မာတိကာသို့ ခုန်သွားရန်

လဂံါဇိုၚ်ခေတ်တမ်ကၠာ ပရေၚ်ပညာမန် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ

ပ္ဍဲကဵုလိက်စၟတ်သမ္တီ ကောံဓရီုဂကောံက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု (၂၈−၈−၇၁) ဂ်ှ ပံက်လဝ်ကမ္မတဳဆာပ် ပရေၚ်ပညာအတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

(၁) နာဲမိုၚ်မိုၚ်

(၂) နာဲရဿ

(၃) နာဲတၠမန်

(၄) နာဲသောဲ

(၅) နာဲဉာဏရံသဳ

ပ္ဍဲလိက်စၟတ်သမ္တီဂ်ှ ညးဂ်ှက္ဍိုက်ပ် ဟွံချူလဝ်ကၠာလေဝ် ရံၚ်ကဵုဝ်ှကီု ဍာ်ဒကေဝ်ကီုမ္ဂး နာဲမိုၚ်မိုၚ် ဒ်ှမာန်ရ။ အခိၚ်တေံ ဗီုပြၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဖျေံလဝ်ဗီုဂကောံ ပရေၚ်အာက္ဍိုပ်ဂ်ှ ဗီုပြၚ်ဂကောံက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု နွံအဆံၚ်လတူတုဲ ကမ္မတဳဗဟဵုဂ်ှ ဒ်ှဂကောံညးရေၚ်တၠုၚ်ဂကောံရ။ ဗဟဵုကမ္မတဳအခိၚ်တေံဂ်ှ နာဲယှိုဲကျေန် ( ဥက္ကဌ)၊ နာဲထေန် (ညးအုပ်ကာ)၊ နာဲပါန်သာ (ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ)၊ နာဲဘသိၚ်၊ နာဲတိတ်ထောန်၊ နာဲမန်ဍာံ−တအ်မဒ်ှရ။ တာလျိုၚ်ဌာန (လလောၚ်ပရိုၚ်၊ ပညာ၊ ပရေၚ်တြးဝါဒ) ဂ်ှ ကဵုလဝ် နာဲတိတ်ထောန်ရ။

သ္ဘၚ်သဳကၠဳဂကောံ က္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု အလန်ဒုတိယဂ်ှ ကၠောန်သ္ပပ္ဍဲဗဒိုပ်ဝါရေဝ်ရောဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၇−၇−၇၃) ရ။ လက်ကြဴ သဘၚ်သဳကၠဳဂ်ှ ကမ္မတဳဗဟဵုတၟိ မံက်တိုန်တုဲ ပ္ဍဲပါ်တာလျိုၚ် နာဲပါန်သာ (လျိုၚ်ဌာန တြးဝါဒကဵုလလောၚ်ပရိုၚ်)၊ နာဲတိတ်ထောန် (လျိုၚ်ဌာနစန်ဒက်) ဒ်ှကၠုၚ်ကီုလေဝ် လျိုၚ်ဌာနပညာ ဟွံမွဲဏီရ။

သဘၚ်သဳကၠဳ ဂကောံက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု အလန်တတိယဂ်ှ ကၠောန်သ္ပပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၁၇−၉−၇၅) ရ။ လက်ကြဴ သဘၚ်သဳကၠဳဂ်ှ ဂကောံက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု၊ ကမ္မတဳဗဟဵုတၟိတအ် မံက်တိုန်ရ။ ပ္ဍဲဂ်ှ ပါ်ပရအ်တာလျိုၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

(၁) နာဲယှိုဲကျေန် − ဥက္ကဌ (ပရေၚ်ဘဏ္ဍာ၊ ပရေၚ်ဆက်ဆောံမဟာမိတ်)၊

(၂) နာဲနလ္လာ − ညးအုပ်ကာနာနာ (ပရေၚ်တိဗ္ၚကဵုဂြိုပ်ဆု၊ ပရေၚ်ထံက်ပၚ်)၊

(၃) နာဲပါန်သာ − ဂကောံ (ဌာနပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကဵုသၞောဝ်ဓရ်)၊

