ် ၜိုတ် သၞာံ ၁၄၅၅
ယၟု ပ္ဍဲသၞောဝ် ပေါဲပသခါ
ဍုင်မကၠောန် ခရေတ်ယာန် ကေုာံ ဂျူ
ဒဒှ်မတီလဝ် တ္ၚဲနာဲယေသှု မဓလိုက်ကတဵု နူဒမံၚ်ဂမ္စိုတ်
ဗီုမကၠောန်သဘင် အာဘာကျာ်၊ မစခၟာဲစာၚ် ကေုာံ ကဵုတၟာဲတဲရေၚ်သကအ်၊
စၟတ်တ္ၚဲ နူကဵု ဂိတုမာတ် ၂၁ တုဲ စိုပ်ဂိတုပေၚ် နူကဵုဂိတုပေၚ်ဂှ် ရိုဟ်အာ မဒှ်တ္ၚဲအဒိုက်ကၠာအိုတ်

ပေါဲပသခါ (အၚ်္ဂလိက်: Easter, Burmese: အီစတာပွဲတော်နေ့) ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲတၟေၚ်တ္ၚဲပရဲ ပ္ဍဲဘာသာဂျူမ္ဂး မရန်တၟအ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်ဂျူတအ် မဒဴတိတ် နူအဳဂျေပ်တုဲ မကၠောန်၊ ပ္ဍဲဘာသာခရေတ်မ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲကိစ္စဇၞော်အိုတ် မရန်တၟအ် မစၟတ်သမ္တီ နာဲယေသှု မဒးဒုၚ်ပကာဂမ္စိုတ် ပ္ဍဲတိုၚ်မဒၚ် နကဵုကောန်ပၞာန်ရဝ်မတအ် ပ္ဍဲကဵု Calvary ပ္ဍဲၜိုတ်အေဒဳ ၃၀ဂှ်တုဲ ဂတဂှ်ပိတ္ၚဲ မဓလိုက်ကတဵု နူဒမံၚ်ဂမ္စိုတ် အတိုၚ် မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲသၠပတ်ဓမ္မတမိဂှ်ရ၊၊

နိရုတ္တိ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဝေါဟာရမန် ပသခါ ဝွံ ကၠုၚ်နူ פסחא (Paskha) မဒှ် အရေဝ်အရာမာယာ Arāmāyā /Aramaic (אַרָמָיָא) မဒှ်တၞောဝ် ဂကူသေမိတိစ် (Semitic group)ရ၊၊ ဆက်စပ်ဒၟံၚ် ကုအရေဝ်ဟေဗြဴ פֶּסַח (Pesach) မဒှ်သဘၚ် မပူဇဴကျာ် သတ်ဆုသတ်ဒုန် မတိတ်ကၠာတဲ ပ္ဍဲကဵုအခိုက် ပြဝေဏဳဂျူတမၠာရ၊၊ ဂရိတ် ကဵု လေတ္တေန် ဂှ် လွဳစလဝ် နကဵု Pascha (Πάσχα)တုဲ စကာဒၟံၚ် အတိုၚ်ဂှ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ၊၊ ကာလမန် မကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာဂှ်လေဝ် အတိုၚ်တြေံတမ်မူလဂှ် ကၠာဲလဝ် ပေါဲပသခါရ၊၊ [၁]

ဗီုဗၟာ မကော် အီစတာ ဂှ် ကေတ်နူ အတိုၚ်ရမ္သာၚ်အၚ်္ဂလိက် Easter ရ၊၊ Easter အၚ်္ဂလိက်ဂှ် ကၠုၚ်နူအရေဝ်ဒါတ် Ooster ကေုာံ ဂျာမာန် Ostern၊ နူကဵုအရေဝ်ဂှ် ပ္ဍဲအရေဝ်အၚ်္ဂလိက်တြေံဂှ် ဒှ်အာ Ēastrun နူဂှ် ဒှ်အာ Easter ရ၊၊ [၂]အဓိပ္ပါယ်တမ်နူဒါတ်ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မမံက်တိတ်ကၠုၚ် တုပ်ညံၚ်ရဴ တ္ၚဲမမံက်တိုန် လပါ်ဗၟံက်တုဲ မကော် ဗမံက် east ရ၊၊

