ဍုင်မတ်မလီု

နူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
အ​ညွှန်း​သို့ ခုန်ကူးရန် ရှာဖွေရန် ခုန်ကူးမည်
ဍုၚ်မတ်မလီု
ဍုၚ်
Viewpoint pagoda.JPG
ဍုၚ်မတ်မလီု is located in Myanmar
ဍုၚ်မတ်မလီု
ဍုၚ်မတ်မလီု
ဗီုတိ ဒၞာဲဍုၚ်မတ်မလီု မၞုံ
မပံၚ်တောဲလဝ်: 16°29′N 97°37′E / 16.483°N 97.617°E / 16.483; 97.617
ကၟိန်ဍုၚ် ထာမ်ပလိက်:Country data မြန်မာနိုင်ငံ
တွဵုရး Flag of Mon State (2018).svg တွဵုရးဍုၚ်မန်
ခရိုၚ် ခရိုၚ်မတ်မလီု
လၟိဟ်မၞိဟ် [၁]
 • ဍုၚ် ၂၈၉,၃၈၈
 • ဍုၚ် ၂၅၃,၇၃၄
 • ရး ၃၅,၆၅၄
 • ဂကူဂမၠိုၚ် မန်ဗမာကြုက်ကရေၚ်တၞောဝ်အိန္ဒိယ
 • ဘာသာမလျိုၚ်ပတှ်ေ ဗုဒ္ဓခရေတ်ယာန်ဟိန္ဒူအေဿလာမ်
ဒၞာဲအပိုၚ်အခြာ အခိၚ် အခိင်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ
ကုဒ် ဨရိယာ ၀၅၇[၂]
Moulamein-2017.jpg
စက္ကာဲ မၚ်ထဝ်လေ ( AD ၁၇၇၄ - ၁၈၆၇ )
ဗီုရုပ် လိက်တၟအ် မၚ်ထဝ်လေ
ဗီုရုပ် လိက်တၟအ် မၚ်ထဝ်လေ
ဗီုရုပ် နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ကေုာံ မိကြက်ထဝ် ဗှ်ဒၟံၚ် လိက်ခၞိၚ် မကဵုယၟု မြတ်ထီစော လတူကျာ်သာန်လာန်
Kyaik-sanlan.jpg

ဍုၚ်မတ်မလီု (အၚ်္ဂလိက်: Moulmein, Mawlamyine, Burmese: မော်လမြိုင်) ဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ဇၞော် တွဵုရးဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာမ္ဂး ဒှ်ဍုၚ်ဇၞော် မရနုက်ကဵု ပန်၊ မၞုံဇိုင်ပါၚ်ၜဳသြၚ်လောန်ရ၊၊

နိရုတ္တိ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ယၟုမတ်မလီုဂှ် အတိုၚ်ဝၚ်ပေါမ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ ဨကရာဇ်သၟိၚ်မန်မတ်ပိဂှ် ဇုက်ဒး ယာတ်ဇုက်မုက် နူကောန်ဝုတ်သေံတုဲ မတ်လဒေါဝ် မွဲမ မၞုံကဵုဣဓိကြဳဇှ်ဂှ် လီုအာဂှ်ရ ဍုၚ်မတ်မွဲမလီု ညးကော်စရ၊၊ နူဂှ် မြိပတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဍုၚ်မတ်မလီု၊၊

ဆဂး အတိုၚ်လိက်ခၞိၚ် သၟိၚ်သိင်္ဂသူရ မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကျာ်သြၚ်လာန် မချူလဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၈၈၉ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် "တိလလောက်ပိ ပပရိနိဗာန် ၜါလ္ငိမ်ဒပဟ်စောဟ်စၞာမ် တရဴဂတု ၜါစောဟ်ၜါတ္ငဲ ကလိလောန်အာတုဲ၊၊ ပ္ဍဲဂတုမြိက္ကသိုဝ် ဒပဟ်မမံက် တ္ငဲသောက် လက်မကဝ်၊၊ သၟီမွဲ မဟို သိၚ်ဂသူရ မပ္ကင်ရင်တဴ ဍုၚ်မဟ်လမ္လိုမ်၊၊ မွဲကိုတ်တရဴလက္က်သာပ် သလးတုဲ၊၊ မသောန်ဂနိင်ဝေါၚ်၊၊ (…) သၟီမပ္ကၚ်ရၚ် ဍုၚ်မဟ်လမ္လိုမ် မလောန်အာတုဲ၊၊ မဂေါအ် ပတလယာန်စိၚ်၊၊ ညံၚ်သၟီသိၚ်ဂသူရ မပ္ကၚ်မဟ်လမ္လီု ဟမွဲ၊၊"

