အကုသဵုစိုတ် - ၁၂

အကုသဵုစိုတ် ၁၂ (အင်္ဂလိက်: 12 Unwholesome Consciousness) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စိုတ်မယုတ်သဝ်၊ မနွံကဵုဒုဟ် ကေုာံ မလေပ်ကဵုဖဵုဒဒိုက်ဂမၠိုင်ရ။ နကဵုလညာတ် အဘိဓမ္မ မ္ဂး၊ အကုသဵုစိုတ်တအ်ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုမူလဟေတု (Roots) ၃ သာ် - လောဘ၊ ဒေါသ၊ ကေုာံ မောဟ ဗွဲမနွံကဵု ယုတ္တိဗေဒ ဇေတ်ဇေတ် ရ။

၁။ လောဘမူစိုတ် ၈ (Greed-rooted Consciousness)

စိုတ်မနွံကဵု ပၟိက်ဆန္ဒ၊ ပွမသာသ္ပအ် ကေုာံ ပွမစွဲလာံ။ ပါ်ခြာလဝ် ၈ သာ် အတိုင်ဝေဒနာ၊ သမ္ပယုတ် ကေုာံ သင်္ခါရ-

1. သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိက: ဝေဒနာသာယာ၊ မစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် အလဵုအလဵု။
2. သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်၊ သသင်္ခါရိက: ဝေဒနာသာယာ၊ မစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် နကဵုပွမတိုက်ကၟောဝ်။
3. သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိက: ဝေဒနာသာယာ၊ ဟွံစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် အလဵုအလဵု။
4. သောမနဿသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်၊ သသင်္ခါရိက: ဝေဒနာသာယာ၊ ဟွံစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် နကဵုပွမတိုက်ကၟောဝ်။
5. ဥပေက္ခာသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိက: ဝေဒနာမံင်လဒေါဝ်၊ မစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် အလဵုအလဵု။
6. ဥပေက္ခာသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်၊ သသင်္ခါရိက: ဝေဒနာမံင်လဒေါဝ်၊ မစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် နကဵုပွမတိုက်ကၟောဝ်။
7. ဥပေက္ခာသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိက: ဝေဒနာမံင်လဒေါဝ်၊ ဟွံစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် အလဵုအလဵု။
8. ဥပေက္ခာသဟဂုတ်၊ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်၊ သသင်္ခါရိက: ဝေဒနာမံင်လဒေါဝ်၊ ဟွံစပ်ကဵုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ မကတဵုဒှ် နကဵုပွမတိုက်ကၟောဝ်။

၂။ ဒေါသမူစိုတ် ၂ (Hatred-rooted Consciousness)

စိုတ်မနွံကဵု ပွမစိုတ်ဍောတ်၊ ပွမခ္ဍိုက်မၠေအ် ကေုာံ ပွမဒေါသတိတ်။

1. ဒေါမနဿသဟဂုတ်၊ ပဋိဃသမ္ပယုတ်၊ အသင်္ခါရိက: ဝေဒနာဒဒိုက်၊ မစပ်ကဵုပွမခ္ဍိုက်မၠေအ်၊ မကတဵုဒှ် အလဵုအလဵု။
2. ဒေါမနဿသဟဂုတ်၊ ပဋိဃသမ္ပယုတ်၊ သသင်္ခါရိက: ဝေဒနာဒဒိုက်၊ မစပ်ကဵုပွမခ္ဍိုက်မၠေအ်၊ မကတဵုဒှ် နကဵုပွမတိုက်ကၟောဝ်။

၃။ မောဟမူစိုတ် ၂ (Delusion-rooted Consciousness)

စိုတ်မနွံကဵု ပွမဝိဝိင်၊ ပွမဟွံကၠိုဟ်ခၠင် ကေုာံ ပွမမောဟအုပ်ဗ္ဍပ်။

1. ဥပေက္ခာသဟဂုတ်၊ ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ်: ဝေဒနာမံင်လဒေါဝ်၊ မစပ်ကဵုပွမသၠေဟ်ပၟာ။
2. ဥပေက္ခာသဟဂုတ်၊ ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ်: ဝေဒနာမံင်လဒေါဝ်၊ မစပ်ကဵုပွမစိုတ်လလောင် (စိုတ်ပြး)။

၄။ သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ

နကဵုလညာတ် စိုတ်ဗေဒဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး:

• Root Integration: အကုသဵုစိုတ် သီု ၁၂ သာ်ဝွံ သ္ဒးနွံကဵု "မောဟ" (Delusion) လၟိုန်ရ။ ယဝ်ရဟွံမဲကဵု မောဟမ္ဂး အကုသဵုစိုတ် ကတဵုဒှ်ဟွံဂွံ။
• Mental States (ဝေဒနာ): အကုသဵုစိုတ်ဂှ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒေါသလၟိုန် ဟွံသေင်၊ ပွမသာယာ (သောမနဿ) ပ္ဍဲအရာမဗၠေတ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်အကုသဵုစိုတ် မကြံင်မ္ၚိုဟ်အိုတ် ဇေတ်ဇေတ် ရ။

လေန် ဆက်စပ်ဂမၠိုင်

• ကုသဵုစိုတ်
• စိုတ် ၈၉
• အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