(၄) နာဲရဿ − ဂကောံ (လလောၚ်ပရိုၚ်၊ ပရေၚ်စန်ဒက်)၊

(၅) နာဲတၠမန် − ဂကောံ (ပရေၚ်ပညာ+ပရေၚ်ထတ်ယုက်)၊

(၆) နာဲထဝ်မန် − ဂကောံ (ညးအုပ်ကာ ဂကောံက္ဍိုက်ပ်ပၞာန်)၊

(၇) နာဲထေန် − ဂကောံ ( ဥက္ကဌခရိုၚ်)။

ပ္ဍဲသၞာံ (၁၉၇၈) ဂကောံက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု အလန်ပဉ္စမဂ်ှ သ္ပဒတန် "အစဳအဇန် ပရေၚ်ပညာအပ္ဍဲဗော်" ရ။ ပ္ဍဲကဵုတၚ်ဂၞေၚ်အဓိက ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ပါလုပ်ရ။

−     စပ္တံပံက်အာ ဘာတန်မူလ ပ္ဍဲပွဳဗွိုၚ်ဗဒိုပ်ဝါရဳရောဝ်ရောၚ်။

−     ကော်ခဴ "ဘာတန်မူလ−ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်" ရောၚ်။

−     ဂအုပ်ဘာမွဲကဵုအထံက်အာစာၜါတၠ အောန်အိုတ်စွံရောၚ်။

−     ဂအုပ်ဘာဂ်ှ ဒးဒ်ှသဂံၚ်ဗော်ရောၚ်။

−     အာစာဘာတအ်ဂ်ှ အောန်အိုတ် (၉) တန်မဒးအံၚ်ရောၚ်။ လိက်မန်မဒးလေပ်ဗွဲမဒးရးရောၚ်။ လိက်ဗမာမ္ဒးလေပ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ဗတောန်ဘာသာဂၞန်သၚ်္ချာမ္ဒးမာန်ရောၚ်။

−     ပ္ဍဲဘာဝွံ ဗတောန်ကဵုဘာသာမန်၊ ဗမာ၊ ဂၞန်သၚ်္ချာ၊ ရာဇာဝၚ်၊ ပထဝဳ၊ သိပ္ပံ− တအ်ရောၚ်၊ အခိၚ်အကာဲအရာကဵုမ္ဂး ဘာသာအၚ်ကလိက်ဂ်ှ နကဵုသဇိုၚ် ဗတောန်ကဵုရောၚ်။ (ပဲါနူလိက်ဗမာကေုာံလိက်အၚ်ကလိက်တုဲ သၟေဟ်နူဂ်ှ ဗတောန်ကဵုနဘာသာမန်ရောၚ်)။

−     ပံက်ဘာဒမံၚ်ရောၚ်။ ကောန်ၚာ်တအ်ဂ်ှ အာယုက် (၈) သၞာံပေၚ်တုဲ ဒးဒ်ှရောၚ်။ စပ္တံဘာဒမံၚ် နကဵုကွးဘာအောန်အိုတ် (၁၀) တၠကၠာရောၚ်။ သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂ်ှ ဗီုသဂံၚ်ဗော်တအ်ကီု ညးမွဲမွဲဂိတု (၄၀) ဒကေဝ် နူကဵုဗော် ညံၚ်ဂွံပတိတ်ကဵု။

−     ဇုတ်ဒရံၚ်ဗတောန်လိက်ဂ်ှ လိက်ဗွဟ်ဘာသာမန်တအ် ဗီုပြေပြံၚ်သ္ပဒတန်ကဵုရောၚ်။ လိက်ဗမာဂ်ှလေဝ် ဗီုပြေပြံၚ်သ္ပဒတန် စၞောန်ကဵုရောၚ်။ သွက်ဘာသာဂၞန်၊ ဝၚ်၊ ပထဝဳ ကေုာံ သိပ္ပံ တအ်ဂ်ှ ကံက်နုက်နူလိက်ဒးရးဂပ်ဝ်တအ်တုဲ ဗတောန်နဘာသာမန် မဒ်ှရ။