ပ္ဍဲလိက်ခၞိၚ်ဝွံ မဂွံဆဵုကေတ် ယၟုဍုၚ် "မဟ်လမ္လီု/မဟ်လမ္လိုမ်" မြဴသာ်ဝွံရ၊၊ မဟ် ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုဟ်၊ လမ္လိုမ် ဂှ် မနာမ် မကၠုၚ်နူကြိယာ လီု၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် ယၟုဍုၚ်မတ်မလီု ဝွံ ဍုၚ်မုဟ်မလီုလာ်ဒၟံၚ်ရ၊၊ မုဟ်ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုဟ်ၜဳရ၊၊

ရံၚ်ကဵုအဓိပ္ပါယ် ယၟုဍုၚ်ဏအ်တုဲ ပရူဒဒှ် သၟိၚ်မတ်ပိ၊ သၟိၚ်သေံ မကၠုင်ဗတိုက်တအ်ဂှ် ဒှ်ဝၚ်ဇေတ်တ်ဟွံသေၚ် ဒှ်ပေါမ်အဂီုဒေသမွဲဂှ် ဟီုမာန်ရ၊၊

ဝၚ်အတိက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အတိုၚ်လိက်တၟအ် သီကလျာဏဳ သၟိၚ်ဓမၟစေတဳမ္ဂး ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ပါလုပ်လၟိဟ် အပ္ဍဲစရၚ် ရးမုဟ်တဟ် (မုတ္တမ) ၃၂ ဍုၚ်ဂှ်ရ၊၊

ကြဴနူ ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ မဒးဒုၚ်ပလီုထောအ် ကုဗၟာအံၚ်ဇဲယျတုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၁၂၈၊ ဂိတုပုဟ် ၂ စွေက် (၁၆ ဇာန်နဝါရဳ ၁၇၆၇) ဂှ် စဳရေၚ်ဍုၚ်မတ်မလီုအဇ္ဇ ဒုင်စဳရေၚ် ပယိုဝ်တိရးဍုၚ်မတ်မလီု ပ္ဍဲလိက် (ဍုၚ် ၃၂ ဇာ ၁၂ ဒၟံၚ်စာတန်) မဒှ်လိက် စၟတ်သမ္တီ ပယျဵုရးမတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ၊၊

နူဍုၚ်မတ္တမ စိုပ်ဍုၚ်မတ်လမၠီု ၁ တိုၚ်၊
နူဍုၚ်မတ်လမၠီု လပါ်ဗၟံက် ပါတၟံဗွဝ် ပါပယိုဝ်တိရးဍုၚ််််ဂြၚ် ၁၅ တိုၚ်၊
နူဍုၚ်မတ်လမၠီု လပါ်သမၠုၚ်ကျာ ပါကျာ်မုဟ်ဍုၚ် ပါပယိုဝ် တိရးဍုၚ်ဇြာ ဗက်တိုန်ဗၟံက် ပါကွာန်ခၠိုဝ်ဍောတ် ပါပယိုဝ်တိရးဍုင်ဝၚ်ရဴ တိရးဍုၚ်ကြိုန် ၂ တ္ၚဲ ၂၀ တိုၚ်၊
နူဍုၚ်မတ်လမၠီု လပါ်ပလိုတ် ပါၜဳဇၞော် ၁၅ မၚ်လံ၊၊
နူဍုၚ်မတ်လမၠီု လပါ်သၟဝ်ကျာ ပါဒကုတ်တိုၚ် ပါၜဳဇၞော်၊
နူဍုၚ်မတ်လမၠီု လပါ်အဂၞဲ ပါကြုၚ်အဓဂဵု ပါပယိုဝ်တိ ရးဍုၚ်ဇမိ ၃ တ္ၚဲ ၃၀ တိုၚ်၊
နူဍုၚ်မတ်မလီု လပါ်နေရတိ ပါၜဳဇၞော် ဒကုတ်တိုၚ်၊
နူဍုၚ်မတ်လမၠီု လပါ်ဗာယပ် ပါၜဳဇၞော် ၁၀ မၚ်လံ၊
နူဍုၚ်မတ်လမၠီု လပါ်အေသာန် ပါကြုၚ်ဣလေန် သဒုၚ်မုဟ်သမု ပါပယိုဝ် တိရးရာဲဇံ ၂ တိုၚ်၊
၄ၚ်ရးစာ ၁၂ တၞံ ပ္ဍဲဂၞဴဇာကွာန်တရေံ ၇ လီုဖအိုတ်၊ ဗဒှ်ဂွံတၟိ မွဲကွာန်မေဝေၚ်မွဲ၊၊

