ထလာ်တိတ်အာနကဵုမာတိကာညိ

ဗောဓိစေတဳ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်ကၟာဝက်

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ဘာဗောဓိစေတဳ
ဗောဓိစေတဳ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်ကၟာဝက် is located in Myanmar
ဗောဓိစေတဳ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်ကၟာဝက်
ဒၞာဲဘာဗောဓိစေတဳ မနွံ
တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်
ဒတန်ကွာန်ဟရာတ် ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ
ဒတန်ဒၞး16°07′06.36″N 97°43′35.14″E / 16.1184333°N 97.7264278°E / 16.1184333; 97.7264278ဒတန်: 16°07′06.36″N 97°43′35.14″E / 16.1184333°N 97.7264278°E / 16.1184333; 97.7264278
မဆေင်စပ် ကုဘာသာထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ
ဒတန်သာသနာစမြိုင်သာသနာ
ဂိုဏ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ
ကၟိန်ဍုင်Myanmar
ဗိသုကာ
ညးမပတန်ဟွံတီ
သၞာံမစပ္တန်ဟွံတီ


ဘာဗောဓိစေတဳ (သီုကော် ဘာကျာ်ဒတဴ) ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံ ပ္ဍဲ အရာပ်ဟရာတ်၊ ဍုင်ကၟာဝက်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင် စရင်မလုပ်ဒဂိုန် နူ ရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၂၀၂၁ နွံ ခမဳ ၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၄ ဇကု။

သၞာံ ၂၀၂၁ သင်မလုပ်ဒဂိုန် နွံ ခမဳ ၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၄ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၅ (၁၃၈၆) သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၄ ဇကု။[]

ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်

[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
  • ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တဟံသာဓဇ (သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ) (၁၃၅၈ - ၁၃၈၃)
ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တဟံသာဓဇ (၁၃၂၆ ဒု-ဒဂိုန် ၈ မၟံက် - ၁၃၈၃ ဂိတုစဲ ၆ မၟံက်) ဇာတိ ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ကၟာဝက်၊ အခိင် မကလိဂွံ အာယုက် ၃၂၊ ၁၂ ဝှ်၊ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာဗောဓိစေတဳ။ သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၂ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၅ မၟံက် နူ အလဵုအသဳ ပအပ်ကဵု တဆိပ်ကြာ သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ။[] သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၃ သၞာံတၟိ ဂိတုစဲ ၆ မၟံက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် အခိင်လဒေါဝ်တ္ၚဲ ၁၁း၄၅ စုတိစဴသွဝ်၊ စဲ ၁၅ မၟံက် တ္ၚဲစန် စံင်ဇွ၊ အခိင်မစဴသွဝ်ဂှ် ကလိဂွံ အာယုက် ၅၇ သၞာံ၊ သိက္ခာ ၃၇ ဝှ်။
  • ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပဒုမဓဇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ - လၟုဟ်)။[]
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပဒုမဓဇ (ဂၞန် စၟတ်သမ္တီ အဝေါင်သာသနာ ၁၀/မလမ (သ)၀၀၅၄၄၉)[]ဝွံ ဂွံဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာဗောဓိစေတဳ နူ သၞာံ ၁၃၈၃၊ အခိင်ဂှ် ညး ကလိဂွံ အာယုက် ၃၃၊ သိက္ခာ ၁၃။ အတိုင် ကောန်င္ၚာ်ဗြဴ (အခိင်မဗၟံက်ထ္ၜး အာယုက် ၁၅ သၞာံ) နူ အရာပ်စိင်တံင် ကွာန်တၟိ မလဴထ္ၜးမ္ဂး အခိင် ကာလ ကောန်င္ၚာ်ဗြဴဂှ် ဂွံ အာယုက် ၁၁ သၞာံဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵု သုင်ဍာ်ထၞာတ်မွဲမွဲတုဲ ဝိုတ်အာ ဓဝ်သတိ၊ ကာလင္ၚုဟ်တိုန်ဂှ် သၞိင်ဇကု ဂိဒၟံင်၊ ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ ကျာ်ဇၞော် ရပ်ပလီုလဝ် ကောန်သမ္ဘာ ကုဇကုရ။ ကျာ်ဇၞော် ဘပဠ ဟီု ကိစ္စဂှ် လ္ပလဴဗ္စ မၞိဟ်မွဲမွဲညိ။ ယဝ်ရ မံက်အာမ္ဂး နကုအဆက်ညးဂှ် ဂစိုတ်ထောအ် သီုမိဇကုရောင်တုဲ သၟတ်ဗြဴဂှ် ဟွံဂံင်လဴရ။ ဗွဲကြဴလေဝ် ဒးအာတိက်ဒၟံင် ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကြပ်ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ။ မွဲလပါ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကဵုဒၟံင် သီုလှုဲ၊ ရာန်ကဵုဒၟံင် ကပေါတ်နာနာကီုရ။
ကိစ္စမထုဲနှဴ ကုကောန်င္ၚာ်ဂှ် ဗွဲကြဴ မံက်အာညိညတုဲ ဒးဒုင်စၟဳစၟတ် ကုညးဇၞော်ကွာန်စိင်တံင်တုဲ ဒဒှ်ရ ကျာ်ဇၞော် ရပ်ဒး နဇိုင်တဲ နွံတုဲ နကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် လေဲကဵု သၟတ်ဗြဴဂှ် သြန် ၂၃၀ ကိုဋ်။ ဗွဲကြဴဏအ် သၟတ်ဗြဴဂှ် ဟွံမိက်ဆက်တိက် ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကော်လေဝ် သၟတ်ဗြဴဂှ် ဟွံအာ၊ တုဲပၠန် သၟတ်ဗြဴဂှ် ဂွံအာ ကဝေင် တၞဟ်၊ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။ အခိင်ကျာ်ဇၞော် မဆက်ဆောံလိင် ကုသၟတ်ဗြဴဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် သီုတက်လဝ် ဗဳဒဳယော နွံကီုရ။ ဗဳဒဳယောဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပလီုထောအ် ရုပ်ဇကုတုဲ ပြးပ္တိတ်မ္ၚး သွက်ဂွံဖျေဟ် ဂဝဂလေအ် သၟတ်ဗြဴဂှ်ရ။ ဗဳဒဳယောဂှ် ပြးဇးအာ လတူ လပှ်ကျာတုဲ ပရူဂှ် တီအာ အလုံလိုက်မွဲရ။ ဗဳဒဳယောဂှ် ပြးဇးအာတုဲ ဒဒှ်ရ ဗဳဒဳယောဂှ် ကၠုင် နူ ကျာ်ဇၞော် သၟတ်ဗြဴဂှ် ဒးပံက်လဴထ္ၜး ကုမိဇကုရ။
သွက်ဂွံ ဂြောပ်ဗ္ဒန် ပရူဏအ်တုဲ မၞိဟ်ပရမ် မဗိုက်လဝ် ဗံင်မဳ၊ ကမာဲလဝ် ထိုင် ပ္ဍဲ ကအ်မွဲ ကၠုင် ကြမ်ကြ ဘပဠ ပ္ဍဲ သ္ၚိသၟတ်ဗြဴ အခိင်ဗတံ၊ ဟိန်မဟီု ဘပဠဂှ် သီုထ္ၜးအကာဲအရာ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲ ထိုင်ဂှ် သေနာတ် နွံဒၟံင်ကီုရ။ ပ္ဍဲ အရေဝ် မဘပဠဏာဂှ် "မုပဂွံပရးဒၟံင် ပရူလကျာ်ဂှ်ရော၊ ဗြဴစိဉ္စမဏော၊ ယဝ်ရ ဆက်ပရးဒၟံင်မ္ဂး က္ဍဟ်ထောင် ကဵုအဲဏောင်"။ ပ္ဍဲ လဟီု မၞိဟ်ဂှ် လကျာ် ပါဒၟံင်တုဲ ဒဒှ်ရ မၞိဟ်ဏအ်ဂှ် ဒဒှ်ရ ကျာ်ဇၞော် ဗလးနင် ဒှ်မာန်ရောင် ညးဂမၠိုင် စှ်ေစိုတ်ရ။ တုဲပၠန် မၞိဟ်ဂှ် ဒးဒှ် နူ ဂကောံလွပ်လွဟ်မန်မွဲမွဲရ။[]