ပေါဲပသခါ ဂျူ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပေါဲပသခါဝွံ နူတမ်တေအ် စေန်ဆက်ကၠုၚ် နူကဵု ဍုၚ်အေဿရေလ ခေတ်တြေံ မဒှ်သဘၚ်တမ်သၞာံ သွက်ဂွံပူဇဴကျာ် သြောအ်တၟိ၊ သတ်ဆုတၟိရ၊၊ ဗွဲကြဴဏအ် ဒှ်အာ သဘၚ်မစၟတ်သမ္တီ မဒဴတိတ် နူအဳဂျေပ် နူဘဝဍိက် အတိုၚ်မချူဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲသၠပတ်ဗၠးတိတ်ရ၊၊ ဟီုဍာံဍာံ ညးယူဍ (ဂျူ)တအ်ဂှ် ပသဘၚ်ပေါဲပသခါ ပူဇဴကျာ်တုဲ ဂွံတိတ်ဗၠး နူကဵု ဘဝဍိက် အဳဂျေပ်ရ၊၊ ပ္ဍဲလိက်တေအ်ဂှ် ဟီုလဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပေါဲပသခါဂှ် ဂျူတအ် ဂစိုတ်သဵုတုဲ ဆီသဵုဂှ် ကဵုလံက်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ်သ္ၚိ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ဒေဝတဴဂမ္စိုတ် ဟွံဂွံလုပ်သ္ၚိဇကုရ၊၊ ပဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ဂျူတအ်ဂှ် ဇၟာပ်မစိုပ် အခိၚ်တ္ၚဲ ၁၅နိသာန်ဂှ် ညးတအ် စဖျုန်သဵုအိုတ်ရ၊၊ သဵုဂှ် ပူဇဴကၠာတုဲ စပ္ဍဲဘာကျာ်၊ ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ သဵုဂှ် ပူဇဴယဇ် ပ္ဍဲဘာကျာ်တုဲ စဴဍုန်စ ပ္ဍဲသ္ၚိရ၊၊ အခိုက်ပြဝေဏဳဏအ်ဂှ် ဂျူတအ် ဆက်ကၠောန်ဒၟံၚ်ဖိုဟ်ရ၊၊

ပေါဲပသခါ ခရေတ်ယာန်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပေါဲပသခါ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ် နကဵုမရန်တၟအ် နာဲယေသှုခရေတ် မဓလိုက်ကတဵု နူဒမံၚ်ဂမ္စိုတ်ရ၊၊ ခရေတ်ယာန်တအ်ဂှ် ဇၟာပ်တ္ၚဲအဒိုက် ဗှ်ဗၞုဟ်ဒၟံၚ် ပရူနာဲယေသှုခရေတ် မဓလိုက်ကတဵု နူဒမံၚ်ဂမ္စိုတ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပသခါဂှ် နကဵုမဗှ်ဗၞုဟ် ဗွဲတၟေၚ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုကၞောတ် အေဒဳ ၂ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ပရေၚ်လညာတ်တၞဟ်ခြာ စပ်ကဵု သဘၚ်ပေါဲပသခါ ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ခရေတ်ယာန်တအ်ရ၊၊ ဆဂး မၞိဟ်တအ် သီုဖအိုတ် တုပ်စိုတ် ဒဒှ်ရ နာဲယေသှု မဒုၚ်ဂစိုတ်ဂှ် ဒှ်ပ္ဍဲ တ္ၚဲသိုက်တုဲ ကလေၚ်ဓလိုက်ကတဵု နူဂမ္စိုတ်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုက်ရ၊၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၃၂၅ ဂကောံခရေတ်ယာန်ဂမၠိုၚ် ပကောံဓရီုဇၞော် ပ္ဍဲဍုၚ်နိသေဲ (Nicaea İznik)၊ ဍုၚ်တူရကဳလၟုဟ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ ပထောအ်ဒတန် တ္ၚဲမကၠောန် ပေါဲပသခါ ရ၊၊