အတိုၚ်လိက်စဳရေၚ်ဏအ် ပ္ဍဲရးဍုၚ်မတ်မလီု ကၠာပၞာန် အံၚ်ဇဲယျ ဟွံဂွံပလီုဏီဂှ် စာ နွံ ၁၂၊ ကွာန် နွံ ၇၊၊ (စာဂှ် ဇၞော်နူကွာန်ညိ) ဟိုတ်နူဘဲပၞာန်အံၚ်ဇဲယျတုဲ လီုအာ သီုဖအိုတ်၊၊ ကာလစိုပ်သၞာံ ၁၁၂၈ ဂှ် ဆကွာန်မေဝေၚ် မွဲဟေၚ် ကလေၚ်ပတန်တၟိတုဲဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ၊၊

၁၈၂၄ - ၁၉၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၄ ဂိတုမာတ် (၅) ဂှ် အင်္ကလိက် လလောၚ်တြး သွက်ဂွံ ဗတိုက်ကဵု သၟိၚ်ဗၟာရ၊၊ ဍုၚ်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်ဂှ် အင်္ကလိက် သီဂွံအာရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၆ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၄ ဂှ် အင်္ကလိက်ကဵုဗၟာ ကလိဂွံတၚ်တုပ်စိုတ် မကော်စ လိက်ကသုက် ရန္တပိုတုဲ ရးယခေၚ် ကဵု ရးတၞၚ်သဳဂှ် ဒးပအပ်ကဵု အင်္ကလိက်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲရးတၞၚ်သဳရ၊၊