စပ် ကုကိစ္စဏအ်တုဲ သၞာံ ၁၃၈၈ ဂိတုဒုတိယဒဂိုန် ၆ မၟံက် (၂၀၂၆ ဂျူလာင် ၂၀) တ္ၚဲစန် ပ္ဍဲ ဘာဇၞူရတ်၊ စိင်တံင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ အခိင် လဒေါဝ်တ္ၚဲ ၁ နာဍဳ ၄၀ မိနေတ်ဂှ် နူ ဂကောံသံဃနာယက စၟဳစၟတ် ကျာ်ဇၞော်ပဒုမဓဇတုဲ ကျာ်ဇၞော်ပဒုမဓဇ သှ်လဝ် (က) ပထမပါရာဇိကဂှ် ဟွံကလိလောန်လဝ် ဍာံဍာံ။ (ခ) ကာယသံသဂ္ဂဂှ် ကေင်ကလိလောန်လဝ်။ (ဂ) ကိစ္စဘပဠ ပ္ဍဲ သ္ၚိဂှ် ဟွံတီလဝ်။ (ဃ) ကိစ္စပရးလဝ် ပရိုင် လတူ လပှ်ကျာဂှ် မုလေဝ် ဟွံဆေင် (ကုညး)ရ။[][]
  1. စရင်သင်လုပ်ဒဂိုန် သၞာံ ၁၃၈၆. Open (28 June 2025).
  2. " ကျာ်ဇၞော်အ္စာဘဒ္ဒန္တ ဟံသာဓဇ (သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ) ဍုင်ကၟာဝက် က္ညစဴအာသွဝ်. Open (April 26, 2021). “ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဟံသာဓဇဝွံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် (၁၃၈၃)သၞာံ ဂိတုစဲ (၆) မံက်အခိင်ဒေါဝ်တ္ၚဲ (၁၁) နာဍဳ (၄၅) မိနေတ်ဂှ် နကဵုယဲ သယျာဍာတ် (ဆီးချို ) က္ညစဴအာသွဝ်တုဲ သက္ကရာဇ်ဍုင်(၁၃၈၃) သၞာံ ဂိတုစဲ (၁၅) မံက် ၊ တ္ၚဲစန် အခိင်လဒေါဝ်တ္ၚ (၁၂) နာဍဳဂှ် ဖျဴဏာသွဝ် ပ္ဍဲသၠာတ်သုသာန်ဇၞော် ဍုင်ကၟာဝက်ရ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဘဒ္ဒန္တ ဟံသာဓဇဝွံ ဂွံပတုဲလဝ်ဖဵု ပရေင်သာသနာဂမၠိုင်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် (၁၃၈၂)သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ( ၁၅) မံက်ဂှ် နူအလဵုအသဳတံ ပအပ်ကဵုလဝ်တဆိပ်ကြာ သဒ္ဓမ္မ ဇောတိကဓဇ ရ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာရာမညနိကာယ ဘာဗောဓိစေတဳ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ ကလိဂွံအာယုက် (၅၇) သၞာံ ၊ သိက္ခာ (၃၇) ဝှ်ဂှ် က္ညစဴအာသွဝ်ရ။”
  3. စရင်သင်လုပ်ဒဂိုန် ရာမညနိကာယ. Open (September 22, 2021).
  4. 1 2 " သွဟ် နူ သံဃနာယက. Open (July 20, 2026). “သွဟ်တိတ် ပရောလကျာ်ကဵုကောန်ၚာ် ဂကောံ သံဃနာယက အဖွဲ့ ကေုာံ ဥက္ကဋ္ဌ ၃ ကွာန် သီု ပူရိသာတ်ဗွဲမဂၠိုင်”
  5. " ဗဳဒဳယော မၞိဟ်ပရမ် ကၠုင် ဘပဠ. Open (July 20, 2026). “ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် နကုညးတၠသ္ၚိ အခိင် မၞိဟ်ပရမ် ကၠုင်ဘပဠ။ ဗဵုကေတ်ရပရူလကျာ်ဂှ် ဘုန်းဘုန်းကိုမထိနဲ့ခေါင်းပွင့်သွားမယ်ဆိုတာပါပဲ့”
  6. " ကမာဝက်တွင် အမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားနေသော ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်မှ ကလေးငယ်အပေါ်ကာမကျူးလွန်ခြင်းမရှိဘဲ လက်ဖြင့်သာထိတွေ့ခဲ့ကြောင်းဖြေရှင်းထား. Open (July 21, 2026). “ကမာဝက်မြို့သစ်(ဟရတ်ကျေးရွာ)အတွင်းရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းတစ်ကျောင်းမှကျောင်းထိုင်ဆရာတော်တစ်ဦးမှ အသက်အပြည့်သေးသော မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးအား ကာမကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ပြီး မကြာမီတွင် သံဃနာယကအဖွဲ့များ စစ်ဆေးမေးမြန်းခဲ့ရာ ယင်းကျောင်းထိုင်ဆရာတော်မှ အသက်မပြည့်သေးသော မိန်းကလေးအပေါ် လိင်မှုကိစ္စကျူးလွန်ခြင်းမရှိဘဲ လက်ဖြင့်သာထိတွေ့ခဲ့ကြောင်းဖြေကြားထားသည်။ ကမာဝက်မြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးမှ ကာမကျူးလွန်သည်ဖြစ်စေ၊မကျူးလွန်သည်ဖြစ်စေ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်တစ်ပါးအနေဖြင့် ယင်းကိစ္စမျိုးပြုလုပ််ခြင်းကိုလုံးဝရှုံ့ချကြောင်း မွန်ပြည်သူ့သတင်းဌာနကိုပြောကြားခဲ့ငည်။ မွန်သံဃနာယကအဖွဲ့ဖြစ်စေ၊မွန်အမျိုးသမီးရေးရာအဖွဲ့အစည်းဖြစ်စေ အခြားအုပ်ချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်သောအဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် ထိရောက်စွာစုံစစ်ဆေးအရေးယူသင့်ကြောင်းလည်း တိုက်တွန်းထားသည်။”