−     သွက်ကွးဘာ ဘာဒမံၚ်တအ် စရိတ်အိုတ် ပွိုၚ်မွဲသၞာံဂ်ှ ကေတ်သြောံ (၁၂) နရောၚ်။ ယဝ်ဒ်ှကောန်သဂံၚ်ဗော်မ္ဂး နုက်ကေတ်စရိတ်ကောန်ဗြဴမိမဂ်ှရောၚ်။

−     အာစာဘာဂ်ှ ဒ်ှကောန်သဂံၚ်မ္ဂး စရိတ်အာစာတၞဟ်ခြာဟွံဒးကဵု၊ သွက်အာစာဘာ ညးဍုၚ်ကွာန်ကၠုၚ်နူဗွိုၚ်မ္ၚးမ္ဂး မွဲသၞာံကဵုသြန် (၂၀၀၀) ဒကေဝ်ရောၚ်။ ယဝ်ကုအိန်ထံၚ်ဇကု မံၚ်ကေတ်တၞဟ်ခြာမ္ဂး စရိတ်မွဲဂိတု (၄၀) ဒကေဝ်ကဵု သ္ၚု (၁၂) ကလတ် ထံက်ပၚ်ကဵုရောၚ်။

အပ္ဍဲဗမံက်ရုပ်ရာပရေၚ်ပညာဂကူမန်ဂ်ှ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵုသြဇာပၠန်ဂတးကြံၚ်ဍိုန်တုဲ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ပါ်ခြာလဝ် (၃) ဗီုရ။

(၁) ဘာဒုၚ်ကေတ် သြဇာဇကုပေၚ်ၚ်၊

(၂) ဘာအာစာ ဘာအလဵုအသဳကဵု အာစာဘာဗော်ဇကု ဗတောန်ကေတ်အခိၚ်ညးကဝက်အဲကဝက်၊

(၃) ဘာကဵုအခေါၚ် ဘာသာမန်မွဲအခိၚ် ပ္ဍဲခံက်အၚ် ဗတောန်လိက်−သာ်ဏအ် တၟေၚ်ခြာညးသကအ်ရ။

ဖျေံလဝ်မူ နူတန်မူလ ကောန်ၚာ်ကောန်ကွးဘာတအ် ဂွံလေပ်အာ (၃) ဘာသာ သွက်ဂွံဗတောန်မဒ်ှရ။ နူစမံၚ်ဘာ ဒဵုစိုပ်တန်ဒုတိယဂ်ှ ဗတောန်လိက်မန်သက်က်တုဲ နူတန်ဒုတိယ စဗတောန်လိက်ဗမာရောၚ်။ စိုပ်တန်စတုတ္ထမှ ဘာသာအၚ်ကလိက်ဂ်ှ နဗီုပြၚ်ဆက်မိတ် ဗတောန်ဖျေံလဝ်ဗီုရ။

ဘာဒမံၚ်ဗဟဵုဂ်ှ ပ္ဍဲသၞာံ (၁၉၇၉) စပံက်ကၠုၚ်ရ။ ပရေၚ်သလုၚ်ပတိုန်ဍာ်ဒကေဝ် အာစာဘာတအ်ဂ်ှ ပ္ဍဲ (၁၉၈၄) ဏအ် မံက်မံၚ်ရ။ ပ္ဍဲကာလဂ်ှ ဗဟဵုကမ္မတဳမွဲတၠဓဝ် ဗမံက်ရုပ်ရာ ပရေၚ်ၜါဌာန (ပညာ၊ စန်ဒက်) ရ။