ဂတဂှ်မွဲသၞာံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၇ ဂှ် သၟိၚ်စဍုၚ်သြေၚ် သၟိၚ်မရူ (မောင်စပ်) ညးမဒှ်တၞောဝ်ဨကရာဇ်မန် ဍုၚ်ဗဂေါတြေံဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်အခိၚ်ခိုဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲ စတဝ်စၞေဟ် ကုသၟိၚ်ဗၟာရ၊၊ ဂကူကရေၚ် ပ္ဍဲကွာန်ဒဵု/ကွာန်တာ (တွံတေး) တအ်လေဝ် ပံၚ်တောဲ ကုညးကီုရ၊၊ ပ္ဍဲၜဳပါၚ်လေၚ် (ပန်းလှိုင်) ဂှ် ညးဖျေဟ်ဗဒိုပ်တုဲ စဵုဒၞာ ညံၚ်ပၞာန်အဝ ကၠုၚ်ဟွံဂွံတုဲ ဗတိုက်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ရ၊၊ ပၞာန်ဗၟာအဝ မဇၞော် ကုဒြဟတ် ကၠုၚ်ဗတိုက်တုဲ ကၞောတ်တဲ သၟိၚ်မရူ ကေုာံ သရာဲပၞာန်မၞိဟ် မွဲလက်ဂှ် ဒးပါဲကၠုၚ်မံၚ် ပ္ဍဲမတ်မလီုရ၊၊ သၟိၚ်စဍုၚ်ဒလ သၟိၚ်ထဝ်လေ လေဝ် နကဵုဂၠုၚ်ဇၞော် (၂၀၀) မၞိဟ်ၜိုတ် (၂၀၀၀၀) ဂှ် ဒးပြံၚ်မံင် မတ်မလီုကီုရ၊၊ ကာလညးတအ် မစိုပ်ကၠုၚ် ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် အတိုၚ်လိက်တၟအ်ညး မချူလဝ် ပ္ဍဲကျာ်သြၚ်လာန်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် သ္ၚိဆမွဲမကီုဟွံမဲ၊ ဒှ်ဒၟံၚ်သပိုဟ်ဂြိုပ်ရ၊၊ ပါဲနူ သၟိၚ်မရူ ကဵု သၟိၚ်ထဝ်လေတုဲ ယၟုမၞိဟ်ဇၞော် မပြာကတ် ပ္ဍဲအခိၚ် မစကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် သၟိၚ်သာယာ (မောင်သာယာ)၊ သၟိၚ်ဖဴစော (မောင်ဖိုးစော)၊ သၟိၚ်ၚိုန် (မောင်ငန်)၊၊ အရာပ်ညးတအ် မပတန်လဝ်ဂှ် ကဵုလဝ်ယၟုညးတအ်ရ၊၊ ဒၞာဲသၟိၚ်တအ် မပတန်လဝ်တုဲ ညးခုတ်လဝ်ယၟု သၟိၚ်တအ်ရ၊၊ ဥပမာ အရာပ်သၟိၚ်သာယာ (သာယာကုန်း)၊ အရာပ်သၟိၚ်ဖဴစော (ဖိုးကုန်း)၊ အရာပ်သၟိၚ်ၚိုၚ် (မောင်ငန်ရပ်) ဒၞာဲသၟိၚ်ထဝ်လေဂှ် ဟိုတ်နူညးဒှ်ဒၟံၚ် စက္ကာဲတုဲ အရာပ်သၟိၚ်စက္ကာဲ (စစ်ကဲရပ်)၊၊

ဗွဲကြဴညိဂှ် ဍုၚ်မတ်မလီု ဇၞော်မောဝ်တိုန်ကွေဟ်တုဲ ဒှ်ဒတန်ဍုၚ် အဓိက အလဵုအသဳအင်္ကလိက်ရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၆ ဂှ် အင်္ကလိက် တက်ပတိတ်လိက်ပရိုၚ် နကဵုဘာသာအင်္ကလိက် the Maulmain Chronicle ရ၊၊ လိက်ပရိုၚ်ဂှ် ဒှ်လိက်ပရိုၚ်ကၠာအိုတ် မပ္တိတ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာရ၊၊ စက်ပ္ဍဵုဗီုလိက်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ကၠာအိုတ်ရ၊၊ သၟိၚ်ဗရူ၊ သၟိၚ်ထဝ်လေတအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်ဂကူမန်ကီုလေဝ်၊ ရံၚ်ကဵု လိက်တၟအ် သၟိၚ်ထဝ်လေ မချူလဝ် ပ္ဍဲကျာ်သာန်လာန် နကဵုဘာသာဗၟာတုဲ ဒဒှ်ရ နကဵုဘာသာလိက်မန်ဂှ် ပ္ဍဲအရာမချူတအ်ဂှ် ဗီုကဵု ညးတအ် ဂွံစိုန်သကီု ကွေဟ်ဟ် ဟွံမဲရ၊၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ လိက်ခၞိၚ် လတူကျာ်သာန်လာန် (မကဵုလဝ်ယၟု မြတ်စောထီ) မဒှ်လိက် တၠဂုန်အစာဂုနလၚ်္ကာ မချူလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၅ ဂိတု ဨပြဳ ၁ ဂှ်လေဝ် နူစတမ်ညိဂှ်ဟေၚ် မချူလဝ်ဗီုမန် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ၊၊

