ဍုင်ဟံသာဝတဳ

ဟံသာဝတဳ ဍုင်ဟံသာဝတဳဝွံ (ဗၟာ: ဟံသာဝတီပြည်)သေံ: อาณาจักรหงสาวดี |အၚ်္ဂလိက်: Hongsawatoi kingdom မဒှ်ဍုၚ်ဇၞော်ကောန်ဂကူမန် မွဲဍုၚ်ကီုရ လောန်ကၠုၚ် BC543သၞာံတေံ နူကဵု ကျာ်တြဲဂေါတမ ကဵုဏာဓါတ်သာ် ကဵုကောကဵုဒေံ မာံတပေါ ကဵု မာံတဗဝ် တုဲနူဂှ်မွဲက္ဆံၚ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပကေုာံညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ပတိုန်ကၠုၚ် ကျာ်ဒဂုၚ်ကေလသ တုဲခြာဟဟွံလအ် AD573သၞာံပြၚ် သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန် သမလ ကလောန်ပတိုန်ကၠုၚ်ဍုၚ်တၟိ ဒၞာဲတိဍာ်ၜိုပ်ဍုဝ်ဂှ် ပတန်ဍုၚ်ပထမဟံသာဝတဳ မဒှ်ကီုရ ဒုတိယဟံသာဝတဳဂှ် AD1287 သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ကလောန်ပတန်လဝ် ဍုၚ်ရာမညမတ္တမ သက္ကရာဇ်|AD1383 ဂှ် ပြံၚ်အာဍုၚ်ဟံသာဝတဳ ဨကရာဇ်မန်သၞောဝ်သ္တောဝ်တၠစိၚ်ဗ္တာၚ် သၟိၚ်ဗညာဥူ မဒှ်မအံက် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဒုတိယဍုၚ်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ကီုရအဴ တတိယ ဟံသာဝတဳ သက္ကရာဇ်ခရေတ် AD 1740 -1757 ဂှ် ဨကရာဇ်မန်သၟိၚ်ထဝ်ပဴ တိကေ ကဵု တၠညးဗညာဒလ ပတန်လဝ်မဒှ်ကီုရအဴ။

ကၠာဟွံဂွံစိုပ်အခေတ် ပထမဟံသာဝတဳ ဂှ်ဝွံ ဍုၚ်မန်ပိုယ် နွံကၠုၚ်ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုၚ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဇၞော်မောဝ်လောန် လၟုဟ်တှ်ေ ဒှ်ဍုၚ်သေံ ဍုၚ်မန် ဍုၚ်လော ဍုၚ်ခမေန် လောန်ကၠုၚ် သၞာံ၂၆၀၀ ပြင်င်သၞာံတေံ အာယုတ်ဍုၚ် ၁၅၀၀ သၞာံပြၚ် တုဲပၠန် ဗဟဵုဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံ အသိၚ်ဍန်တုဲ လပိုက်ဍုၚ်သေံလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်မန်ဒွါရဝတဳ ပတိုန်ဍုၚ်ဨကရာဇ် ပြးတိတ်နူဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံ တုဲပၠန် ဍုၚ်မန်ဟရိဘုဉ္ဇယ လၟုဟ်တှေ်ဒှ်ဍုၚ်လာန်ပူ Chiang mai ဍုၚ်သေံ အာယုတ်ဍုၚ် ၅၀၀ +၇၀၀ သၞာံ ဨကရာဇ်ဗြဴစာမဒေဝဳဒှ်တိုၚ် လ္ပာ်ပလိုတ်ဏံ ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဂှ်သုန်ကြာမ်အိုတ်အာ လက်ထက်ပဍဲတဲသၟိင်မနူဟာဝ် သၟိၚ်ဗၟာနူဗုကာံ အနော်ရထာ ဗတိုက်ပလီုထောံတုဲ သီကေတ်ဏာပိဋကတ်ပိ မဒှ်ရအဴ။

ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ အၚ်္ဂလိက်: Kingdom of hongsawatoi(Pegu) AD (573-1100)-(1287–1552)-(1740-1757)
အလာံ
အကာဲအရာလၟုဟ်	ရာဇာအာဏာစက်
ဍုင်ဇၞော်	ဟံသာဝတဳ
ဇၞော်အိုတ်ဍုင်	ဍုင်မတ္တမ ကဵု ဟံသာဝတဳ
အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင်	မန်
ကောန်ဂကူ	မန်95% ပျူ3% *ရခေၚ်2%
ကွေတ်ဘာသာ	ဗုဒ္ဓဘာသာ
အလဵုအသဳ	သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်Mon
• ယၟုသၟိၚ်	ဍုင်သုဝဏ္ဏဘုမိBC563-AD1050ဍုင်မန် သၟိင်သဳဟရာဇာ ဨကရာဇ်တိုင် သၟိင် ၅၉ ဇကု အိုတ်အာ ပဍဲတဲ သၟိင်မနူဟာဝ် ပထမဟံသာဝတဳAD573-1100 သၟိၚ်သမလသက္ကရာဇ်သာသနာ ၁၁၁၆ သၟိၚ်ဝိမလ သၟိၚ်အသး သၟိင်၁၇ဇကု ဒုတိယဟံသာဝတဳ1287-1552 ဝါရေဝ်ရောဝ်၊ သၟိၚ်သက္ကရာဇ်ဍုင် (၆၄၉-၆၆၈) သၟိၚ်မဂဒါ(၆၆၈-၆၇၂) သၟိင်စဴအော(၆၇၂-၆၈၅) သၟိင်စဴဇိပ်(၆၈၅-၆၉၂) သၟိင်ဇိပ်ပွန်(၆၉၂ ၇တၚဲ) သၟိင်စောအာဲကံကာန်(၆၉၂ ၄၅တၚဲ) သၟိင်အာဲလော(၆၉၂-၇၁၀) သၟိၚ်ဗညာဉူ(၇၁၀-၇၄၅) ရာဇာဓိရာဇ်(၇၄၅-၇၈၂) သၟိၚ်ဓမ္မရာဇာ(၇၈၂- ၇၈၅) ပ သၟိၚ်ဗညာရံ(၇၈၅ -၈၀၈) ဗညာဗရောဝ်(၈၀၈ -၈၁၂) ဗညာကျန်ဒဴ(၈၁၂ ၇ဂိတု) သၟိၚ်လျးမန်ထဝ် မိစဴဗု(၈၁၂ သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ ဒုသၟိၚ်ဗညာရံ သၟိင်ကာသရတ်ပိ သၟိင်စောထဝ်ရာမာန် တတိယဟံသာဝတဳ1740-1757 ဗညာဒလ
အမဳမၞိဟ်္/ 100.000000+
• ရမန်ပိ	ရးဟံသာဝတဳ ရးဖာသီ ရးမတ္တမ
• Country	Mon
• သၟိင်သ္ဂံၚ်ဂမၠုိင်	အမတ်ဒိန်မိၞက်ရတ်>သၟိင်ဗြာဇ္ဇ>ဗညာလဂိန်အိန်>ဗညာဓရာံ>သ္ဂံၚ်ပၞန်ဇေၞာ် ၁၀၀၀ ပြင်င်
• အာယုဟ်ဍုင်	AD 1287–1552
• ပေါဲဗတိုက်	ဍုၚ်ပကာန်=ဍုၚ်အၚ်ဝ-ဍုၚ်တံၚ်ဥူ-ဍုၚ်ပြန်
မပိုင်ပြဳလဝ်
• သီုဖအိုတ်	306,578 km2 (118,370 sq mi) (ကဆံင်: 13-14-15th)
ဇြောမ်အခိင်	MMT (UTC+6:30)
• ရာသဳကညင် (DST)	kg (UTC+6:30)
သၞောတ်လစဝ်ယာဉ်	ခိုဟ်
ISO 3166 ကုဒ်	[[ISO 3166-2:MM|MM]]

ပေါဲဗတိုက်

ပေဲါဗတိုက် အၚ်ဝ-ဟံသာဝတဳ ၄၀သၞာံဂှ်ဒှ်ပေဲါဗတိုက်မြဟ်အိုတ်ဝၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ပိုယ်မွဲရ၊ ဒှ်ပေဲါဗတိုက်ပြိုၚ်ဇြဟတ်အကြာညးမပိုၚ်ပြဳအာဏာစက်မန်ဟံသာဝတဳ တၠညးရာဇာဓိရာဇ်ကဵု သၟိၚ်ဗၟာမေန်ခံၚ်(မင်းခေါင်)နူဍုၚ်အၚ်ဝတုဲ ပ္ဍဲခေတ်ဂှ်သရာဲပၞာန်မန်ကေုာံသရာဲပၞာန်ဗၟာဒယှ်ဗွဲမဂၠိုၚ် သွက်ဂွံစဵုဒၞာဍုၚ်ဇကုတိဍာ်ဇကု ဒုၚ်သၠးဏာလမျီုဂွံဆဵုကေတ်ပ္ဍဲဝေၚ်ပေဲါဗတိုက်ဏံရ။