အတိုၚ်လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ကမ္မတဳက္ဍိုက်ပ်ဗဟဵု (၁၉၈၃) မ္ဂး သၞာံဂ်ှ ပ္ဍဲဒေသပွဳပွူဗဟဵု တန်မူလ နွံ (၃) ဘာရ။ ဂကောံအာစာဘာတအ်ဂ်ှ ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒက်ှ−တအ် ရုပ်ရဴမံက်လဝ်တုဲတုဲရ။ ပ္ဍဲရေဝ်သၠုၚ်ကျာဂ်ှ ဂကောံအာစာဘာတအ် တဴတက်တန်ကြန်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်၊ ပ္ဍဲ (၁၉၈၂)  အကြာပဋိပက္ခဗော်ထကးဂ်ှ အာစာဘာမွဲတၠ မဒးစုတိအာရ။ အကြာပဋိပက္ခ ဗော်ထကးကီု၊ အကြာဒပ်ပၞာန် အလဵုအသဳတအ် ၜက်ၜေတ်ပလီုပလာ်ဂ်ှ ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် ဇၞော်မောဝ်သၠဲလးကၠုၚ်ရ။ ပရေၚ်ပညာမူလလောန် စဗၟံက်မံၚ်ရုပ်ရဴရ။

ပ္ဍဲလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်ဂ်ှ ချူလဝ်ပရူပရေၚ်ပညာ ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ လပါ်ခိုဟ်တဴတက် ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီုလေဝ် ခါရစိုပ်လၟိဟ်ဘာ၊ လၟိဟ်အာစာဘာ၊ လၟိဟ်ကွးဘာတအ်ဂ်ှ ဒ်ှမံၚ် ( ) ရ။

ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာဂ်ှ အပံၚ်ဘာနွံ (၁၉) ဘာတုဲ အာစာဘာ နွံ (၃၀) တၠကဵုကွးဘာ နွံၜိုတ် (၂၀၀၀) ရ။ (တၚ်သမ္တီ−ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၄ ဂကောံအာစာဘာဂ်ှ အာစာဂမၠိုၚ် နွံ (၄၉) တၠရ။

ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒက်ှဂ်ှ ဘာနွံ (၂၇) ဘာတုဲ ပ္ဍဲ (၈) ဘာဂ်ှ နနဲအဓမ္မ ဒးဒုၚ်ပၠုပ်အာစာဘာအလဵုအသဳရ။ လက်ကြဴဏအ် (၈) ဘာဂ်ှ မဒးဒုၚ်လပါ်အလဵုအသဳကၟာတ်ထောံရ။

ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ဇြပ်ဗုဂ်ှ ဘာဗော်ပေၚ်ၚ် နွံ (၆) ဘာကဵု ဘာအလဵုအသဳဇကုပၠုပ်အာစာဘာဇကု နွံ (၉) ဘာရ။ ပ္ဍဲဘာဗော်ပေၚ်ၚ်တအ်ဂ်ှ အာစာဘာနွံ (၆) တၠ၊ ကွးဘာနွံ (၂၉၀) တၠတုဲ ဘာပံၚ်နှဴတအ်ဂ်ှ အာစာဘာနွံ (၉) တၠ၊ ကွးဘာနွံ (၁၄၈၀) တၠရ။

ပ္ဍဲသၞာံ (၁၉၈၄) ဂ်ှ ပ္ဍဲဌာနပညာဗဟဵု ပံက်တန်ဗတောန်နဲကဲဗတောန်လိက်ရ။ အခိၚ်ဂ်ှ လိက်ဗွဟ်မန် တန်ကောန်ၚာ်ပတိတ်လဝ်တုဲမံၚ်ရ။ ပ္ဍဲဌာနပညာဗဟဵုဂ်ှ နူဂကောံအာစာဘာဂမၠိုၚ် ပူဂိုလ်မဒးရးဂပ်ဝ်တအ် မဒးတိုန်ကေတ်တာလျိုၚ်ရောၚ် ဖျေံလဝ်ဂ်ှ နူပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာဂ်ှ နာဲသစ္စမန်အံၚ်၊ နူပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒက်ှဂ်ှ နာဲဟံဂကူ−တအ် ကၠုၚ်ကေတ်တာလျိုၚ်ရ။