သက္ကရာ ၁၂၁၆ ဂတုစဲ ၁၅ မံက် သောန်ခၞိၚ် ကျာ်သာန်လာန် လျိုၚ်သၠုဲ ၆၀၀ ပါၚ်ခၞိၚ် ၜါဟတ် ပန်ၝောံတဲ အစံက် ၃ ဟတ်၊၊ ခဝိုက် ၆ ဟတ် ၜါမိ၄် တကာခၞိၚ် အစာတၠဂုနလင်္ကာ ပကမကထတုဲ အလုံဒှ်ထကာရ၊၊ ၊၊ ဗွဲကြဴ စဴဂတ လ္ပပလီုပလာ်အိုတ်ညိ၊၊ ယာံပလီုပလာ်ရ ယဝ်ဒှ် ပ္ဍဲကဵုအပါဲပန် သဒးအာက္တဵုဒှ် ဟွံဆောတ်

လိက်သၟေဟ်တအ်ဂှ် ချူလဝ် ပရူသာသနာကျာ် ကေုာံ ဍုၚ်ရာမည နကဵုဘာသာဗၟာ ပေင်ဒၟံၚ်ခၞိၚ်ဂှ်ရ၊၊

ပၞာန်ဗၟာ-အင်္ကလိက် အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ - ၁၈၅၃ဂှ် ဍုၚ်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ် မဒှ်တိဍာ်ဍုၚ်မန်တြေံဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ကလိက်တုဲ ရုၚ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်အင်္ကလိက် နူမတ်မလီုဂှ် ပြံၚ်အာစွံ ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၈၈၅ ပၞာန်ဗၟာ-အင်္ကလိက် အလန်တတိယဂှ် အလုံမွဲဍုၚ်ဗၟာ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ကလိက်ရ၊၊ မၞိဟ်ဒေသလပါ်လတူ ကဵု မၞိဟ်ဒေသလပါ်သၟဝ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာမွဲဍုၚ်တုဲ ပရေၚ်အာကၠုၚ် ကၠောအ်က္ဍဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ရ၊၊ ဗွဲတၟေၚ် လကျာ်ဗၟာဂမၠိုၚ် ဟိုတ်နူ ဒေသရးမန် ဗီုကဵု ဍုၚ်မတ်မလီုတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဒဒတန် သ္ၚုသြောအ်ကၚုဲ မဂၠိုၚ်တုဲ ဒှ်ဒေသ မစသုၚ်ဖဲလှဲတုဲ ပြာပ်ကၠုၚ် ပဒတဴအိုတ်ရ၊၊ စနူ ပ္ဍဲဘာလကျာ် စကာကၠုၚ်အရေဝ်ဗၟာတုဲဗက်ဂှ် စိုပ်ၜိုတ်သၞာံ ခေတ်ကောန်စဴ ညးမကလေၚ်ပတန် ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် သၞာံၜိုတ် ၁၉၀၀တအ်ဂှ် မၞိဟ်လတူ ဍုၚ်မတ်မလီုတအ် ၜိုန်ရ အပါနော်ညးတအ် မဒှ်လဝ် ရဲတဝ်စၞေဟ် သွက်ဍုၚ်မန်ဂွံဗၠးၜး နူဗၟာတုဲ မဒးဒြေပ်ဒဴကၠုင် ဍုၚ်မတ်မလီုကီုလေဝ် မၞိဟ်မလေပ် အရေဝ်မန်ဂှ် အောန်စှ်ေအာ ကွေဟ်ဟ်ရ၊၊ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ် လေပ်ဆ အရေဝ်ဗၟာ ကေုာံ အရေဝ်အင်္ကလိက်သၟးရ၊၊