နကဵုအခိုက်ကၞာမ္ဂး ကၠာဟွံစိုပ် ပေါဲပသခါ ၄၀ တ္ၚဲဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် သဘၚ်နာနာသာ်ရ၊၊ သဘၚ်ကၠာအိုတ်ဂှ် သဘၚ်ပတေၚ်ဗုဒ္ဓဝါ (Ash Wednesday) ပ္ဍဲသဘၚ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် မဂွံဒုၚ်ချူ ဗီုတိုၚ်မဒေၚ် ပ္ဍဲကဵု ကၞေၚ် နကဵုပတေၚ်၊ တ္ၚဲအဒိုက် မရနုက်ကဵုမသုန်ဂှ် ညးကော်စ သဘၚ် Feast of the Annunciation မဒှ် တ္ၚဲမစၟတ်သမ္တီ မိအံက် မာရိ မဂွံတီကေတ် နူဒေဝတဴ ဒဒှ်ရ ကြက်မတန်ဂဝ်ဂၞဴ နာဲယေသှု၊၊

တ္ၚဲသဘၚ်လက္ကရဴအိုတ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲပသခါဂှ် ဒှ်သဘၚ်တ္ၚဲအဒိုတ်ထာၚ်တာ (Palm Sunday)၊ တ္ၚဲဂှ် သတ္တဟပရဲ (Holy Week) လေဝ် ညးကော်ကီုရ၊၊ တၞဟ်န မဂွံကၠောန် ပေါဲပသခါ ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျေရုသလေန်တုဲ ညးဍိုက်မာဲတုဲ လုပ်အာ ဍုၚ်ဂျေရုသလေန်ရ၊၊ ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် ဒုၚ်တၠုၚ်ညး နကဵုမရပ်လဝ် ထာၚ်တာတုဲ မကရေဲဂမြဴ ညံၚ်ရဴ ဨကရာဇ်ညးတအ် (ဝါ) ညံၚ်သၟိၚ်ဓရ် မစိုပ်ကၠုၚ် သွက်ဂွံဟံင်ပြာ်ဗလးညးတအ် နူကဵုဘဲပၞာန်ရဝ်မတအ်ရ၊၊

ဍုၚ်ယေသှု မလုပ်ဍုၚ်ဂျေရုသလေန်ဂှ် နကဵုမရန်တၟအ် သွက်ဂွံကၠောန် သဘၚ်ပေါဲပသခါ ဂျူတအ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဂျေရုသလေန်ဂှ်ရ၊၊

တ္ၚဲပရဲဗြဴဗတိ (Maundy/Holy Thursday)ဂှ် ညးရန်တၟအ်ကဵု တ္ၚဲနာဲယေသှု မစစၞလက္ကရဴအိုတ် ကရောမ်သာဝကညးရ၊၊ ပ္ဍဲဗတံဂှ် နာဲယေသှု ဒးဒုၚ်ရပ် ကုကောန်ပၞာန်ရဝ်မတအ်တုဲ တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ညးကော်စ Good Friday မဒှ်တ္ၚဲ နာဲယေသှု မဒးဒုၚ်ဖျေဟ်ဒုဟ်၊ မဒးဒုၚ်ဂစိုတ် လတူတိုၚ်မဒေၚ် တုဲအာစိုပ် ဒဒှ်ဂမ္စိုတ်ရ၊၊ ဇွနာဲယေသှုဂှ် အာစွံလဝ် ပ္ဍဲဂိုဟ်မွဲရ၊၊ တ္ၚဲယး တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲပသခါ ဂျူတအ်ရ၊၊ နကဵုဂျူတအ် ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲသဳ တ္ၚဲပရဲတုဲ တ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲဓမ္မတာရ၊၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုက်ဂှ် ကာလညးအာရံၚ် ဇွနာဲယေသှုဂှ် ဇွဂှ်ဟွံမဲ ပ္ဍဲဂိုဟ်ဂှ်တုဲ မဓလိုက်ကတဵု နူဒမံၚ်ဂမ္စိုတ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ၊၊ ရံၚ်ကဵု တ္ၚဲမဓလိုက်ကတဵု နူဂမ္စိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဂှ် နကဵုညးမပတှ်ေ နာဲယေသှုတအ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲမမံက်ကတဵု မဒှ်တ္ၚဲမမိပ်မြဟ်ရ၊၊