အကာဲအရာပရေၚ်ပညာဂကူမန် (၁၉၉၃−၉၄) ဂ်ှ နွံအတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ရ။ အပံၚ်ဘာ (၂၇၀) ဘာ၊ လၟိဟ်အာစာဘာ (၄၃၃) တၠ၊ ကွးဘာနွံ (၃၀,၈၉၁) တၠရ။ ကမ္မတဳပရေၚ်ပညာဗဟဵုဂ်ှ နာဲဟံသာ၊ နာဲလွဳမန်၊ နာဲဆာန်တိ၊ နာဲဟံသာဗိုန်ခိုၚ်−တအ် ကေတ်ကၠုၚ်တာလျိုၚ်ရ။

ကမ္မတဳပရေၚ်ပညာဗဟဵု (၁၉၉၆) ဂ်ှ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ရ။

၁။ ဥက္ကဌ − နာဲဟံသာ ဥက္ကဌကမ္မတဳပညာ၊

၂။ ဒုဥက္ကဌ(၁) − နာဲလွဳမန် လျိုၚ်ဌာနပညာ၊

၃။ ဒုဥက္ကဌ(၂) − နာဲအေမန် ဒု−လျိုၚ်ဌာနပညာ၊ လျိုၚ်ဌာနထတ်ယုက်၊

၄။ ညးအုပ်ကာ − နာဲသိုဝ်တာန်၊

၅။ ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ − နာဲဟံသာဗိုန်ခိုၚ်၊

၆။ ဂကောံ − နာဲဝၚ်တၟိ

၇။ ဂကောံ − နာဲသိုက်သၠိၚ်

၈။ ဂကောံ − မိသာဍာ

၉။ ဂကောံ − မိကြက်နန်

၁၀။ ဂကောံ − မိမောဝ်ဆာဲ

၁၁။ ဂကောံ − မိလွဳဟာန်

၁၂။ ဂကောံ − မိကောန်ဆာန်နန်

၁၃။ ဂကောံ − နာဲဂံၚ်လွဳ

မူသြန်ဂအုံပရေၚ်ပညာဂ်ှ ပ္ဍဲသၞာံဂ်ှရ ကမ္မတဳရေၚ်တၠုၚ်ကေၚ်ကာဗဟဵု သ္ပကဵုလဝ်ဒတန်ရ။

အကာဲအရာ ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် (သၞာံ − ၂၀၀၂) ဂ်ှ ပ္ဍဲလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် သ္ဘၚ်သဳကၠဳဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အလန်ပဉ္စမ−ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ရ။

ပ္ဍဲဌာနပညာဗဟဵုဂ်ှ ဘာတန်အဆံၚ်သၠုၚ်မွဲ၊ ဘာတန်သၠုၚ်ကောန်ဂကူမန်မွဲ၊ ဘာတန်မူလ (၅) ဘာ၊ အာစာဘာဗော် (၆) တၠ၊ အာစာဘာညးဍုၚ်ကွာန် (၂၅) တၠ၊ ကွးဘာ (၆၇၇) တၠနွံရ။

ဘာတန်အဆံၚ်သၠုၚ် ကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု

ကွးဘာနွံ (၂၄) တၠ၊ အာစာဘာနွံ ( ) ၊ ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု (ICFC) ဗတောန်ကဵုမံၚ် (၄) ဘာသာရ။