စနူ ၁၉၄၈[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

နူစ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ မအာစိုပ်ဒတုဲတုဲ ဟိုတ်နူအကာဲအရာဂၠးတိ ပြံၚ်လှာဲတုဲ အင်္ကလိက် သ္ဒးဗလး ဒးကဵုဗၠးၜး ကုဍုၚ်ကဝ်လဝ်နဳတေအ်ဂှ် ခရိုၚ်ကျာ်ခမဳ ကဵု ခရိုၚ်သဓီု ညံၚ်ဂွံ စၟတ်သမ္တီကဵု တွဵုရးဍုၚ်မန်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ်မန်တအ် အာတ်မိက်ကၠုၚ်ရ၊၊ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူဗၟာ ဗီုကဵု သကိုပ်ဗိုလ်အံၚ်သာန်၊ ဥူနု၊ သခေန်တာန်ထောန်တအ် ဒစဵုဒစး သွက်ဂွံပါ်ကဵု တွဵုရးတၞဟ်ခြာ ကုမန်တအ်ရ၊၊ အင်္ကလိက် ကဵုဍုၚ်သၠးပွး ကုဗၟာတုဲ ဟိုတ်နူမန် ဟွံကလိဂွံ တွဵုရးတၞဟ်ခြာ၊ အခေါၚ်အရာတၟေၚ် သွက်ဂွံမၚ်မဲဂကူဂှ် ဗၟာတအ် ဟွံကဵုတုဲ မန်တအ် တဝ်စၞေဟ် နကဵုလွဟ်ရ၊၊ ဂကောံလွပ်လွဟ်မန် မပြးဇးဒၟံၚ် မွဲဒၞာဲဗိုလ်မွဲဂှ် ပံၚ်ပကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန်ရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၉၅၈ ဂှ် ဗော်ပၠတရဴဍုၚ်မန် တုပ်စိုတ် သွက်ဂွံသၠာဲလွဟ်ကဵုဒဳမဝ်ကရေသဳတုဲ ကၠောန်သဘၚ်ဖျေဟ်လွဟ် ပ္ဍဲသလာန်မာင်ဒါ ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုရ၊၊

အတိုၚ်မတုပ်လဝ်စိုတ် သွက်ဂွံဗၟံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုၚ်မန် ဗွဲမပြဟ်မာန် ရန်တၟအ်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၁ ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၁၉ ဂှ် ဒက်ပတန် ကမ္မတဳမဗၟံက်ပတိုန် တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊၊ ပ္ဍဲကမ္မတဳဂှ် ဂကောံသၚ်ဟိတဂဝေသဳ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒသာရ ကေုာံ တၠဂုန်အစာပါလိတ (ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဘာတိုက်တၟိ ကၟာဝက်) ဂှ် ဒှ်နာယကတုဲ ဥက္ကဋ္ဌဂှ် ဒှ်မွန်ဓာတု၊ ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် နာဲၚိုဲသိၚ်၊ နာဲတေန်ဖေ၊ နာဲခေန်မိုၚ်တအ်ရ၊၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ဂှ် ဒးဒက်ပတန် နကဵုခရိုၚ်ကျာ်ခမဳ ကဵု ခရိုၚ်သဓီုတုဲ ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ဒးဍုၚ်ဇၞော် တွဵုရးဍုင်မန် မြဴသာ်ဝွံ အာတ်မိက်ကၠုၚ်ရ၊၊ ညးမဒှ်ကောန်ဍုၚ်မတ်မလီု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဇၞော်မောဝ် ကူသာန်သွံရာန်ဗၞိက် အလဵုအသဳပထစ ဦးသွင် အာဂတပၠတရဴတုဲ ဒစဵုဒစး ထ္ၜးဆန္ဒ စပ်ကဵုတွဵုရးဍုၚ်မန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၂ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၄ ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲသဘၚ်ထ္ၜးဆန္ဒဂှ် ဦးသွင် ဟီု (မော်လမြိုင်မြို့ကို တစ်လက်မမှ မထိနဲ့၊ ထိလျှင် မီးပွင့်သွားမည်/ တၟာၝောအ်တဲကီု လ္ပကဵုဒး ဍုၚ်မတ်မလီုညိ၊ ဒးတှ်ေ ပၟတ်ဂဵု (ဝါ) ပၠံၚ်သေနာတ် ပၟတ်ဂဵုရောၚ်)၊၊ ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ပါလုပ် အပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဟွံဂွံရ၊၊ စိုပ်ခေတ် အလဵုအသဳနေဝင်း ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ဂှ် ရးတၞၚ်သဳ စၟတ် (၁) ဂှ် ကဵုထောအ်ယၟု နဒဒှ် တွဵုရးဍုၚ်မန်တုဲ ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ဇၞော် တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ၊၊ ဆဂး အခေါၚ်အရာဂကူမန် ပရေၚ်ကမၠောန် ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် အရေဝ်ဘာသာ လိက်မန်ဂှ် ဆညိညကီု ဟွံကၠောန်တုဲ ကၟာတ်လဒဵုလဝ် အရာမဆေၚ်စပ် ကုပရေၚ်ဂကူမန် ဇၟာပ်ဒိုဟ်ရ၊၊