ကြဴနူ နာဲယေသှု မဓလိုက်ကတဵု နူဂမ္စိုတ်တုဲ ထ္ၜးဇကု ကုကောန်မၞိဟ်တအ် မဂၠိုၚ်ကဵုအလန်ရ၊၊ ဆဂး နူစ တ္ၚဲပသခါဂှ်တုဲ ပေၚ် ၄၀ တ္ၚဲဂှ် မထ္ၜးဇကု ဒှ်အလန် လက္ကရဴအိုတ်တုဲ တ္ၚဲဂှ် ညးကော်စ Feast of the Ascension မဂွံအဓိပ္ပါယ် တ္ၚဲနာဲယေသှုခရေတ် မကလာၚ်တိုန်အကးရ၊၊

ဗီုမတော် တ္ၚဲပေါဲပသခါ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

တ္ၚဲပေါဲပသခါဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နူစဂိတုမာတ် ၂၁ တုဲ ရိုဟ်အာဂတဂှ် စိုပ်တ္ၚဲဂိတုပေၚ်ကၠာအိုတ်၊ နူတ္ၚဲဂိတုပေၚ်ဂှ် ရိုဟ်အာပၠန် ပ္ဍဲတ္ၚဲအဒိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲပေါဲပသခါရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အကြာတ္ၚဲအဒိုက်ထာၚ်တာ ကဵု တ္ၚဲပေါဲပသခါဂှ် ဒးနွံတ္ၚဲဂိတုပေၚ်မွဲတွဵုရောၚ်၊၊ (ဗွဲမဂၠိုၚ် မဒှ်ပ္ဍဲဂိတုစဲပေၚ် ဆဂး လၟိုန်ဟွံသေၚ်)၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲ ပေါဲပသခါဂှ် နွံအကြာ ဂိတုမာတ် ၂၂ ကဵု ဧပြဳ ၂၅ ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အတးသၚ်္ကြာန် ဍုၚ်မန်ဗၟာဂှ် နွံအကြာ ဨပြဳ ၁၃-၁၇ တုဲ သဘၚ်ပေါဲပသခါ ကဵု သဘၚ်အတးသၚ်္ကြာန် တ္ၚဲမလေပ်တုပ် ရေၚ်သကအ်ဂၠိုၚ်ရ၊၊

တ္ၚဲအဒိုက်ထာၚ်တာဂှ် ဒှ်တ္ၚဲအဒိုက် ကၠာတ္ၚဲပေါဲပသခါ၊ တ္ၚဲပရဲဗြဴဗတိ ကဵု တ္ၚဲပရဲသိုက်ဂှ် နွံပ္ဍဲသတ္တဟတုပ်ပ်၊၊ နူစ တ္ၚဲပေါဲပသခါတုဲ ဂတဂှ် ပန်တ္ၚဲသိုက်မ္ဂး ညးကော်စ တ္ၚဲသဳဇၞော် Great Prayer Day တုဲ နူတ္ၚဲပေါဲပသခါ ရိုဟ်အာ ၄၀ တ္ၚဲမ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ နာဲယေသှုခရေတ် မကလာၚ်တိုန်အကးရ၊၊ နူစ တ္ၚဲပေါဲပသခါ ဂတဂှ် တ္ၚဲအဒိုက် မရနုက်ကဵု ထပှ်ဂှ် ညးကော်စ တ္ၚဲပေန်တေကုတ္ထေ (Pentecost)