ဘာတန်သၠုၚ်ကောန်ဂကူမန်

ပံက်ဂွံပွိုၚ် (၁၀) သၞာံ၊ ဒိုအ်ပန်ပှော်တုဲ စၠောံလဝ်ဒဒန် သ်ှ (၁၀) တန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳရ။ နူ (၁၉၉၆) ဒဵုစိုပ် သၞာံ (၂၀၀၂) နူဘာတန်သၠုၚ်ဏအ် အံၚ်ဇၞးကၠုၚ် (၁၀) တန် (က)−၂၉ တၠ၊ (ခ)−၄ တၠရ။ ဘာတန်သၠုၚ်ဝွံ ဗတောန်မံၚ် (၆) ဘာသာရ။ ပ္ဍဲဘာတန်ဒေါဝ်ဂ်ှ မ္ၚးနူဘာသာလိက်ဗွဟ်မန် ကေုာံ ဝၚ်မန်တုဲ ဗတောန်မံၚ် အတိုၚ်လိက်အလဵုအသဳဂ်ှရ။ လိက်ဗွဟ်မန်၊ ဝၚ်မန်၊ လိက်အၚ်ကလိက်၊ ဂၞန်သၚ်္ချာ၊ ဝၚ်ဂၠးကဝ်၊ သိပ္ပံ၊ ပထဝဳ၊ လိက်ဗမာ ဒ်ှတမ် ဗတောန်ကဵုဒမံၚ်ရ။

သြန်ထံက်ပၚ်အာစာ

အာစာဘာမွဲတၠ မွဲဂိတု (၄၈၀၀) ဒကေဝ်၊ သွက်အာစာဘာ (၉၉၉) တၠ ပတိတ်ကဵုတုဲ အာစာဘာဒေသကျာ်ပိ (၃၆) တၠ၊ မွဲဂိတု (၄၀၀) ၜါတ် ပတိတ်ကဵုရ။ အပံၚ်အာစာဘာ (၁၀၃၅) တၠ၊ မွဲဂိတု အိုတ်သြန် (၄,၉၆၈,၀၀၀) ဒကေဝ်၊ (၁၄,၄၀၀) ၜါတ်မဒ်ှရ။ နူဂကောံတၠဒါန် ဍုၚ်သ္အာၚ် ထံက်ပၚ်လဝ်ရ။

ဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်

ဌာနပညာဗဟဵု ခရိုၚ်မတ်မလီု ပံၚ်တောဲတုဲ ပံက်လဝ်ဘာပကတ်ပကေၚ် ဂအုပ်ဘာ လၟေၚ် (၁) ရ။ ညးတိုန်စိုပ် (၅၄) တၠ၊ အာစာဘာဗတောန် (၈) တၠ။

ပ္ဍဲသၞာံ (၁၉၉၃) ဂ်ှ စပံက်ကၠုၚ် ကမ္မတဳခၞံလိက်ရ။ သနာံ (၁၉၉၅) ခၞံလိက်တန်မူလတုဲအာပေၚ်ၚ်ရ။ လိက်ဗွဟ်မန် တန်ပဉ္စမ၊ ဆဌမ၊ သတ္တမ ပလဝ်ဒတန်တုဲရ။

ဌာနပရေၚ်ပညာခရိုၚ်ဂမၠိုၚ်

ဘာသၟဝ်တဲခရိုၚ်ဂမၠိုၚ်ဂ်ှ သၞာံဗတောန်ပညာ (၂၀၀၂−၂၀၀၃) ဝွံ ဘာကောန်ဂကူတန်သၠုၚ် (၂) ဘာ၊ ဘာတန်ဒေါဝ် (၃၄) ဘာ၊ တန်မူလ (၁၄၄) ဘာနွံတုဲ အပံၚ်ဘာကောန်ဂကူ နွံ (၁၈၀) ဘာရ။ ဘာပံၚ်နှဴ အပံၚ်ဖအိုတ် နွံ (၁၉၂) ဘာတုဲ ကွးဘာအပံၚ်ဖအိုတ် နွံ (၄၉၃၀၃) တၠရ။

လိက်ကၞပ် − လဂံါဇိုၚ်ခေတ်တမ်ကၠာ ပရေၚ်ပညာဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဝွံ တုဲဒ်ှဆဝွံရအဴ။