ပရေၚ်ဆက်စၠောအ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

တရဴတိုက်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ကၠာဟွံဂွံသြိုၚ်ဒဒန်မတ္တမဏီဂှ် နူမတ်မလီု ဒးဍိုက်က္ၜၚ်တုဲ ဒးဍိုက်ကွဳပၟတ်/ကာဗာတ် ပ္ဍဲမတ္တမရ၊၊ သၞာံ ၂၀၀၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၈ ဂှ် သြိုၚ်ဒဒန်မတ္တမ-မတ်မလီုတုဲ သၞေဟ်ကွဳစက် သၞေဟ်ကွဳပၟတ် အဓိက သွက်ဂွံအာ လပါ်ဍုၚ် သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဖအိုတ်ရ၊၊ နူဍုၚ်မတ်မလီု ဂၠံၚ်ကွဳပၟတ် ကေုာံ ဂၠံၚ်ကွဳစက် မအာ ဍုၚ်ရေဝ်၊ ဗိက်၊ ထဝါဲလေဝ် နွံကီုရ၊၊ နူဍုၚ်မတ်မလီု ဂၠံၚ်ကွဳစက်မအာ ဍုၚ်ကျာ်မြဟ် ၁၅ တိုင်၊၊ နူမတ်မလီု ဒဒန်မစၠောအ်လဝ်ကဵု တကအ်ခၟိုၚ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ၊၊ စပ်ကဵုယၟုဒဒန် မအာကဵု တကအ်ခၟိုၚ်ဂှ် ယၟုနူတမ်တေအ် မကဵုလဝ် သံလွင်တံတား (ချောင်းဆုံ) ကီုလေဝ် ကာလဒဒန်ဂှ်တုဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳ သၠာဲထောအ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတံတား (ဘီလူးကျွန်း) ရ၊၊ ဂကူမန် ကဵု ညးဒေသတအ် ဒစဵုဒစးကီုလေဝ် အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံကဠၚ် ခုတ်စုတ်ယၟုဒဒန်ဂှ် အတေၚ် နကဵုတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန် ကၟိန်ဍုၚ် ရ၊၊

တရဴဍာ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ဟိုတ်နူသြၚ်ၜဳဒိုဟ်ဂၠိုၚ်တုဲ က္ၜၚ်နူၜဳဇၞော်ဂှ် လုပ်စဵုစိုပ် ဍုၚ်မတ်မလီု ဟွံဂွံကီုလေဝ် နကဵုက္ၜၚ်ခဒေါအ် မွဲအဆက်ဂှ် ဆက်ကဵု က္ၜၚ်ဂၠးတိတအ်ဂွံရ၊၊ က္ၜၚ်အပ္ဍဲဍုင် မဒြေပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲၜဳကဍတ် ကဵု ၜဳဂြာၚ်လေဝ် နွံကီုရ၊၊

တရဴကျာ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် နွံသၞေဟ်က္ၜၚ်ကျာ အပ္ဍဲဍုၚ်မွဲတုဲ က္ၜၚ်ကျာတိုန်စှ်ေဒၟံၚ် အတိုၚ်လၟေင် အစဳအဇန်ဏီဖိုဟ်ရ၊၊

ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အဓိက ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ် ကုပရေၚ်တဵုလွဳ မပ္တံ သြောအ်သ္ၚု၊ ၜဵု၊ ဖရံက်၊ ကၚုဲ၊ ကေုာံ သၞေဝ်ကေဝ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် မဆေၚ်ကဵု ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ အာတရဴတအ်လေဝ် နွံစညိညကီုရ၊၊