ဥပမာ ဗီုတော် တ္ၚဲပေါဲပသခါ သၞာံ ၂၀၁၆ (aar = 2016)
ဗီုပြၚ် ဗီုတော် သွဟ်
a = aar Modulo 19 a = 2016 Modulo 19 a = 2
b = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် aar / 100 b = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် 2016 / 100 b = 20
c = aar Modulo 100 c = 2016 Modulo 100 c = 16
d = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် b / 4 d = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် 20 / 4 d = 5
e = b Modulo 4 e = 20 Modulo 4 e = 0
f = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (b + 8) / 25 f = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (20 + 8) / 25 f = 1
g = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (b – f + 1 ) / 3 g = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (20 – 1 + 1 ) / 3 g = 6
h = (19 * a + b – d – g + 15) Modulo 30 h = (19 * 2 + 20 – 5 – 6 + 15) Modulo 30 h = 2
i = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် c / 4 i = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် 16 / 4 i = 4
k = c Modulo 4 k = 16 Modulo 4 k = 0
l = (32 + 2 * e + 2 * i – h – k) Modulo 7 l = (32 + 2 * 0 + 2 * 4 – 2 – 0) Modulo 7 l = 3
m = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (a + 11 * h + 22 * l) / 451 m = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (2 + 11 * 2 + 22 * 3) / 451 m = 0
n = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (h + l – 7 * m + 114) / 31 n = ဂၞန်ပေၚ်ၚ် (2 + 3 – 7 * 0 + 114) / 31 n = 3
p = (h + l – 7 * m + 114) Modulo 31 + 1 p = (2 + 3 – 7 * 0 + 114) Modulo 31 + 1 p = 27
ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲပေါဲပသခါ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် ဒှ် ၂၇/၃ (၂၇ မာတ်)

ဗီုတော် Modulo ဥပမာ 216 Modulo 19 မ္ဂး (216 / 19 = 106, 106 x 19 = 2014, 2016 - 2014 = 2)

ခၟာဲစာင်ပသခါ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပ္ဍဲတ္ၚဲပေါဲပသခါဂှ် မလေပ်ပယျေဝ် နကဵုခၟာဲစာင် မဖျောန်လဝ် ဍာ်ဂဥုဲ အသာ်နာနာ ကေုာံ ဓဇက်လဝ်ပ္ကဴသြဴရ၊၊ အခိုက်တြေံမ္ဂး ခၟာဲစာင်ဂှ် ညးပထောင်ထောအ် ဍောတ်တ်တုဲ ပတိတ်ထောအ် ခဍန် ကေုာံ ဖျုန်ဍေဟ်ဖအိုတ်တုဲ ခၞောက်ခၟာဲစာင်ဂှ် ဖျောန် နကဵုအသာ်နာနာ (ဟွံ) ဓဇက်ရုပ်နာနာတုဲ မလေပ် ပယျေဝ်သ္ၚိရ၊၊ ခၟာဲဂှ် နကဵုသင်္ကေတ ဒဒှ် မကလေင်ဂျိုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ရုပ်ခၟာဲစာင် မကၠောန်လဝ် နကဵုဆံက်ကလေတ်တုဲ မဂွဳလဝ် နကဵုစက္ခောကျောဝ်ကျောဝ်တုဲ မလေပ်ကဵု ပရင်တဲရေင်သကအ်ရ၊၊

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

  • Povl Engelstoft: Hagerups Konversationsleksikon. 1952. Bind 8, side 85-86.
  • Hermann Grotefend, Taschenbuch der Zeitrechnung des deutschen Mittelalters und der Neuzeit. (1898; ofte optrykt og revideret, senest 1984)


  1. "History of Easter". The History Channel website. A&E Television Networks. Retrieved 9 March 2013.
  2. Wallis, Faith (1999). Bede: The Reckoning of Time. Liverpool University Press. p. 54. ISBN 0853236933.