ယၟုအရာပ် အဓိကဂမၠိုၚ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

အရာပ်သၟိၚ်ၚိုန် (မောင်ငန်ရပ်)
အရာပ်ဓမာတ် (ပန်းဘဲတန်း)
အရာပ်မရာၚ် (မရမ်ကုန်း)
အရာပ်စက္ကာဲ (စစ်ကဲကုန်း)
အရာပ်ယှိုဲဒံၚ် (ရွှေတောင်ရပ်)
အရာပ်သဳရိမျာၚ် (သီရိမြိုင်ရပ်)
အရာပ်သဳရိမၚ်္ဂလ (သီရိမင်္ဂလာရပ်)
အရာပ်မျာၚ်သာယာ (မြိုင်သာယာ)
အရာပ်ဒဵု (တောင်ဝိုင်းရပ်)
အရာပ်ဇေယျာမျာၚ် (ဇေယျာမြိုင်ရပ်)
အရာပ်ၚါၚ်ဒဵု (ငန်းတေးရပ်)

ဘာလကျာ်မန်ဂမၠိုၚ်[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

  1. ဘာသုခရမ္မ
  2. ဘာက္ၜၚ်ထဝ်
  3. ဘာကျာ်သုက်
  4. ဘာဗဒုံ
  5. ဘာဗ္ဂေါသၟဝ်
  6. ဘာအံၚ်သုပါန်
  7. ဘာဇောတိကာရာမ
  8. ဘာတၠရတ်
  9. ဘာကၠအ်ပ္ကဴ
  10. ဘာကဒဵု
  11. ဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိ
  12. ဘာရတနမဉ္ဇရ
  13. ဘာပုဗ္ဗာရီု
  14. ဘာဓမ္မဝိနယ
  15. ဘာပရိယတ္တိဘာဇၞော်
  16. ဘာဝါဍောတ်
  17. ဘာမြာၚ်
  18. ဘာရတနာမန်
  19. ဘာဗ္ဂေါလ္တူဒဵု
  20. ဘာဒေါဝ်သာသနာ
  21. ဘာပရိယတ္တိဝေဒဳ
  22. ဘာကျာ်ဇိန
  23. ဘာဓမ္မစေတဳ
  24. ဘာဓမ္မကာမဳ
  25. ဘာမဟာဝေဠုဝန်
  26. ဘာသာသနာရက္ခိတ
  27. ဘာမၚ်္ဂလာရာမ
  28. ဘာရောဂါဘာတိုက်
  29. ဘာဓာတုမာလာ
  30. ဘာတၟအ်ကၞေၚ်
  31. ဘာဓမ္မပိယ
  32. ဘာတာန်လျေန်
  33. ဘာဝဳမံသာရီု
  34. ဘာမညဗျူဟာ
  35. ဘာသန္တိသုခ
  36. ဘာဓမ္မာလၚ်္ကာရ
  37. ဘာသုခကာရဳ
  38. ဘာဗုဒ္ဓဃောသ
  39. ဘာမဟာယျေန်လ္တူဒဵု
  40. ဘာကျာ်သြဳမည်

နိဿဲ[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]

  1. Script error: The module returned a nil value. It is supposed to return an export table.
  2. National Telephone Area Codes. Myanmar Yellow Pages.
  3. ဍုင် ၃၂ ဇာ ၁၂ ဒၟံင်စာတန်) လိက်မူနတဲ နူတိုက်ဗွဟ်လိက် ပါနာတ်၊၊
  4. နိုင်ပန်းလှ၊ စစ်ကဲမောင်ထော်လေး ကျောက်စာ၊ မြဝတီ တွဲ ၁၈၊ အမှတ် ၄၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၇၀
  5. နိုင်ဖေသိန်းဇြာ၊ ဥက္ကဋ္ဌကြီး နိုင်ရွှေကျင် နှင့် တော်လှန်ရေးသမား ဒို့မွန်ကျောင်းသား
  6. စရၚ်လုပ်ဒ္ဂိုန်ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယအလုံဒေသရးမန်၊ သၞာံ ၁၃၆၈။